Wat zijn de voorwaarden voor een adoptie?

1. Leeftijdsvoorwaarde

Om te kunnen adopteren moet de adoptant minstens 25 jaar oud zijn en ten minste vijftien jaar ouder dan het kind dat men wenst te adopteren (art. 345, 1ste lid oud BW). 

Indien men wenst een kind te adopteren waarmee men verwant is in de eerste graad of een (adoptief) kind van de partner (echtgenoot, wettelijke of feitelijke samenwonende) of ex-partner, dan volstaat dat de adoptant minstens 18 jaar oud en ten minste tien jaar ouder is dan de geadopteerde (art. 345, 2de lid oud BW). 

De adoptant dient deze leeftijd te hebben op het moment dat men het verzoekschrift tot adoptie indient (art. 345, 3de lid oud BW).

Voor de geadopteerde is er geen minimumleeftijd voorzien, maar het kind moet op het moment van het verzoek tot adoptie ‘bestaan’. Met andere woorden het kind moet levend en levensvatbaar geboren zijn. Het is wel zo dat volle adoptie slechts mogelijk is zolang het kind nog minderjarig is (art. 355 oud BW). Eenmaal het kind 18 jaar of ouder is, is enkel gewone adoptie nog mogelijk. 

2. Geschiktheidsvoorwaarde

Wanneer men een kind wenst te adopteren, moet men daartoe geschikt en bekwaam zijn. Daarom zal men controleren dat de adoptant beschikt over de nodige sociaal-psychologische eigenschappen (art. 346-1 oud BW).

Om dit te bewijzen zal de adoptant een geschiktheidsvonnis moeten kunnen voorleggen, waaruit blijkt dat zij geschikt en bekwaam zijn (art. 346-1/1, 1ste lid oud BW). Om dit te verkrijgen zal de adoptant een maatschappelijk onderzoek, moraliteitsonderzoek en voorbereidingstraject moeten doorlopen (art. 346-1/2 en 346-2 oud BW). 

Voor een uitgebreide uitleg over hoe u dit vonnis kan verkrijgen en de procedure er rond, verwijzen wij graag naar volgende Wanted Wiki: Hoe verkrijg je een geschiktheidsvonnis?

3. Toestemmingsvoorwaarde

Zowel de adoptant als de geadopteerde moet toestemmen met de adoptie. Indien het kind op het moment van de uitspraak twaalf jaar is, dan kan hij zelf toestemming geven voor de adoptie. Indien hij zijn toestemming weigert, vindt er ook geen adoptie plaats. Hij heeft met andere woorden een vetorecht. Als de rechtbank echter van mening is dat het kind wilsonbekwaam of geen voldoende onderscheidingsvermogen heeft, dan kan er niet zelf toestemming gegeven worden (art. 348-1 oud BW).

Daarnaast zijn er ook nog andere personen die eventuele toestemming moeten geven, zoals de ouders. Indien de afstamming zowel langs moeders- als vaderszijde vaststaat, dan moeten beiden hun toestemming geven. Als een van de ouders afwezig is of de afstamming staat slechts vast langs één kant, dan moet enkel die ouder zijn toestemming geven (art. 348-3 oud BW). Ouders kunnen pas twee maanden na de geboorte van hun kind toestemming geven voor de adoptie (art. 348-4 oud BW).

Indien er geen afstamming vaststaat of de enige ouder is overleden (of afwezig, wilsonbekwaam, etc), dan zal de toestemming gegeven worden door de voogd. Als de voogd zelf het kind wil adopteren, dan wordt de toestemming door de toeziende voogd gegeven (art. 348-5 oud BW).

Wanneer de adoptant is gehuwd, wettelijk of feitelijk samenwoont, dan zal zijn echtgenoot of partner ook moeten instemmen met de adoptie (art. 348-2 oud BW).

4. Wettige redenen

Het is niet de bedoeling dat een adoptie om de geringste reden kan plaatsvinden. Hierbij zal het belang van het minderjarige kind steeds voorop staan. Zo zal een adoptie van een minderjarige slechts mogelijk zijn indien hij geen andere opvangmogelijkheid heeft. Daarnaast moet de adoptie een wettige reden hebben. Zij wordt bijvoorbeeld niet toegelaten wanneer zij enkel bedoeld is om erfrechtelijke voordelen te verschaffen of enkel bedoeld is om de verblijfstoestand op het grondgebied te regulariseren. De rechter zal bij zijn beoordeling ook de belangen van andere personen moeten betrekken, bijvoorbeeld van de kinderen van de adoptant, van de grootouders van het kind, etc.

Extra

Het is mogelijk om alleen of met twee iemand te adopteren. Wanneer twee personen overgaan tot adoptie maakt het niet uit of zij gehuwd, wettelijk of feitelijk samenwonend zijn. Indien twee echtgenoten adopteren zijn hier geen extra voorwaarden aan verbonden. Feitelijke samenwoners daarentegen moeten bij het verzoek tot adoptie minstens drie jaar op bestendige en affectieve wijze samenwonen. Ook mag er tussen wettelijke en feitelijke samenwoners geen huwelijksbeletsel wegens bloedverwantschap bestaan dat niet kan worden opgeheven door de familierechtbank (bv. broer en zus). Hiervoor is niet vereist dat beide personen een verschillend geslacht hebben. De geadopteerde, maar ook ruimer elk kind, kan dus twee juridische vaders of twee juridische moeders hebben. 

Bovendien zal het overlijden van een van de adoptanten, nadat het verzoekschrift tot adoptie is neergelegd, maar voordat de akte van adoptie werd opgesteld, er niet voor zorgen dat de adoptie ophoudt. De geadopteerde of de andere adoptant kan nog steeds vragen om de procedure verder te zetten.

Adoptie is echter niet mogelijk wanneer de adoptant en de geadopteerde te nauwe banden hebben. Zo kan een echtgenoot, wettelijk of feitelijk samenwonende partner zijn echtgenoot of partner niet adopteren.