Hoe lang moet ik alimentatie betalen voor mijn ex?

Hoe wordt de alimentatie berekend?

De “behoeftige” echtgenoot (of echtgenote) heeft recht op een uitkering, onderhoudsgeld of alimentatie na echtscheiding. Het maakt hierbij niet uit wie “schuld” heeft aan de scheiding, aangezien het schuldbegrip al enige tijd uit ons echtscheidingsrecht is verdwenen. 

Het bedrag van de alimentatie dat door de rechtbank wordt vastgesteld, moet minstens de “staat van behoefte” dekken. Dit betekent dat men recht heeft op een uitkering zodra de echtscheiding is uitgesproken, maar de toekenning van het bedrag pas zal gebeuren wanneer men zich daadwerkelijk in een situatie van behoefte bevindt. Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen het recht op een uitkering en de concrete begroting van het bedrag. 

Enerzijds moet men dus behoeftig zijn, anderzijds moet de alimentatie de staat van de behoefte dekken. Het is mogelijk dat de rechtbank vaststelt dat een echtgenoot behoeftig is, en dus in principe recht heeft op alimentatie, maar vervolgens toch geen alimentatie toekent. 

Wanneer is iemand behoeftig? Dit is persoonlijk en wordt beïnvloed door verschillende factoren, zoals: de inkomsten, de mogelijkheid om meer inkomsten te verwerven, de sociale achtergrond, de opleiding, etc. van de onderhoudsgerechtigde. Daarnaast zal de rechter rekening houden met de duur van het huwelijk, de leeftijd van de ex-echtgenoten en de omstandigheden tijdens het huwelijk. Omdat men zal kijken naar de “aanzienlijke economische terugval” van de alimentatiegerechtigde, zal men ook rekening houden met de levensstandaard die partijen hadden tijdens het huwelijk.

Bij het berekenen van het alimentatiebedrag houdt men rekening met de inkomsten, lasten en mogelijkheden van beide ex-echtgenoten. Het onderhoudsgeld heeft dus een louter alimentair karakter. 

Hoe lang moet ik alimentatie betalen?

De principiële maximumduur van het onderhoudsgeld na echtscheiding is de duur van het huwelijk. Deze termijn kan in bepaalde gevallen worden verlengd, bijvoorbeeld bij buitengewone omstandigheden. De periode van samenleven vóór het huwelijk telt echter niet meer. De periode waarin de echtscheidingsprocedure plaatsvindt, telt wel mee als duur van het huwelijk. Dit betekent dat een echtgenoot de echtscheidingsprocedure kan “rekken” om de duur van het huwelijk te verlengen. De rechtbank kan in zo’n geval echter de termijn inkorten. 

Na afloop van de vastgestelde termijn eindigt de verplichting tot het betalen van het onderhoudsgeld van rechtswege. Dit betekent dat er geen nieuwe rechterlijke uitspraak nodig is om de beëindiging vast te stellen. Als de rechtbank geen specifieke maximumtermijn heeft bepaald, eindigt de uitkering na de termijn die overeenkomt met de duur van het huwelijk.   

Kan mijn ex nog alimentatie vorderen jaren na de scheiding?

In de rechtsleer bestaat er discussie over de vraag of het recht op alimentatie na de echtscheiding kan verjaren. Eén van de standpunten is de “onverjaarbaarheid” van het recht op alimentatie. Volgens deze opvatting wordt het recht op alimentatie pas concreet wanneer de eerder besproken voorwaarden zijn vervuld: 

• Het behoeftig zijn van de ex-echtgenoot;
• Het bestaan van middelen bij de onderhoudsplichtige om aan deze behoefte tegemoet te komen.

Het lijkt ons logisch dat de maximumduur van de uitkeringsperiode begint te lopen op het moment dat de ex-echtgenoot gerechtigd is op alimentatie, en dus niet op het moment van de ontbinding van het huwelijk. 

Een voorbeeld kan dit verduidelijken:

Stel dat beide ex-echtgenoten bij de echtscheiding niet in staat van behoefte verkeren en het huwelijk vijf jaren heeft geduurd. Tien jaar na de echtscheiding wordt de man werkonbekwaam. Het lijkt ons aannemelijk dat de man dan kan beweren dat zijn recht op alimentatie op dat moment is geconcretiseerd door zijn gewijzigde situatie en dat hij nog aanspraak kan maken op alimentatie voor een maximumduur van vijf jaar.  

Wat is het maximale onderhoudsgeld dat ik moet betalen?

De hoogte van de onderhoudsuitkering is afhankelijk van verschillende factoren, maar er is geen absoluut “maximumbedrag” vastgesteld in de wet. Wel mag de onderhoudsuitkering nooit hoger liggen dan een derde van het inkomen van de uitkeringsplichtige echtgenoot 

Opgelet: de rechtbank zal niet enkel rekening houden met het loon, maar met alle mogelijke bronnen van inkomsten! Dus ook bijvoorbeeld huurinkomsten zullen meetellen

Moet ik nog betalen voor mijn ex als deze hertrouwt?

Neen, artikel 301, §10, tweede lid van het oud Burgerlijk Wetboek stelt het volgende:  

“De uitkering eindigt in ieder geval definitief in geval van een nieuw huwelijk van de uitkeringsgerechtigde of op het ogenblik waarop deze laatste een verklaring van wettelijke samenwoning doet, tenzij de partijen anders overeenkomen”.

Het gaat dus om een automatische beëindiging van uitkeringsplicht, tenzij de ex-echtgenoten anders overeenkomen.

In het geval van feitelijke samenwoning kan de rechter de alimentatieverplichting beëindigen wanneer de onderhoudsgerechtigde samenwoont met een andere persoon als waren zij gehuwd (art. 301, §10, derde lid oud BW). Dit is echter geen automatisme.  

Kan mijn ex afstand doen van onderhoudsgeld na echtscheiding?

Het is inderdaad mogelijk om afstand te doen van het recht op alimentatie na echtscheiding. Een echtscheiding onderlinge toestemming (EOT) is hier het uitgelezen middel voor. In dit geval kunnen de ex-echtgenoten wederzijds afstand doen van hun recht op alimentatie, ook voor de toekomst. Deze verzaking is onherroepelijk en definitief. Met andere woorden de onderhoudsplicht kan niet opnieuw worden opgevraagd, zelfs niet wanneer er sprake zou zijn van nieuwe omstandigheden.  

Dergelijke verzaking aan onderhoudsgeld na echtscheiding kan ook door de rechtbank worden vastgesteld. Dit kan echter niet vooraleer de echtscheiding is uitgesproken. Men kan dus niet anticipatief afstand doen van onderhoudsgeld na echtscheiding vooraleer de echtscheiding is uitgesproken.