Vzw betaalt haar belastingen niet: wat riskeren de vzw en haar bestuurders?

Ook een vzw moet belastingen betalen. Blijven aangiften of betalingen uit, dan volgen boetes, interesten en invorderingsmaatregelen, net als bij elke andere belastingplichtige. In sommige gevallen worden de bestuurders zelfs persoonlijk aansprakelijk voor de belastingschulden van de vzw. Hieronder leest u welke risico's er bestaan en hoe u ze beperkt.

Welke belastingen betaalt een vzw?

Een vzw valt in de regel onder de rechtspersonenbelasting. Oefent ze in feite vooral winstgevende activiteiten uit, dan kan ze onder de vennootschapsbelasting vallen. Het verschil leest u in Wat is het verschil tussen de vennootschapsbelasting en de rechtspersonenbelasting? en Wat is een winstgevende activiteit? De aangifte gebeurt via Biztax.

Daarnaast kan een vzw te maken krijgen met:

• bedrijfsvoorheffing op de lonen van haar werknemers;
• btw op bepaalde activiteiten;
• de patrimoniumtaks, een jaarlijkse taks op het vermogen van bepaalde vzw's;
• schenkingsrechten op giften die ze ontvangt.

Boetes bij fouten in aangiften en fiches

Een vzw die vergoedingen betaalt aan personeel, bestuurders of bepaalde vrijwilligers, moet vaak fiscale fiches opmaken. Welke fiches dat zijn, leest u in Verplichtingen van fiscale fiches van vergoeding voor bestuurders, personeel of vrijwilligers.

Overtredingen van het WIB 92, zoals ontbrekende of laattijdige fiches, kunnen een administratieve geldboete van € 50,00 tot € 1.250,00 per overtreding opleveren (art. 445, §1 WIB 92). Daarnaast kan de fiscus bij een ontbrekende aangifte een aanslag van ambtswege vestigen. Op belastingen die niet tijdig betaald worden, lopen nalatigheidsinteresten. Betaalt de vzw dan nog niet, dan kan de ontvanger de schuld gedwongen invorderen, bijvoorbeeld via beslag.

Wanneer zijn bestuurders persoonlijk aansprakelijk?

De vzw is een rechtspersoon. In principe draagt zij dus zelf haar schulden. Toch kunnen bestuurders langs twee wegen persoonlijk aangesproken worden.

Herhaalde niet-betaling van bedrijfsvoorheffing of btw

Dit is de route die in de praktijk het vaakst voorkomt. Ze staat in artikel 51 van het Wetboek van de minnelijke en gedwongen invordering van fiscale en niet-fiscale schuldvorderingen (sinds 1 januari 2020). Dat artikel geldt niet alleen voor vennootschappen, maar ook voor vzw's en stichtingen.

Betaalt de vzw haar bedrijfsvoorheffing of btw niet, en is dat te wijten aan een fout in het bestuur, dan kunnen de bestuurders hoofdelijk aansprakelijk worden. Bij herhaalde niet-betaling vermoedt de wet die fout:

• bij een driemaandelijkse betalingsplicht: minstens twee vervallen schulden onbetaald binnen een periode van een jaar;
• bij een maandelijkse betalingsplicht: minstens drie vervallen schulden onbetaald binnen een periode van een jaar.

Dat vermoeden is weerlegbaar. Het geldt ook niet als de niet-betaling het gevolg is van financiële moeilijkheden die geleid hebben tot een gerechtelijke reorganisatie, een faillissement of een gerechtelijke ontbinding. Fraude is voor deze route niet nodig.

Na een veroordeling voor fiscale fraude

De tweede route is uitzonderlijk. Wie als dader of medeplichtige veroordeeld wordt voor een fiscaal misdrijf uit de artikelen 449 tot 452 WIB 92, is hoofdelijk gehouden tot betaling van de ontdoken belasting en de interesten (art. 458 WIB 92). Het Btw-Wetboek bevat een gelijkaardige regel (art. 73sexies). Die route vereist dus een voorafgaande strafrechtelijke veroordeling.

Hoe beperkt u het risico als bestuurder?

• Volg elke maand of elk kwartaal op of de bedrijfsvoorheffing en de btw betaald zijn.
• Neem bij betalingsproblemen tijdig contact op met de ontvanger en vraag zo nodig een afbetalingsplan.
• Leg de financiële situatie en uw beslissingen vast in de verslagen van het bestuursorgaan.
• Grijp tijdig in bij ernstige problemen, bijvoorbeeld met een gerechtelijke reorganisatie.

Hoe een geschil met de fiscus verloopt, leest u in Fiscale procedure.

Kort samengevat: vraag en antwoord

Wat gebeurt er als een vzw haar belastingen niet betaalt? Er lopen nalatigheidsinteresten, de fiscus kan boetes opleggen en de schuld gedwongen invorderen. Bij herhaalde niet-betaling van bedrijfsvoorheffing of btw kunnen de bestuurders persoonlijk aansprakelijk worden.

Moet er fraude zijn voor de aansprakelijkheid van bestuurders? Nee. Bij herhaalde niet-betaling van bedrijfsvoorheffing of btw vermoedt de wet een bestuursfout (art. 51 Wetboek minnelijke en gedwongen invordering). Alleen de route van artikel 458 WIB 92 vereist een veroordeling voor fraude.

Veelgestelde vragen

Kan ik als bestuurder van een vzw persoonlijk aansprakelijk worden?
Ja. Bij herhaalde niet-betaling van bedrijfsvoorheffing of btw vermoedt de wet een fout in het bestuur. U kunt dat vermoeden weerleggen.

Hoe hoog is de boete voor een fout in de fiscale fiches?
De administratieve geldboete bedraagt € 50,00 tot € 1.250,00 per overtreding (art. 445, §1 WIB 92). De hoogte hangt af van de aard en de ernst van de overtreding.

Wat als de vzw failliet gaat?
Is de niet-betaling het gevolg van financiële moeilijkheden die tot een faillissement, een gerechtelijke reorganisatie of een gerechtelijke ontbinding leidden, dan geldt het vermoeden van fout niet. De fiscus kan dan nog wel proberen een fout te bewijzen.

Geldt het vermoeden voor alle belastingen van de vzw?
Nee. Het vermoeden van fout bij herhaalde niet-betaling geldt voor de bedrijfsvoorheffing en de btw.