Waarom uw familienaam wijzigen?
Een familienaam wordt beschouwd als een noodzakelijk gegeven ter identificatie van de burger in België en met uitbreiding de rest van de wereld. Waar de meeste mensen hun familienaam met trots dragen, zijn er zeker redenen denkbaar om de familienaam te wijzigen.
Zo kan het bijvoorbeeld voorvallen dat een vader, die zijn naam verleend heeft aan zijn kind, enkele maanden na de geboorte ieder contact met de moeder en zijn kind verbreekt. Daarnaast is het eveneens mogelijk dat de familienaam op zich een bron van spot vormt. Zo verkozen heel wat Nederlanders gedurende de Napoleontische periode er bewust voor om met een op zijn minst opmerkelijke familienaam door het leven te gaan als zijnde een vorm van rebellie tegen het Franse beleid. Je zal maar een verre afstammeling zijn van zo een opstandig karakter…
Als algemeen principe geldt dat de familienaam "vast" is en dus eigenlijk niet vatbaar is voor wijziging. Maar elk goed principe heeft zijn uitzonderingen. In welbepaalde gevallen zal u toch uw familienaam kunnen laten veranderen.
Twee procedures
Sinds 2024 zijn er twee mogelijke procedures voor een wijziging van de familienaam, namelijk de vereenvoudigde procedure en de algemene procedure.
De vereenvoudigde procedure is bedoeld wanneer u de familienaam van uw vader, moeder of adoptant wil dragen. Voor een verdere uiteenzetting over deze nieuwe vereenvoudigde procedure, verwijzen wij graag naar onze Wanted Fact daarover.
In alle andere gevallen zal u de algemene procedure moeten doorlopen om uw familienaam te wijzigen. Hieronder bespreken we de werking van deze algemene procedure.
Wat zijn de voorwaarden om van familienaam te kunnen veranderen?
U kan niet zomaar van familienaam veranderen voor om het even welke reden. Bij de beoordeling van het verzoek tot naamsverandering, zal men rekening houden met volgende drie voorwaarden:
- Ernstige redenen
Als eerste voorwaarde is vereist dat de naamsverandering steunt op ernstige redenen. Als ernstige redenen aanvaardt men bijvoorbeeld het feit dat de ouder wiens familienaam aan het kind gegeven werd, alle contact met moeder en kind verbroken heeft. Daarnaast kunnen ook familienamen die een opmerkelijke connotatie met zich meedragen in aanmerking komen voor naamsverandering. Het dient dan wel te gaan om familienamen die een bron van spot vormen of die aanleiding geven of kunnen geven tot pesterijen en dergelijke meer.
- Geen verwarring
Ten tweede mag een familienaamsverandering geen aanleiding geven tot verwarring. Meer concreet mag de nieuwe familienaam niet tot gevolg hebben dat bepaalde personen met elkaar worden verwisseld, daar zij door de verandering bijvoorbeeld plots dezelfde voor- en familienaam zouden dragen.
- Geen schade aan derden of aan de verzoekende partij
Ten slotte mag de naamsverandering geen schade veroorzaken aan de verzoeker in kwestie of aan derden.
Wat moet u concreet doen als u uw familienaam wenst te veranderen?
Wanneer u beslist heeft om van familienaam te veranderen, dan dient u een schriftelijk verzoek in bij de Minister van Justitie. Dit verzoek dient uitdrukkelijk gemotiveerd te worden. Zo geeft u de ernstige redenen op waarop uw vraag is gebaseerd, en dient u eveneens aannemelijk te maken dat de naamsverandering niet tot verwarring zal leiden en eveneens geen schade zal toebrengen noch aan uzelf, noch aan derden. Met andere woorden, u toont aan dat u voldoet aan de drie hierboven genoemde voorwaarden.
Indien een minderjarige van familienaam wenst te veranderen, dient dit verzoek geformuleerd te worden door de beide ouders of door de voogd in kwestie. Indien beide ouders gescheiden van elkaar leven en het verzoek ingediend wordt door één van beide ouders, zal de andere ouder daar normaliter over worden ingelicht. Indien u kinderen heeft en u wenst van naam te veranderen, bent u verplicht om te verduidelijken of u ook wenst dat uw kinderen van familienaam veranderen.
