Kan ik een dwangsom opleggen als mijn ex de kinderen niet meegeeft?
Het gebeurt helaas regelmatig dat een ouder weigert de kinderen mee te geven aan de andere ouder, ondanks een bestaande rechterlijke beslissing of overeengekomen verblijfs- of omgangregeling. In dergelijke situaties worden uiteenlopende redenen aangehaald: het kind zou ziek zijn, niet willen meegaan, of de omstandigheden zouden zogezegd niet geschikt zijn. Hoe dan ook, het systematisch verhinderen van contact tussen een kind en zijn andere ouder is in strijd met het belang van het kind, dat er in principe baat bij heeft om een band met beide ouders te behouden.
U vraagt zich misschien af of u een dwangsom kunt laten opleggen om uw ex-partner ertoe te dwingen de regeling na te leven. Het antwoord is: ja.
De wet voorziet uitdrukkelijk in de mogelijkheid om een dwangsom op te leggen wanneer een partij een rechterlijke beslissing niet naleeft (art. 1385bis Ger.W.).
In de praktijk blijkt het opleggen van een geldelijke sanctie vaak effectief: het vooruitzicht op financiële gevolgen motiveert sommige ouders alsnog om zich aan de opgelegde regeling te houden.
Maar wat zijn nu precies de voorwaarden om een dwangsom te laten opleggen bij schending van het omgangsrecht? We leggen het verder uit in deze Wanted Fact.
Wat is een dwangsom?
Een dwangsom is een bijkomende veroordeling die door de rechter wordt opgelegd aan een partij (de schuldenaar), met als doel deze aan te zetten tot het naleven van een eerdere veroordeling of verplichting. De dwangsom bestaat uit een geldsom die de veroordeelde partij moet betalen telkens hij zijn hoofdveroordeling niet (tijdig) naleeft.
De dwangsom staat los van de schadevergoeding en dus niet bedoeld als vergoeding voor schade, maar louter als drukkingsmiddel om naleving af te dwingen.
De rechter bepaalt zelf de hoogte van de dwangsom aan de hand van de concrete omstandigheden van de zaak. Ze moet hoog genoeg zijn om een afschrikkend effect te hebben, tegelijk moet de rechter de toepassing nauwkeurig omschrijven met vermelding van:
- De handeling waarop de dwangsom betrekking heeft;
- De frequentie (per dag, per overtreding, etc.);
- Een eventueel plafondbedrag om buitensporige financiële gevolgen te vermijden.
In de praktijk situeert een dwangsom zich meestal tussen 100,00 EUR en 250,00 EUR per overtreding of per dag vertraging.
Een dwangsom hoeft niet noodzakelijk samen met de hoofveroordeling te worden uitgesproken. U kunt ook achteraf aan de rechter vragen om alsnog een dwangsom op te leggen wanneer uw ex-partner de bestaande rechterlijke beslissing niet naleeft.
In familiezaken is de procedure bovendien laagdrempelig dankzij het principe van de blijvende saisine van de familierechtbank. U kunt met een eenvoudig verzoekschrift de zaak op de zitting laten brengen, zonder dat een volledige nieuwe procedure nodig is.
De dwangsom toegepast als sanctie voor het weigeren van het omgangsrecht
Wanneer een ouder weigert de gerechtelijk vastgestelde verblijfregeling of het omgangsrecht na te leven, kan de andere ouder zich beroepen op artikel 387ter van het ouder Burgerlijk Wetboek. Dit artikel geeft de rechter de mogelijkheid om, met het oog op de naleving van omgangs- of verblijfsbeslissingen, de verbeurte van een dwangsom op te leggen.
Zoals eerder vermeld, kunt u de rechter vragen om de dwangsom samen met de hoofveroordeling op te leggen. Dit kan echter ook in een later stadium, bijvoorbeeld wanneer blijkt dat de andere ouder de opgelegde regeling niet vrijwillig naleeft.
De tenuitvoerlegging van de dwangsom valt on het toepassingsgebied van artikel 1412 van het Gerechtelijk Wetboek. Dit houdt in dat op de dwangsom hetzelfde supervoorrecht van toepassing is als op alimentatiegelden. Als schuldeiser van de dwangsom kunt u dus beslag laten leggen op de inkomsten van de andere ouder zonder toepassing van de gebruikelijke beslagbescherming (zoals het beschermde deel van het loon of vervangingsinkomen). In tegenstelling tot gewone schulden, geniet de dwangsom hier dus een bijzonder bevoorrechte positie.
Bovendien is de rechterlijke beslissing waarin de dwangsom wordt opgelegd, in principe “uitvoerbaar bij voorraad”. Dit betekent dat de beslissing onmiddellijk uitvoerbaar is, zelfs al werd tegen de uitspraak beroep aangetekend of is deze nog niet definitief.
Hoewel een dwangsom geen absolute garantie biedt dat uw ex-partner de regeling correct zal naleven, blijkt uit de praktijk dat deze financiële stimulans vaak het nodige effect heeft om naleving alsnog af te dwingen.
Weigert uw ex-partner de kinderen mee te geven?
Bent u zelf ouder en houdt uw ex-partner zich niet aan de omgangsregeling? Wenst u meer informatie over dit onderwerp? Aarzel dan niet en contacteer ons voor vrijblijvend advies. Wij helpen u graag.