De 14 bewerkingen in de vennootschapsbelasting: zo berekent u de belastbare winst

De 14 bewerkingen in de vennootschapsbelasting vormen het stappenplan van boekhoudkundige winst naar belastbare winst. De wet legt een vaste volgorde op voor die berekening (art. 199 tot 207 WIB 92 en art. 74 tot 79 KB/WIB 92). Fiscalisten verdelen ze vaak in 14 bewerkingen. Hieronder overlopen we ze in vier blokken.

Blok 1: de belastbare winst samenstellen

• Bewerking 1: de totale winst bepalen. U telt de gereserveerde winst, de verworpen uitgaven en de uitgekeerde dividenden op.
• Bewerking 2: de winst opsplitsen naar oorsprong. U splitst de winst in een deel dat door een dubbelbelastingverdrag is vrijgesteld en een deel van Belgische oorsprong (art. 75 KB/WIB 92).
• Bewerking 3: niet-belastbare bestanddelen aftrekken. Denk aan vrijgestelde giften en andere bestanddelen die de wet uitdrukkelijk vrijstelt.

Sommige bestanddelen mogen niet verminderd worden door aftrekken, zoals ontvangen abnormale of goedgunstige voordelen. Die blijven hoe dan ook belast.

Blok 2: de aftrekken van het jaar

• Bewerking 4: de aftrek voor definitief belaste inkomsten (DBI). Dividenden uit een deelneming zijn aftrekbaar als de vennootschap minstens 10 % van het kapitaal bezit of een deelneming met een aanschaffingswaarde van minstens € 2.500.000,00. Ze moet de aandelen minstens één jaar in volle eigendom houden (art. 202 WIB 92). Sinds de programmawet van 18 juli 2025 geldt een extra voorwaarde voor vennootschappen die niet klein zijn: een deelneming onder 10 % die alleen via de drempel van € 2.500.000,00 in aanmerking komt, moet als financieel vast actief geboekt zijn.
• Bewerking 5: de octrooiaftrek. Die regeling werd op 1 juli 2016 afgeschaft. Een overgangsregeling liep tot 30 juni 2021. Ze speelt voor recente aangiften geen rol meer.

• Bewerking 6: de innovatieaftrek. Een vennootschap kan 85 % van haar netto-innovatie-inkomsten aftrekken, bijvoorbeeld uit octrooien of software.
• Bewerking 7: de investeringsaftrek. Die werd voor investeringen vanaf 1 januari 2025 hervormd. Zie Hoe wordt het netto te belasten bedrag berekend in de vennootschapsbelasting?
• Bewerking 8: de groepsbijdrage. Een winstgevende vennootschap kan winst overdragen naar een verlieslatende verbonden vennootschap binnen dezelfde groep. Daarvoor gelden strikte voorwaarden, onder meer over de duur van de band tussen beide vennootschappen.

Blok 3: de korfaftrek (bewerkingen 9 tot 14)

Daarna volgen de aftrekken die vaak uit vorige jaren worden overgedragen. Ze zitten samen in de zogenaamde korf:

• overgedragen DBI;
• overgedragen innovatieaftrek;
• overgedragen saldi van de notionele interestaftrek;
• vorige beroepsverliezen;
• en de andere overgedragen aftrekken die de wet in de korf plaatst.

Die korfaftrek is beperkt. Op de eerste € 1.000.000,00 resterende winst mag u ze volledig toepassen. Boven dat bedrag mag u ze nog maar voor een deel gebruiken (art. 207 WIB 92). Sinds aanslagjaar 2024 is dat deel 40 %, in plaats van de vroegere 70 %. Die verlaging werd ingevoerd door een programmawet van eind 2022, met een aangekondigde terugkeer naar 70 % na de invoering van de internationale minimumbelasting. Kijk dus bij elke berekening na welk percentage geldt voor uw aanslagjaar.

Blok 4: wat met de notionele interestaftrek?

De notionele interestaftrek (NIA) is afgeschaft voor belastbare tijdperken die eindigen op of na 31 december 2023. Een vennootschap bouwt dus geen nieuwe NIA meer op. Overgedragen saldi uit vroegere jaren blijven wel bruikbaar, via de korf.

Welke inkomsten helemaal buiten de belastbare basis vallen, leest u in Welke inkomsten zijn vrijgesteld in de vennootschapsbelasting?

Kort samengevat: vraag en antwoord

Wat zijn de 14 bewerkingen in de vennootschapsbelasting? De vaste volgorde waarin een vennootschap haar belastbare winst berekent: eerst de winst samenstellen, dan de aftrekken van het jaar toepassen en tot slot de beperkte korfaftrek.

Hoeveel korfaftrek mag een vennootschap gebruiken? Volledig op de eerste € 1.000.000,00, en sinds aanslagjaar 2024 voor 40 % op het saldo daarboven.

Veelgestelde vragen

Is de korfaftrek nog € 1.000.000,00 plus 70 %?
Nee. Sinds aanslagjaar 2024 is het € 1.000.000,00 plus 40 % van het saldo. Een terugkeer naar 70 % werd aangekondigd. Kijk na welk percentage geldt voor uw aanslagjaar.

Kan mijn vennootschap nog notionele interestaftrek opbouwen?
Nee. Voor belastbare tijdperken die eindigen op of na 31 december 2023 bouwt u geen nieuwe NIA meer op. Overgedragen saldi blijven bruikbaar via de korf.

Moet elke vennootschap alle 14 bewerkingen doorlopen?
De volgorde geldt voor iedereen, maar niet elke stap is voor elke vennootschap relevant. De innovatieaftrek of de groepsbijdrage speelt bijvoorbeeld alleen in specifieke situaties.

Geldt de nieuwe DBI-voorwaarde ook voor kleine vennootschappen?
Nee. De voorwaarde van een financieel vast actief geldt alleen voor vennootschappen die niet als klein gelden.