Soorten btw-belastingplichtigen: welke regels gelden voor uw onderneming?

Btw-belastingplichtigen zijn er in verschillende soorten. Niet elke onderneming die onder de btw valt, heeft dezelfde verplichtingen. Het Btw-Wetboek maakt een onderscheid tussen categorieën, elk met hun eigen regels voor aangifte, facturatie en aftrek. Hieronder leest u welke soorten er zijn, en wat er de voorbije jaren veranderde.

Wie is btw-belastingplichtig?

Belastingplichtig is iedereen die in het kader van een economische activiteit geregeld en zelfstandig goederen levert of diensten verricht (art. 4 Btw-Wetboek). Dat kan met of zonder winstoogmerk, in hoofdberoep of in bijberoep. Meer daarover leest u in Wie is belastingplichtig voor btw? Binnen die grote groep bestaan verschillende soorten belastingplichtigen.

Belastingplichtigen die periodiek aangifte doen

De meeste ondernemingen dienen elke maand of elk kwartaal een btw-aangifte in. Tot die groep behoren:

• De gewone belastingplichtige. U rekent btw aan op uw verkopen en trekt de btw af die u op uw aankopen betaalde.
• De gemengde belastingplichtige (art. 46 Btw-Wetboek). U verricht zowel handelingen met als zonder recht op aftrek. U trekt de btw dus maar gedeeltelijk af. Zie Wat zijn gemengde belastingplichtigen?
• De belastingplichtige met winstmargeregeling. Handelaars in tweedehandsgoederen, kunst, antiek en verzamelobjecten betalen onder voorwaarden btw op hun winstmarge in plaats van op de volledige verkoopprijs. Zie Wat zijn belastingplichtigen met winstmargeregeling voor de btw?

Belastingplichtigen zonder periodieke aangifte

Sommige belastingplichtigen hoeven geen gewone periodieke aangifte in te dienen:

• De vrijgestelde kleine onderneming (art. 56bis Btw-Wetboek). Blijft uw jaaromzet onder € 25.000,00 zonder btw, dan kunt u kiezen voor de vrijstellingsregeling. U rekent geen btw aan, maar u kunt ook geen btw aftrekken. Sinds 1 januari 2025 kan een kleine onderneming de vrijstelling onder voorwaarden ook toepassen in andere EU-lidstaten. Een van die voorwaarden is dat haar totale omzet in de EU onder € 100.000,00 blijft. Zie Wat zijn vrijgestelde kleine ondernemingen voor de btw?
• De forfaitaire landbouwonderneming. Landbouwers kunnen onder voorwaarden een bijzondere forfaitaire landbouwregeling toepassen. Die regeling blijft gewoon bestaan.
• De belastingplichtige zonder recht op aftrek. Wie uitsluitend vrijgestelde handelingen verricht, zoals bepaalde medische beroepen, rekent geen btw aan en kan ook geen btw aftrekken.

De forfaitaire regeling verdwijnt

Bepaalde kleine kleinhandelaars en ambachtslieden konden vroeger kiezen voor de forfaitaire regeling (art. 56 Btw-Wetboek). Hun omzet werd dan forfaitair vastgesteld. Die regeling staat sinds 1 januari 2022 niet meer open voor nieuwe ondernemers. Ze verdwijnt volledig op 1 januari 2028. Wie ze nu nog toepast, moet tegen dan overstappen naar een andere regeling. Dat geldt niet voor het landbouwforfait: dat blijft bestaan.

Uw verplichtingen als btw-plichtige

Elke btw-plichtige heeft een reeks basisverplichtingen:

• zich aanmelden bij de btw-administratie, elektronisch via de e604-toepassing;
• facturen opmaken die aan de wettelijke vermeldingen voldoen;
• een boekhouding voeren;
• periodiek aangifte doen, tenzij u daarvan vrijgesteld bent;
• jaarlijks een klantenlisting indienen, in de regel vóór 31 maart.

Wat veranderde er recent?

De btw-administratie moderniseert stap voor stap de zogenaamde btw-ketting. Twee wijzigingen springen eruit:

• Langere termijn voor kwartaalaangevers. Sinds 1 januari 2025 dienen kwartaalaangevers hun aangifte in, en betalen ze de btw, uiterlijk de 25e van de maand na het kwartaal. Voordien was dat de 20e. Voor maandaangevers blijft de 20e gelden.
• Btw-provisierekening. Sinds 1 mei 2026 vervangt de btw-provisierekening de vroegere btw-rekening-courant. Ze beïnvloedt onder meer hoe btw-tegoeden en terugbetalingen verwerkt worden.

Daarnaast moeten Belgische btw-plichtige ondernemingen sinds 1 januari 2026 in hun onderlinge handel in principe gestructureerde elektronische facturen gebruiken. Een overzicht van de btw vindt u in Btw in België.

Nog andere soorten belastingplichtigen

Tot slot kent de btw nog enkele bijzondere categorieën:

• de toevallige belastingplichtige, die slechts occasioneel een belaste handeling verricht;
• de buitenlandse belastingplichtige, die in België handelingen verricht zonder hier gevestigd te zijn;
• de btw-eenheid, waarbij verbonden ondernemingen samen als één belastingplichtige worden behandeld. Zie Wat is een fiscale eenheid voor btw-doeleinden?

Kort samengevat: vraag en antwoord

Welke soorten btw-belastingplichtigen zijn er? Onder meer gewone, gemengde en vrijgestelde belastingplichtigen, belastingplichtigen met winstmargeregeling, kleine ondernemingen met vrijstellingsregeling, forfaitaire landbouwondernemingen, toevallige en buitenlandse belastingplichtigen en de btw-eenheid.

Wanneer moet een kwartaalaangever zijn btw-aangifte indienen? Sinds 1 januari 2025 uiterlijk de 25e van de maand na het kwartaal. Voor maandaangevers blijft dat de 20e.

Veelgestelde vragen

Kan ik als starter nog kiezen voor de forfaitaire btw-regeling?
Nee. Sinds 1 januari 2022 staat de forfaitaire regeling niet meer open voor nieuwe ondernemers. Ze verdwijnt volledig op 1 januari 2028. Het landbouwforfait blijft wel bestaan.

Wat is de omzetdrempel voor de vrijstelling van kleine ondernemingen?
€ 25.000,00 per jaar, zonder btw. Sinds 2025 kan de vrijstelling onder voorwaarden ook in andere EU-lidstaten gelden, als uw totale EU-omzet onder € 100.000,00 blijft.

Wat is de btw-provisierekening?
Sinds 1 mei 2026 vervangt de btw-provisierekening de vroegere btw-rekening-courant. Ze is een onderdeel van de modernisering van de btw-ketting.

Kan ik als vrijgestelde kleine onderneming btw aftrekken?
Nee. U rekent geen btw aan op uw verkopen, maar u kunt de btw op uw aankopen ook niet terugvorderen.