Scheiding van goederen: het verrekenbeding
In onze vorige Wanted Fact hebben wij u geïnformeerd over de recente wijzigingen aan het stelsel van scheiding van goederen. Vanaf 1 september 2018 is het bijvoorbeeld mogelijk om in uw (bestaand) huwelijkscontract van scheiding van goederen een verrekenbeding toe te voegen.
In deze Wanted Fact gaan we dieper in op het wel en wee van het verrekenbeding. Dus... trakteer uzelf op een lekker drankje, zet u in uw zetel en kom alles te weten over het verrekenbeding!
Wat is een verrekenbeding?
Hoe leggen wij het verrekenbeding eenvoudig uit? Niet gemakkelijk... maar toch een poging waard! Het verrekenbeding is een contractuele afspraak tussen u en uw aanstaande echtgeno(o)t(e), vastgelegd in uw huwelijkscontract van scheiding van goederen. U trouwt weliswaar met scheiding van goederen, maar u komt overeen om een correctie in te voeren die u toelaat om de tijdens het huwelijk opgebouwde vermogens van de twee echtgenoten te verrekenen. Het gaat eigenlijk om een “gecorrigeerde scheiding van goederen à la carte”.
De echtgenoot die tijdens het huwelijk de minste aanwinsten heeft verwezenlijkt, zal bij het einde van het huwelijk een vordering kunnen stellen ten aanzien van de andere echtgenoot. Bedoeling is om hetgeen tijdens het huwelijk is opgebouwd te herverdelen bij het einde van het huwelijk. U begrijpt het goed, het verrekenbeding krijgt pas uitwerking bij het einde van het huwelijk, dus bij echtscheiding of bij overlijden van één van de echtgenoten. Tijdens het huwelijk blijft u elk heer (of dame) en meester (of meesteres) over uw eigen vermogen, en doet u wat u wil: de vermogens blijven gescheiden. Men kan dus geen verrekening vragen tijdens het huwelijk!
De wetgever heeft een aantal nieuwe wetsartikelen in het Burgerlijke Wetboek ingevoerd: de artikelen 1469 tot en met 1469/13 oud BW, de inhoud van deze oude artikelen is ondertussen al omgezet in de artikelen 2.3.64 tot en met 2.3.77 BW. U leest best gewoon onze duidelijke Wanted Facts, die u in mensentaal de wetteksten uitleggen.
De echtgenoten kunnen kiezen tussen een kant-en-klaar model van verrekenbeding, maar de creatieveling onder hen kunnen ook opteren voor een eigen interpretatie van de verrekening. Wel is het zo dat een aantal minimale gegevens in het verrekenbeding moeten voorzien zijn:
- De verrekenmassa;
- De verrekensleutel;
- Het verrekentijdstip;
- De modaliteiten van de verrekening.
Hieronder schetsen wij voor u het kant-en-klare verrekenbeding.
Het aanvangsvermogen
Volgens de wet is het aanvangsvermogen het vermogen van elke echtgenoot op "de datum waarop het huwelijksstelsel uitwerking krijgt", dus de dag van het wettelijk huwelijk. De schulden worden in het aanvangsvermogen in aanmerking genomen, zelfs al overschrijden zij het bedrag van het actief. De goederen en rechten die ieder van de echtgenoten later verkrijgt door schenking, erfenis of testament worden tevens in het aanvangsvermogen opgenomen. De schulden bedoeld in de artikelen 2.3.23 en 2.3.24 BW worden in het aanvangsvermogen in aanmerking genomen, zelfs al overschrijden zij het bedrag van het actief.
Concreet bestaat het aanvangsvermogen dus uit:
+ het vermogen op het tijdstip van huwelijkssluiting;
+ alle goederen en rechten ontvangen door schenking, erfenis, testament + alle goederen die eigen zijn (kleding,…);
– de schulden die met deze goederen of rechten samenhangen.
De wet bepaalt tevens uitdrukkelijk wat niet tot het aanvangsvermogen behoort:
- de vruchten van de goederen die tot dat vermogen behoren, bijvoorbeeld opbrengsten uit een effectenportefeuille;
- de goederen van het aanvangsvermogen die een echtgenoot tijdens het huwelijksstelsel aan één van zijn bloedverwanten in rechte lijn heeft gegeven.
Bij het sluiten van het huwelijkscontract maken de echtgenoten een beschrijving op van hun respectieve aanvangsvermogen. Hiervoor gaat u best even langs bij de notaris voor een notariële boedelbeschrijving zodat u nadien elke discussie vermijdt.
Nog een belangrijk wist-je-dat-je! Het is belangrijk om een beschrijving van het aanvangsvermogen op te maken, zo niet wordt uw aanvangsvermogen geacht nul te zijn!
Het eindvermogen
Het eindvermogen bestaat uit de goederen die de echtgenoot toebehoren op de datum van ontbinding van het stelsel. De schulden worden in aanmerking genomen, zelfs als zij het bedrag van het actief overschrijden. Men zal fictief nog een aantal goederen toevoegen aan het eindvermogen. Bijvoorbeeld: een schenking gedaan zonder toestemming van de andere echtgenoot, tenzij deze schenking niet overdreven was, gelet op de levenswijze van de echtgenoten.
Hoe verrekenen?
De echtgenoot die tijdens het stelsel de minste aanwinsten heeft verwezenlijkt, kan een verrekenvordering instellen ten aanzien van zijn echtgenoot en dit ten belope van de helft van het verschil tussen de aanwinsten van elke echtgenoot met een maximum van de helft van de netto-aanwinsten van de verrekenplichtige echtgenoot.
Geen paniek als u van de voorgaande zin niets heeft verstaan. Aan de hand van een concreet voorbeeld wordt alles duidelijk!
Praktisch
De verrekening wordt in de regel in geld betaald. Maar de rechtbank kan op verzoek van de ene of van de andere echtgenoot beslissen dat, met het oog op die betaling, goederen van de schuldenaar aan de schuldeiser worden overgedragen, indien dit met het billijkheidbeginsel overeenstemt.
Als u wenst te verrekenen, moet u de vordering instellen binnen de drie jaar te rekenen vanaf de datum waarop u kennis heeft van de ontbinding van het huwelijksstelsel, en uiterlijk tien jaar na de ontbinding van het stelsel.