Wie door onvoorzichtigheid een dodelijk ongeval veroorzaakt, riskeert bij onopzettelijke doding in het verkeer een gevangenisstraf en een lang, soms levenslang rijverbod. Sinds 1 september 2026 gelden daarvoor nieuwe regels, omdat het nieuwe Strafwetboek in werking trad. Hieronder leest u wat er veranderde en wat u vandaag riskeert.
Wanneer is er onopzettelijke doding?
Voor onopzettelijke doding zijn drie elementen nodig:
- een gebrek aan voorzichtigheid of voorzorg;
- het overlijden van het slachtoffer;
- een oorzakelijk verband tussen beide.
Die basisvoorwaarden blijven onder het nieuwe Strafwetboek overeind.
De straf sinds 1 september 2026
Boek II van het nieuwe Strafwetboek (wet van 29 februari 2024) trad in werking op 1 september 2026. Het verving het bijzonder deel van het oude Strafwetboek van 1867. Onopzettelijke doding valt dus niet langer onder het vroegere artikel 419 Strafwetboek. Vandaag geldt:
- onopzettelijke doding in het algemeen is een straf van niveau 2 (art. 106);
- doding in het verkeer is een straf van niveau 3: een gevangenisstraf van meer dan drie tot vijf jaar (art. 107);
- verzwaarde doding in het verkeer is een straf van niveau 4: een gevangenisstraf van meer dan vijf tot tien jaar (art. 107/1).
Wanneer is doding in het verkeer verzwaard? Onder meer als de bestuurder:
- een overtreding van de vierde graad beging;
- door het rood licht reed;
- zijn gsm vasthield of bediende;
- meer dan 40 km/u te snel reed, of meer dan 30 km/u in de bebouwde kom, een zone 30, een schoolomgeving of een woonerf;
- zonder geldig rijbewijs reed;
- in staat van dronkenschap of onder invloed van drugs reed;
- reed zonder het verplichte alcoholslot.
Gebeurden de feiten vóór 1 september 2026? Dan geldt in de regel de mildste strafwet. Voor die dossiers kan het oude artikel 419 dus nog van belang zijn.
Het Grondwettelijk Hof oordeelde al eerder dat een zwaardere straf voor doding in het verkeer dan voor gewone onopzettelijke doding niet discriminerend is. Het Hof wees daarbij op het doel van verkeersveiligheid (arrest nr. 123/2021).
Het rijverbod
Naast de straf kan de politierechter een rijverbod opleggen. Juridisch heet dat het verval van het recht tot sturen (art. 38, §1 Wegverkeerswet):
- in principe van minstens acht dagen tot hoogstens vijf jaar;
- bij doding in het verkeer kan het verval ook langer dan vijf jaar of levenslang zijn.
Het verval is verplicht, voor minstens drie maanden, als de doding samengaat met:
- een overtreding van het verkeersreglement;
- rijden onder invloed van alcohol (vanaf 0,8 promille) of in staat van dronkenschap;
- rijden onder invloed van drugs.
Uw rijrecht krijgt u in dat geval pas terug als u slaagt voor vier herstelexamens: theoretisch, praktisch, medisch en psychologisch (art. 38, §2 Wegverkeerswet). Een overzicht van alle gevallen waarin een rijverbod mogelijk of verplicht is, vindt u in Voor welke overtredingen riskeert u een rijverbod? en Het verval van het recht tot sturen of het rijverbod.
En bij vluchtmisdrijf?
Pleegde de bestuurder daarnaast vluchtmisdrijf, dan wordt het nog ernstiger. Vluchtmisdrijf na een ongeval met dodelijke afloop is een straf van niveau 3. Daar komt een verplicht rijverbod bij van minstens drie maanden tot vijf jaar of levenslang (art. 33, §2 Wegverkeerswet). Lees ook Wat is een vluchtmisdrijf?
Raakte het slachtoffer gewond in plaats van gedood? Dan gelden andere straffen. Zie Wat zijn de straffen voor slagen en verwondingen in het verkeer?
Kort samengevat: vraag en antwoord
Welke straf riskeer ik bij onopzettelijke doding in het verkeer? Sinds 1 september 2026 een straf van niveau 3 (art. 107 nieuw Strafwetboek). Bij verzwarende omstandigheden, zoals dronkenschap, gsm-gebruik of een zware snelheidsovertreding, wordt dat een straf van niveau 4 (art. 107/1). Voor oudere feiten geldt in de regel de mildste strafwet.
Hoe lang kan het rijverbod duren? Van acht dagen tot vijf jaar, en bij doding in het verkeer ook langer of levenslang. Bij samenloop met alcohol, drugs of een verkeersovertreding is een rijverbod van minstens drie maanden verplicht.
Veelgestelde vragen
Geldt artikel 419 Strafwetboek nog voor doding in het verkeer?
Voor feiten vanaf 1 september 2026 niet meer. Dan gelden artikel 107 en 107/1 van het nieuwe Strafwetboek. Voor oudere feiten geldt in de regel de mildste strafwet.
Wat is het maximale rijverbod bij onopzettelijke doding in het verkeer?
Het rijverbod kan langer duren dan vijf jaar, en zelfs levenslang.
Is een rijverbod verplicht bij een dodelijk ongeval?
Niet altijd. Het is wel verplicht, voor minstens drie maanden en met vier herstelexamens, als er ook alcohol, drugs of een overtreding van het verkeersreglement in het spel was.
Maakt vluchtmisdrijf de zaak zwaarder?
Ja. Vluchtmisdrijf na een dodelijk ongeval is een straf van niveau 3, met een verplicht rijverbod van minstens drie maanden.
Werd u gedagvaard voor de Politierechtbank?
Kom te weten wat uw mogelijkheden zijn en contacteer de advocaten van Wanted Law. Zij staan voor u klaar om u te helpen!
Kom ook alles te weten over
Wat vinden onze cliënten van ons?