Neemt u liever telefonisch contact op?

Bekijk het overzicht van onze Wanted kantoren op onze contactpagina.

05/10/2026
27/03/2021

Geslachtschirurgie en het recht: welke regels gelden in België?

Geslachtschirurgie raakt aan uw recht om zelf over uw lichaam te beslissen. Dat recht is ruim, maar niet onbeperkt, zeker niet bij ingrijpende medische handelingen. Welke regels gelden er in België? En is een operatie nog nodig om uw geslacht juridisch te laten aanpassen? Hier leest u wat de wet zegt.

Twee verschillende situaties

Geslachtschirurgie komt vooral in twee situaties ter sprake:

  • Interseks personen hebben lichamelijke geslachtskenmerken die niet eenduidig mannelijk of vrouwelijk zijn.
  • Transgender personen hebben een genderidentiteit die niet overeenstemt met het geslacht dat hen bij de geboorte werd toegekend.

In beide gevallen erkent het recht een rechtmatig belang bij geslachtschirurgie. Toch gelden er belangrijke voorwaarden. Meer achtergrond vindt u in De fysieke interseksualiteit en Transgender personen.

Vrije en geïnformeerde toestemming

Elke medische ingreep vraagt uw vrije en geïnformeerde toestemming (art. 8 wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt). Dat betekent dat de arts u vooraf duidelijk uitlegt wat de ingreep inhoudt, welke risico's eraan verbonden zijn en welke alternatieven er zijn. Pas daarna beslist u.

Voor minderjarigen gelden bijzondere regels (art. 12 van dezelfde wet). In principe oefenen de ouders hun rechten uit. Een minderjarige die zijn belangen redelijk kan beoordelen, kan zijn rechten zelf uitoefenen.

Artsen hanteren daarnaast medische criteria, zoals een voorafgaande hormonale behandeling of een gezond gewicht. Dat zijn medische standaarden, geen wettelijke voorwaarden.

Geen operatie meer nodig voor de juridische registratie

Tot eind 2017 eiste de wet van 10 mei 2007 voor een juridische geslachtswijziging onder meer een geslachtsaanpassende behandeling en onvruchtbaarheid. Sinds 1 januari 2018 is dat afgeschaft. De aanpassing van uw geslacht in de akten van de burgerlijke stand staat nu volledig los van medische ingrepen. Hoe die procedure werkt, leest u in De juridische geslachtsverandering.

Die hervorming ligt in de lijn van de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. In het arrest A.P., Garçon en Nicot t. Frankrijk van 6 april 2017 oordeelde het Hof dat een verplichte ingreep die in de praktijk op sterilisatie neerkomt, het recht op privéleven schendt (art. 8 EVRM). Het eisen van een psychiatrische diagnose of een medisch onderzoek vond het Hof in die zaak wel aanvaardbaar.

Vragen over uw rechten als patiënt, of over de aanpassing van uw registratie? Wanted Law luistert naar uw verhaal en zet uw opties helder op een rij.

Interseks kinderen

Bij interseks kinderen gebeuren soms operaties die medisch niet noodzakelijk zijn. In februari 2021 keurde de Kamercommissie voor Gelijke Kansen unaniem een resolutie goed. Die vraagt om zulke ingrepen uit te stellen tot het kind zelf geïnformeerd kan toestemmen. Een resolutie is echter niet bindend. Een wettelijk verbod bestaat er vandaag niet.

Terugbetaling

Via een RIZIV-conventie wordt de multidisciplinaire en psychologische begeleiding in erkende centra voor transgenderzorg terugbetaald. Sinds 2025 zijn er meer ziekenhuizen bij aangesloten. Vraag bij uw ziekenfonds na welke kosten voor uw situatie terugbetaald worden.

Ook bij andere medische beslissingen speelt toestemming een sleutelrol. Lees bijvoorbeeld Het seksueel zelfbeschikkingsrecht.

Kort samengevat: vraag en antwoord

Moet ik geopereerd zijn om mijn geslacht juridisch te laten aanpassen? Nee. Sinds 1 januari 2018 staat de juridische aanpassing volledig los van medische ingrepen.

Wat is wettelijk vereist voor geslachtschirurgie? Vooral uw vrije en geïnformeerde toestemming, volgens de wet op de patiëntenrechten. Medische criteria zoals een hormonale voorbereiding zijn standaarden van artsen, geen wettelijke voorwaarden.

Veelgestelde vragen

Mag een land sterilisatie eisen voor een juridische geslachtswijziging?
Nee. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde in 2017 dat dat het recht op privéleven schendt.

Zijn niet-noodzakelijke operaties bij interseks kinderen verboden?
Er bestaat geen wettelijk verbod. Een resolutie uit 2021 vraagt om zulke ingrepen uit te stellen tot het kind zelf kan toestemmen, maar die is niet bindend.

Kan een minderjarige zelf toestemmen in een medische ingreep?
Een minderjarige die zijn belangen redelijk kan beoordelen, kan zijn patiëntenrechten zelf uitoefenen. Anders doen de ouders dat.

Wordt transgenderzorg terugbetaald?
De multidisciplinaire en psychologische begeleiding in erkende centra wordt via een RIZIV-conventie terugbetaald. Vraag uw ziekenfonds naar de details.

Uw lichaam, uw keuze, en uw rechten helder op papier. Wanted Law helpt u daar graag bij. Praktische informatie vindt u ook in de Wanted Shop.

Heeft u een juridisch probleem of een persoonlijke vraag?

Kom te weten wat uw mogelijkheden zijn en contacteer de advocaten van Wanted Law. Zij staan voor u klaar om u te helpen!

Kom ook alles te weten over

Wat zeggen anderen over de juridische prestaties van de advocaten van Wanted Law?

Lees hier alle recensies van de cliënten van Wanted Law!

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van alle nieuwste Wanted Facts, schrijf u dan in op onze nieuwsbrief.

Schrijf u in

Disclaimer

De informatie over juridische onderwerpen die u in deze bijdrage aantreft, zijn louter informatieve, algemene besprekingen en kunnen in geen geval als juridisch advies worden beschouwd. Wanted Law aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enige schade die iemand zou lijden door voort te gaan op deze informatie. Als u juridisch advies wenst, dient u contact op te nemen met een gekwalificeerde advocaat die u zal adviseren op basis van uw persoonlijke situatie. Alle blogberichten gepubliceerd op de website van Wanted Law zijn geschreven met toepassing van het Belgisch Recht.

Copyright

Wanted Law bezit het exclusieve copyright van deze website, zijn design en de volledige inhoud ervan. Gebruik van deze website, of delen ervan, in welke vorm dan ook, is verboden zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Wanted Law.

Gedagvaard voor de Familierechtbank?

Neem contact op met de advocaten van Wanted Law!

Heeft u een probleem en wenst u betaalbaar juridisch advies?

Boek dan een consultatie bij Wanted Law!

Heeft u vragen over een echtscheiding?

Boek hier uw adviesgesprek echtscheiding!