Een verkeersovertreder snijdt u gevaarlijk de pas af. U neemt een foto, de nummerplaat is goed leesbaar, en u zet het beeld op Facebook of Instagram. Begrijpelijk, maar juridisch is het een riskante zet. Hieronder leest u waarom, en wat u beter doet.
Een nummerplaat is een persoonsgegeven
Via een nummerplaat kan men de eigenaar van een wagen terugvinden. Daarom is een nummerplaat een persoonsgegeven. Wie een foto met een leesbare nummerplaat online zet, verwerkt dus persoonsgegevens. Daarvoor gelden de regels van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG, ook GDPR genoemd).
Staat de bestuurder zelf herkenbaar op de foto, dan speelt ook zijn recht op afbeelding. In principe mag u een herkenbaar beeld van iemand niet verspreiden zonder zijn toestemming. Meer daarover leest u in Het recht op afbeelding.
Geldt de uitzondering voor privégebruik niet?
De AVG geldt niet voor wat u zuiver persoonlijk of huishoudelijk doet (art. 2, lid 2, c) AVG). Denk aan foto's in uw eigen fotoalbum. Op sociale media ligt dat anders.
Het Hof van Justitie van de Europese Unie oordeelde dat die uitzondering eng moet worden uitgelegd:
- In het arrest Ryneš (C-212/13) ging het om een camera die ook de openbare weg filmde. Zodra de verwerking zich uitstrekt tot de openbare ruimte, is ze niet meer zuiver persoonlijk.
- In het arrest Buivids (C-345/17) zette iemand een video zonder toegangsbeperking op een videowebsite. Omdat de beelden zo toegankelijk werden voor een onbepaald aantal personen, gold de uitzondering niet.
Ook de Europese privacytoezichthouders (EDPB) volgen die lijn in hun richtsnoeren 3/2019 over camerabeelden. Een post op een openbaar profiel valt dus onder de AVG. Bij een volledig afgeschermd account met een kleine vriendenkring ligt het genuanceerder, maar ook dan verspreiden anderen uw post vaak verder dan u denkt.
Twee sporen voor wie gefilmd of gefotografeerd werd
Een bestuurder die zich onterecht online geviseerd voelt, kan twee wegen volgen. Hij kan ze ook combineren.
- Een klacht bij de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). De GBA kan een administratieve sanctie opleggen, bijvoorbeeld een bevel om de beelden te verwijderen of een boete. De GBA is sinds 25 mei 2018 de opvolger van de vroegere Privacycommissie (wet van 3 december 2017).
- Een burgerlijke vordering bij de rechter. Voor feiten sinds 1 januari 2025 gelden de regels over buitencontractuele aansprakelijkheid in Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek (art. 6.5 en volgende BW). De rechter kan een schadevergoeding toekennen en de verwijdering van de beelden bevelen.
Een privacyschending kan dus zowel een sanctie van de GBA als een schadevergoeding opleveren. Meer over de bescherming van uw privéleven leest u in Het recht op privacy.
Het risico van een valse beschuldiging
Een foto vertelt zelden het hele verhaal. Misschien ontweek de bestuurder een obstakel dat u niet zag. Misschien reed iemand anders met de wagen dan de eigenaar. Of de nummerplaat is verkeerd gelezen. Een publieke beschuldiging treft dan een onschuldige, en tast diens eer en goede naam aan. Daarvoor kunt u zelf aansprakelijk zijn.
Alleen de politie kan een nummerplaat officieel natrekken in haar systemen. Zij beoordeelt ook of er echt een overtreding was.
Wat doet u beter?
- Bezorg uw foto's of beelden van de dashcam rechtstreeks aan de politie, met datum, uur en plaats.
- Zet de beelden niet online, ook niet met een wazige nummerplaat in de reacties.
- Maakte u zelf iets mee als slachtoffer, noteer dan ook de gegevens van getuigen.
Hoe een overtreding daarna verder wordt afgehandeld, leest u in ons overzicht over verkeersovertredingen. Ook voor ouders die foto's van hun kinderen delen, gelden gelijkaardige regels: zie Sharenting: wat moet ik weten als ik foto's van mijn kinderen deel op sociale media?
Kort samengevat: vraag en antwoord
Mag ik een verkeersovertreder met nummerplaat op sociale media zetten? In principe niet. Een nummerplaat is een persoonsgegeven, en op een openbaar profiel geldt de uitzondering voor privégebruik van de AVG niet.
Wat riskeer ik als ik het toch doe? Een klacht bij de Gegevensbeschermingsautoriteit en een burgerlijke vordering tot schadevergoeding en verwijdering. Is uw beschuldiging onterecht, dan schaadt u bovendien de goede naam van iemand anders.
Veelgestelde vragen
Mag ik een foto posten als ik de nummerplaat onherkenbaar maak?
Dat beperkt het risico sterk, maar niet altijd volledig. Is de wagen of de bestuurder op een andere manier herkenbaar, bijvoorbeeld door de plaats of een opvallend detail, dan blijft het om persoonsgegevens gaan.
Bestaat de Privacycommissie nog?
Nee. Sinds 25 mei 2018 heet ze de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA). Bij de GBA kunt u ook een klacht indienen als iemand uw gegevens online zet.
Mag ik mijn dashcambeelden aan de politie geven?
Ja. De beste aanpak is uw beelden rechtstreeks aan de politie te bezorgen, in plaats van ze zelf publiek te maken. De politie kan als enige een nummerplaat officieel natrekken.
Wat kan ik doen als iemand mijn wagen online aan de schandpaal nagelt?
Vraag de poster en het platform om de beelden te verwijderen. Helpt dat niet, dan kunt u klacht indienen bij de GBA of naar de rechter stappen voor verwijdering en schadevergoeding.
Op zoek naar een gespecialiseerde advocaat?
Twijfel niet en neem vrijblijvend contact op met de advocaten van Wanted Law. Beleef de Wanted Law experience!