Bewijswaarde van een pv: wanneer moet u zelf het tegendeel bewijzen?

De bewijswaarde van een proces-verbaal (pv) bepaalt hoeveel gewicht de rechter eraan geeft. Niet elk pv weegt even zwaar. Bij een verkeersovertreding geldt het pv vaak "tot bewijs van het tegendeel". Dat betekent dat de rechter de vaststellingen van de politie als juist aanneemt, tenzij u bewijst dat ze niet kloppen. Hieronder leest u wat dat concreet inhoudt en hoe u zich verweert.

Drie niveaus van bewijswaarde

Een pv kan drie soorten bewijswaarde hebben:

• Gewone inlichting. Dat is de regel. De rechter beoordeelt de inhoud vrij, samen met alle andere gegevens in het dossier. Het pv is een bewijsstuk zoals een ander.
• Tot bewijs van het tegendeel. Voor bepaalde vaststellingen geeft een bijzondere wet het pv een sterkere bewijswaarde. Het bekendste voorbeeld zijn verkeersovertredingen (art. 62 Wegverkeerswet). De rechter moet de vaststellingen dan als juist aanvaarden, tenzij u het tegendeel bewijst.
• Tot inschrijving van valsheid. In enkele uitzonderlijke gevallen bepaalt de wet dat een pv geloof verdient tot het als vals wordt aangevochten. Dan volstaat gewoon tegenbewijs niet. U moet een aparte procedure wegens valsheid voeren (art. 154 Wetboek van Strafvordering). Bij gewone verkeersovertredingen komt dat niet voor.

Welke soorten pv er bestaan, leest u in Wat zijn de verschillende soorten van een proces-verbaal (PV)?

Alleen voor wat de verbalisant zelf vaststelde

De bijzondere bewijswaarde geldt niet voor alles wat in het pv staat. Ze geldt alleen voor wat de verbalisant, de agent die het pv opstelt, zelf en persoonlijk heeft vastgesteld met zijn zintuigen: wat hij zag, hoorde of mat. En dat binnen zijn bevoegdheid.

Voor andere zaken geldt die sterkere bewijswaarde niet:

• vermoedens en conclusies van de verbalisant;
• juridische beoordelingen;
• verklaringen van getuigen of van u zelf die hij overneemt.

De rechter beoordeelt die onderdelen vrij.

Het pv moet op tijd verstuurd worden

Bij verkeersovertredingen moet de politie u een afschrift van het pv bezorgen binnen een wettelijke termijn. Sinds 1 juli 2026 is dat 30 dagen (art. 62 Wegverkeerswet). Vroeger was dat 14 dagen. Wordt die termijn niet gerespecteerd, dan verliest het pv volgens de rechtspraak zijn bijzondere bewijswaarde. Het geldt dan nog als gewone inlichting. Meer daarover in Binnen welke termijn ontvangt u uw proces-verbaal (PV) van een verkeersovertreding?

Hoe levert u tegenbewijs?

U mag alle bewijsmiddelen gebruiken, zoals:

• getuigen;
• documenten, foto's en camerabeelden;
• technische gegevens of een verslag van een deskundige.

Een loutere ontkenning volstaat niet. U moet de onjuistheid van de vaststelling echt aantonen. Hoe sterk uw tegenbewijs is, beoordeelt de rechter.

Staat er een duidelijke materiële vergissing in het pv, bijvoorbeeld een verschrijving die overduidelijk niet klopt? Volgens rechtspraak van het Hof van Cassatie mag de rechter zo'n kennelijke vergissing rechtzetten. De rest van het pv behoudt dan zijn bewijswaarde.

Een overzicht van alles rond het verkeers-pv vindt u in Het proces-verbaal inzake verkeersovertredingen.

Kort samengevat: vraag en antwoord

Wat betekent "bewijswaarde tot bewijs van het tegendeel"? Dat de rechter de vaststellingen in het pv als juist moet aanvaarden, tenzij u bewijst dat ze niet kloppen. Bij verkeersovertredingen volgt dat uit art. 62 Wegverkeerswet.

Geldt die bewijswaarde voor alles in het pv? Neen. Alleen voor wat de verbalisant zelf persoonlijk zag, hoorde of mat. Vermoedens, conclusies en overgenomen verklaringen beoordeelt de rechter vrij.

Veelgestelde vragen

Moet de rechter alles geloven wat in een pv staat?
Neen. Alleen bij een pv met bijzondere bewijswaarde, en dan alleen voor wat de verbalisant zelf persoonlijk vaststelde, tot u het tegendeel bewijst.

Hoe kan ik een verkeers-pv weerleggen?
Met alle bewijsmiddelen: getuigen, documenten, foto's, camerabeelden of een deskundigenverslag. Een loutere ontkenning volstaat niet.

Wat als ik het pv te laat ontving?
Sinds 1 juli 2026 moet u het afschrift binnen 30 dagen krijgen. Gebeurde dat niet, dan verliest het pv zijn bijzondere bewijswaarde en geldt het nog als gewone inlichting.

Telt een vermoeden van de politie even zwaar als een eigen vaststelling?
Neen. Vermoedens, conclusies en overgenomen verklaringen van derden beoordeelt de rechter vrij.