Adopteren in België: aan welke voorwaarden moet u voldoen?

De voorwaarden voor een adoptie zijn streng. De wet wil verzekeren dat elke adoptie in het belang van het kind gebeurt. Er gelden regels over uw leeftijd, uw geschiktheid, de nodige toestemmingen en de redenen voor de adoptie. Hieronder leest u welke voorwaarden dat zijn en waar ze in de wet staan.

Hoe oud moet u zijn?

De adoptant moet minstens 25 jaar oud zijn en minstens 15 jaar ouder dan het kind dat hij adopteert (art. 345 oud BW).

Adopteert u een verwant in de eerste graad, zoals het kind van uw kind, of het kind van uw echtgenoot of partner? Dan geldt een lagere drempel: minstens 18 jaar oud en 10 jaar ouder dan het kind.

Voor het kind zelf geldt geen minimumleeftijd. In de praktijk wordt een kind zelden geadopteerd voor het twee maanden oud is. De ouders mogen hun toestemming namelijk pas twee maanden na de geboorte geven (zie verder). Alleen als hun toestemming niet nodig is, bijvoorbeeld omdat de ouders onbekend of overleden zijn, speelt die wachttijd niet.

Een volle adoptie is alleen mogelijk als het kind nog minderjarig is wanneer het verzoekschrift wordt ingediend. Wat het verschil is tussen een gewone en een volle adoptie, leest u in Wat is adoptie?

Bent u geschikt om te adopteren?

Wie een minderjarig kind wil adopteren, moet de nodige sociaal-psychologische geschiktheid hebben. In de regel stelt de familierechtbank die vast in een geschiktheidsvonnis. Daarvoor volgt u eerst een verplichte voorbereiding en gebeurt er een maatschappelijk onderzoek (art. 346-1/1 en 346-2 oud BW).

Bestaat er al een nauwe band met het kind, bijvoorbeeld omdat u al samenwoont of familie bent tot in de derde graad? Dan kan het onderzoek naar uw geschiktheid ook tijdens de adoptieprocedure zelf gebeuren, in plaats van vooraf.

Wie moet toestemmen?

Een adoptie vraagt de toestemming van verschillende personen.

• De adoptant zelf, uiteraard.
• Het kind: vanaf 12 jaar moet het kind zelf instemmen. Zonder die toestemming is de adoptie in principe niet mogelijk (art. 348-1 oud BW).
• De ouders van het kind. Zij mogen hun toestemming pas geven twee maanden na de geboorte (art. 348-4 oud BW). Zo vermijdt de wet overhaaste beslissingen vlak na de bevalling. Zijn er geen ouders die kunnen toestemmen, dan beslist in de regel de voogd.
• De echtgenoot of samenwonende partner: is de adoptant of het kind gehuwd of samenwonend, dan moet ook die partner toestemmen. Dat hoeft niet als de partner vermoedelijk afwezig is, geen gekende verblijfplaats heeft of zijn wil niet kan uiten (art. 348-2 oud BW).

Gegronde redenen en het belang van het kind

Een adoptie kan alleen plaatsvinden om gegronde redenen en in het hoger belang van het kind (art. 344-1 oud BW). De rechter weegt alle betrokken belangen af. Een adoptie die alleen dient om een erfenis te regelen of een verblijfsrecht te krijgen, haalt het dus niet.

Alleen of met twee adopteren

U kunt alleen adopteren of samen met een partner. Bij een adoptie door twee personen gelden extra regels:

• gehuwden en wettelijk samenwonenden kunnen samen adopteren;
• feitelijk samenwonenden moeten minstens drie jaar ononderbroken samenwonen op het moment dat het verzoekschrift wordt ingediend (art. 343, §1 oud BW);
• sinds de wet van 18 mei 2006 kunnen ook twee personen van hetzelfde geslacht samen adopteren, onder dezelfde voorwaarden.

Echtgenoten kunnen elkaar niet adopteren. Dat volgt uit het huwelijksbeletsel tussen adoptant en geadopteerde (art. 353-13 oud BW).

Overlijdt de kandidaat-adoptant tijdens de procedure, dan hoeft die niet noodzakelijk te stoppen. De gevolgen van de adoptie werken immers terug tot de indiening van het verzoekschrift. Een adoptie na overlijden is daardoor in bepaalde gevallen mogelijk.

Interlandelijke adoptie in Vlaanderen

Overweegt u een kind uit het buitenland te adopteren? De Vlaamse Regering besliste de interlandelijke adoptie stop te zetten. Alleen wie al een geschiktheidsvonnis en een match met een kind heeft, kan de procedure nog afronden. De nieuwe regelgeving daarover treedt in de loop van 2027 in werking. Hoe de procedure zelf verloopt, leest u in Hoe verloopt de adoptieprocedure?

Kort samengevat: vraag en antwoord

Hoe oud moet u zijn om te adopteren in België? Minstens 25 jaar en 15 jaar ouder dan het kind. Adopteert u het kind van uw partner of een verwant in de eerste graad, dan volstaat 18 jaar en 10 jaar leeftijdsverschil (art. 345 oud BW).

Wiens toestemming is nodig voor een adoptie? Die van de adoptant, van het kind vanaf 12 jaar, van de ouders (ten vroegste twee maanden na de geboorte) en van de echtgenoot of samenwonende partner.

Veelgestelde vragen

Hoe oud moet ik minstens zijn om te mogen adopteren?
In de regel 25 jaar en minstens 15 jaar ouder dan het kind. Voor het kind van uw partner of een verwant in de eerste graad volstaat 18 jaar en 10 jaar ouder.

Vanaf welke leeftijd moet het kind zelf instemmen?
Vanaf 12 jaar. Zonder die toestemming is de adoptie in principe niet mogelijk.

Kan een feitelijk samenwonend koppel samen adopteren?
Ja, als beide partners minstens drie jaar ononderbroken samenwonen bij de indiening van het verzoekschrift.

Kunnen twee personen van hetzelfde geslacht samen adopteren?
Ja, sinds de wet van 18 mei 2006, onder dezelfde voorwaarden als andere koppels.