Vergeet uiteraard niet duidelijk aan te geven welke nieuwe familienaam u wenst te dragen!
Welke documenten moet u bij het verzoek tot naamsverandering voegen?
Naast een gemotiveerd verzoek tot naamsverandering, dient u volgende documenten bij te voegen:
- Een integrale kopie van de geboorteakte. Indien u in het buitenland geboren zou zijn, volstaat een evenwaardige akte, eventueel na legalisering van deze akte. Mocht u in de onmogelijkheid verkeren om geen enkele akte van de burgerlijke stand te kunnen voorleggen, zal uw identiteit vastgesteld worden bij vonnis.
- Een recent getuigschrift van woonst;
- Een uittreksel uit het strafregister (model 1);
- Een bewijs van Belgische nationaliteit;
- Een bewijs van betaling van het registratierecht (140,00 EUR).
Hoe verloopt de procedure tot naamsverandering concreet?
De Dienst Naamsverandering, die deel uitmaakt van de FOD Justitie zal uw dossier voorbereiden en vervolgens overmaken aan de Minister van Justitie die op zijn beurt beslist of hij/zij de naamsverandering al dan niet voordraagt aan de Koning. De Koning neemt geheel soeverein de beslissing en dit ongeacht de motieven. Elk verzoek wordt dus individueel beoordeeld.
In uitzonderlijk delicate en ingewikkelde gevallen kan de procureur des Konings van de woonplaats van de verzoeker een bijkomend onderzoek voeren. Hierbij kan u mogelijks gehoord worden omtrent uw motieven en kan men bijkomende inlichtingen verzamelen.
Afhankelijk van de complexiteit van uw dossier in kwestie en rekening houdend met de formaliteiten die gerespecteerd dienen te worden na de goedkeuring van het verzoek tot naamsverandering, dient u als verzoeker rekening te houden met een totale duurtijd die kan variëren van 6 maanden tot 12 maanden. Vanzelfsprekend worden eenvoudige aanvragen op een vlottere en snellere wijze afgehandeld.
Het verzoek tot naamsverandering wordt goedgekeurd
Proficiat! De naamsverandering wordt toegestaan bij Koninklijk Besluit en dient te worden gepubliceerd in het Belgische Staatsblad.
De bevoegde ambtenaar van de burgerlijke stand ontvangt binnen vijftien dagen het desbetreffende Koninklijk Besluit, waarna hij/zij beschikt over een termijn van vijftien dagen om de naamsverandering over te schrijven in de registers van de burgerlijke stand. Op deze datum van overschrijving, welke plaats vindt maximaal 30 dagen na de publicatie in het Belgische Staatsblad, is de naamsverandering een feit.
Wat als uw verzoek tot naamsverandering niet werd toegestaan?
Wanneer de naamswijziging niet werd toegestaan, kan u "in beroep" gaan bij de familierechtbank. Opgelet, dit beroep dient u in te stellen binnen 30 dagen te rekenen vanaf de dag waarop de minister van Justitie u in kennis heeft gesteld van de weigering de naamsverandering. De familierechtbank zal dan opnieuw oordelen of de drie voorwaarden voor een naamsverandering vervuld zijn (ernstige redenen, geen verwarring, geen schade aan de verzoeker of aan derden). De uitspraak van de familierechtbank wordt vervolgens altijd verstuurd naar de ambtenaar van de burgerlijke stand.
Tegen een weigering van de familierechtbank kan u nog hoger beroep aantekenen.
Ingeval de familierechtbank of het Hof van Beroep de naamsverandering toestaat, dan schrijft de ambtenaar van de burgerlijke stand de naamsverandering over in de registers van de burgerlijke stand.
Wenst u zelf uw familienaam te wijzigen?
Schaf dan ineens het verzoekschrift aan voor familienaamswijziging! Het slimme document wordt op maat aangepast aan uw situatie met het beantwoorden van enkele simpele vragen!