Registratierechten: welke akte registreert u, wanneer en wat kost het?

Registratierechten betaalt u wanneer een akte of overeenkomst officieel wordt geregistreerd bij de fiscus. Dat gebeurt onder meer bij de aankoop van een woning, een huurcontract, een schenking of de verdeling van een onverdeeldheid. Wat is registratie precies, wat kost ze en binnen welke termijn moet het gebeuren? Hieronder vindt u de spelregels.

Wat is een registratierecht?

Registratie is de formaliteit waarbij de fiscus een akte inschrijft. Het registratierecht is de belasting die u daarbij betaalt. De regels staan in het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten (W.Reg.).

Er zijn twee soorten rechten:

• het algemeen vast recht van € 50,00, voor akten waarvoor geen ander tarief geldt (art. 11 W.Reg.);
• evenredige of specifieke rechten voor bepaalde handelingen, zoals de verkoop van onroerend goed (het verkooprecht), de verdeling van een onverdeeldheid (het verdelingsrecht) of een schenking.

De tarieven van onder meer het verkooprecht, het verdelingsrecht en de schenkbelasting worden door de gewesten bepaald. In Vlaanderen bedraagt het verkooprecht in principe 12%, en sinds 1 januari 2025 2% voor uw enige eigen woning, onder voorwaarden. Meer daarover leest u in Regionale en lokale belastingen.

Welke akten moeten geregistreerd worden?

Niet elke akte moet verplicht worden geregistreerd. Verplicht zijn onder meer:

• notariële akten, zoals een verkoopakte of een schenkingsakte bij de notaris;
• onderhandse akten over de eigendom of het vruchtgebruik van een onroerend goed in België, zoals het compromis bij de aankoop van een woning;
• huurovereenkomsten van onroerende goederen in België.

Andere onderhandse akten kunt u vrijwillig laten registreren, bijvoorbeeld om ze een vaste datum te geven tegenover derden.

Binnen welke termijn?

De termijnen staan in art. 32 W.Reg. en hangen af van het soort akte:

• notariële akten: in de regel 15 dagen;
• akten van gerechtsdeurwaarders: 4 dagen;
• arresten en vonnissen (door de griffier): 10 dagen;
• onderhandse akten over onroerend goed, zoals het compromis: 4 maanden;
• huurcontracten van een woning, die uitsluitend dient als huisvesting van een gezin of één persoon: 2 maanden;
• andere huurcontracten, zoals een handelshuur: 4 maanden.

Voor een huurcontract van een woning moet de verhuurder zorgen voor de registratie. Bij de meeste andere onderhandse akten zijn de contractspartijen zelf verantwoordelijk. Wat de registratie van een huurcontract kost, leest u in Wat kost de registratie van een huurcontract?

Schenking bij een buitenlandse notaris

Sinds 15 december 2020 (wet van 3 december 2020) moeten ook notariële akten van schenking van roerende goederen die bij een buitenlandse notaris worden verleden, in België worden geregistreerd. Dat geldt wanneer de schenker op het moment van de schenking een Belgische fiscale woonplaats heeft. De registratie moet gebeuren binnen 4 maanden. Vroeger kon een schenking via een buitenlandse notaris aan de Belgische registratie ontsnappen. Dat is dus al sinds eind 2020 niet meer zo.

Sinds 10 maart 2025: verplicht digitaal registreren voor ondernemingen

Sinds 10 maart 2025 (koninklijk besluit van 31 januari 2025) moeten ondernemingen en rechtspersonen hun onderhandse akten elektronisch aanbieden ter registratie. Het gaat onder meer om handelshuurcontracten, professionele huurcontracten, verkoopovereenkomsten, leningsovereenkomsten en aandeelhoudersovereenkomsten. Dat gebeurt via de online toepassingen van de FOD Financiën, zoals MyMinfin of MyRent.

Particulieren zonder ondernemingsnummer mogen een akte nog op papier aanbieden. De termijnen blijven dezelfde. Alleen de manier van indienen verandert.

Een woord over de meeneembaarheid

Vroeger kon u in Vlaanderen het verkooprecht dat u bij de aankoop van uw vorige woning betaalde, onder voorwaarden meenemen naar uw nieuwe woning. Die regeling bestaat niet meer. Wat er precies veranderde, leest u in Wat is meeneembaarheid?

Kort samengevat: vraag en antwoord

Wat is het algemeen vast registratierecht? Een vast bedrag van € 50,00 voor akten die worden geregistreerd en waarvoor geen ander tarief geldt (art. 11 W.Reg.).

Binnen welke termijn moet ik een huurcontract laten registreren? Een huurcontract van een woning binnen 2 maanden na ondertekening. Andere huurcontracten, zoals een handelshuur, binnen 4 maanden (art. 32 W.Reg.).

Veelgestelde vragen

Betaal ik altijd € 50,00 als ik een akte laat registreren?
Nee. Dat bedrag geldt voor akten zonder specifiek tarief. Voor de verkoop van onroerend goed, een verdeling of een schenking gelden aparte tarieven, die vaak een stuk hoger liggen. De registratie van een huurcontract van een woning is in principe gratis.

Moet een schenking bij een Franse notaris in België geregistreerd worden?
Ja, als u als schenker een Belgische fiscale woonplaats heeft en het om roerende goederen gaat. Sinds 15 december 2020 moet die akte binnen 4 maanden in België worden geregistreerd.

Moet mijn onderneming huurcontracten voortaan elektronisch registreren?
Ja. Sinds 10 maart 2025 moeten ondernemingen en rechtspersonen hun onderhandse akten, waaronder huurcontracten, elektronisch aanbieden. Particulieren zonder ondernemingsnummer mogen nog op papier registreren.

Wat gebeurt er als ik te laat registreer?
Dan riskeert u een boete bovenop het verschuldigde recht. Is een huurcontract van een woning niet geregistreerd, dan kan de huurder bovendien opzeggen zonder opzegtermijn en zonder vergoeding. Registreer dus tijdig.