Waar moet ik fiscaal gezien op letten bij beleggingen in fondsen?

ICBE

ICBE 

ICBE's zijn instellingen voor collectieve beleggingen in effecten (vennootschappen of fondsen), al dan niet met verschillende compartimenten. Dat compartimenteren betekent dat gedeelten van het vermogen gekoppeld zijn aan welbepaalde investeerders.

ICBE's bestaan in alle vormen en maten. Zo zijn er ICBE's met en zonder rechtspersoonlijkheid. Indien er rechtspersoonlijkheid is kunnen we spreken van een beleggingsvennootschap, indien er geen rechtspersoonlijkheid is, kan men van een fonds (in de strikte zin van het woord) spreken. Dit onderscheid heeft belangrijke fiscale gevolgen, bij een fonds kunnen we immers van een vorm van fiscale transparantie spreken.

Niet elk instrument is zomaar voor iedereen beschikbaar,  sommigen hebben een gesloten karakter of richten zich op professionele of institutionele spelers. 

Voor de belegger is de dividendenpolitiek van de ICBE natuurlijk belangrijk: is er een jaarlijks dividend (distributieve fondsen) of is er enkel een uitkering aan het einde van de rit (niet-distributieve fondsen) door middel van inkoop van eigen aandelen of door liquidatie.

Beleggingsvennootschappen

Een beleggingsvennootschap valt niet onder de gewone vennootschapsbelasting maar geniet van een speciaal gunstregime. Zo hebben de beleggers weinig last van afroming op het niveau van de vennootschap. Die vennootschap is immers enkel belast op de abnormale of goedgunstige voordelen, de verworpen uitgaven, het financieringskostensurplus dat geen beroepskost is en de geheime commissielonen. Aangezien de roerende inkomsten (dividenden, interesten, enz.) niet in de belastbare basis zitten, is deze serieus gereduceerd op het niveau van de vennootschap. 

Belangrijk: 

1. wanneer de beleggingsvennootschap in een Belgische vennootschap investeert, is de roerende voorheffing die die Belgische vennootschap inhoudt niet terugbetaalbaar (arrest Hof van Justitie C-387/11, Commissie tegen België)
2. de abonnementstaks speelt (0,0925%)
3. Verder dient u nog met beheerskosten rekening houden.

Beleggingsfondsen

Hier is volledige transparantie aan de orde. Er is dus geen belasting op niveau van het fonds (geen rechtspersoonlijkheid). Wanneer u via een fonds investeert, moet u jaarlijks van de beheerder van het fonds informatie krijgen over de waarde, meerwaarde en inkomsten om uw fiscale aangifte te kunnen doen. De investeerder kan dan zelf vrijstellingen (bvb. vrijstelling op meerwaarde aandelen) toepassen of inkomsten van speculatieve aard aangeven.

Om fiscaal transparant te zijn is er wel de voorwaarde van 'ventilering', dit is per categorie het bedrag opgeven van de toegekende of uitgekeerde inkomsten.  De kwalificatie van de inkomsten blijft dezelfde op niveau van het fonds en op niveau van de investeerder ("volledige transparantie"), dit betekent dat wanneer het fonds een meerwaarde behaalt, dit meteen ook een meerwaarde bij de investeerder inhoudt. Een dividend of interest voor het fonds is meteen een dividend of interest voor de investeerder. Wanneer het fonds niet meteen de opbrengsten doorgeeft is er een wat gecompliceerde fiscale situatie. U kan dus belastingen verschuldigd zijn op een opbrengst dat u nog niet heeft. Indien er geen zogenaamde ventilering, zal men alles interest beschouwen. Dat leidt ertoe dat er een hoge belastingdruk ontstaat (behalve bij inkoop en liquidatie).