Verhaalbelasting: waarom betaalt u mee voor werken in uw straat?

Een verhaalbelasting is een gemeentebelasting waarmee uw gemeente de kosten van werken in uw straat deels bij u als eigenaar legt. Denk aan nieuwe riolering, een heraangelegde weg of nieuwe straatverlichting. Krijgt u zo'n aanslagbiljet, dan wilt u weten waarom u betaalt en of het bedrag klopt.

Wat is een verhaalbelasting?

Met een verhaalbelasting verhaalt de gemeente, of soms de provincie, de kosten van bepaalde investeringswerken geheel of gedeeltelijk op de eigenaars van de percelen die er rechtstreeks voordeel van hebben. Typische voorbeelden zijn:

• de aanleg of vernieuwing van riolering;
• de aanleg of heraanleg van wegenis en voetpaden;
• openbare verlichting.

Waarom betaalt u mee?

De redenering is eenvoudig. Eigenaars langs of vlak bij de werken hebben er een concreet voordeel van: een betere bereikbaarheid, een betere afwatering of een hogere waarde van hun eigendom. Daarom dragen zij een deel van de kosten. De rest betaalt de hele gemeenschap via de gewone belastingen.

Een belasting, geen retributie

Een verhaalbelasting is geen retributie. Het verschil is belangrijk:

• Een retributie is een vergoeding voor een dienst die u zelf vraagt en krijgt, zoals een uittreksel of een parkeerkaart.
• Een verhaalbelasting legt de gemeenteraad eenzijdig op. U hebt de werken niet zelf aangevraagd en uw instemming is niet nodig. Het bedrag hoeft ook niet strikt in verhouding te staan tot het voordeel dat u persoonlijk geniet.

Meer over het verschil leest u in Wat is een retributie?

Hoe voert een gemeente een verhaalbelasting in?

Gemeenten hebben fiscale autonomie (art. 170, §4 Grondwet). Ze mogen eigen belastingen heffen, maar alleen via een belastingreglement dat de gemeenteraad goedkeurt. Voor provincies geldt een gelijkaardige regel (art. 170, §3 Grondwet).

Dat reglement moet de algemene grenzen respecteren, zoals het gelijkheidsbeginsel. Eigenaars in een vergelijkbare situatie moeten op een vergelijkbare manier belast worden. Het reglement legt onder meer vast wie als gebate eigenaar geldt en hoe het bedrag berekend wordt, bijvoorbeeld per lopende meter gevel. Welke andere belastingen gemeenten kunnen heffen, leest u in Welke belastingen kunnen gemeenten heffen?

Niet akkoord? Zo dient u bezwaar in

In de praktijk gaat de discussie vaak over de vraag wie als gebate eigenaar geldt, en of de berekening klopt. Controleer daarom:

• of uw perceel echt binnen de zone van de werken valt;
• of de berekening overeenstemt met het reglement;
• of uitzonderingen of verminderingen uit het reglement op u van toepassing zijn.

In Vlaanderen dient u bezwaar in bij het college van burgemeester en schepenen. Voor een kohierbelasting hebt u daarvoor drie maanden, te rekenen vanaf de derde werkdag na de verzending van het aanslagbiljet. Dat staat in het decreet van 30 mei 2008 over provincie- en gemeentebelastingen. Een overzicht van de lokale belastingen vindt u in Regionale en lokale belastingen.

Kort samengevat: vraag en antwoord

Wat is een verhaalbelasting? Een gemeentelijke of provinciale belasting waarmee de overheid de kosten van investeringswerken, zoals riolering of wegenis, verhaalt op de eigenaars die er rechtstreeks voordeel van hebben.

Hoe lang heb ik om bezwaar in te dienen tegen een verhaalbelasting in Vlaanderen? Drie maanden vanaf de derde werkdag na de verzending van het aanslagbiljet, bij het college van burgemeester en schepenen.

Veelgestelde vragen

Moet ik akkoord gaan met de werken om verhaalbelasting te betalen?
Nee. Een verhaalbelasting is eenzijdig opgelegd. Uw instemming is niet nodig.

Is een verhaalbelasting hetzelfde als een retributie?
Nee. Een retributie vergoedt een dienst die u zelf aanvraagt. Een verhaalbelasting treft eigenaars die voordeel hebben van werken die de overheid uitvoert.

Kan elke gemeente een verhaalbelasting invoeren?
Ja, maar alleen via een belastingreglement dat de gemeenteraad goedkeurt, met respect voor onder meer het gelijkheidsbeginsel.

Waarover gaan de meeste discussies?
Over de vraag wie als gebate eigenaar geldt en of de berekening overeenstemt met het belastingreglement.