Een beveiligingsmaatregel in het verkeersrecht is geen straf. Ze dient niet om u te bestraffen, maar om u en de andere weggebruikers te beschermen. Toch kan ze even ingrijpend zijn: een rijverbod zonder einddatum, of een voertuig dat aan de ketting gaat. Hieronder leest u wat het verschil is en waarom dat voor u telt.
Straf of beveiligingsmaatregel?
Een straf volgt op een fout. Ze wil de dader bestraffen en hem ontraden om opnieuw in de fout te gaan. Een beveiligingsmaatregel kijkt vooruit. Ze wil een gevaar wegnemen, voor de betrokkene zelf en voor de anderen op de weg.
Dat onderscheid is niet louter theoretisch. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Cassatie is het verval van het recht tot sturen wegens lichamelijke ongeschiktheid een beveiligingsmaatregel en geen straf. Dat heeft gevolgen, onder meer voor de waarborgen die gelden en voor de manier waarop u uw rijrecht terugkrijgt.
Het rijverbod wegens ongeschiktheid
Artikel 42 Wegverkeerswet laat de rechter toe een verval van het recht tot sturen uit te spreken als iemand lichamelijk of psychisch ongeschikt is om te rijden. Denk aan een ernstige medische aandoening of een verslaving die het rijden gevaarlijk maakt.
Zo'n rijverbod heeft geen vaste einddatum. Het blijft gelden zolang u niet aantoont dat u opnieuw geschikt bent. De weg terug loopt dus via een onderzoek naar uw rijgeschiktheid. U kunt ten vroegste zes maanden nadat het vonnis definitief werd een herziening vragen, als u aantoont dat u opnieuw geschikt bent, bijvoorbeeld na een behandeling (artikel 44 Wegverkeerswet).
Meer uitleg vindt u in Wat is een rijverbod wegens lichamelijke ongeschiktheid? en Wat zijn herstelonderzoeken en proeven?
Immobilisering van uw voertuig
Ook de immobilisering van een voertuig kan een beveiligingsmaatregel zijn. De politie zet uw voertuig dan tijdelijk vast, los van een eventuele straf. Dat kan bijvoorbeeld als u rijdt zonder geldig rijbewijs of terwijl u een rijverbod hebt (artikel 58bis Wegverkeerswet).
Het doel is een gevaarlijke situatie meteen te stoppen, niet om u te bestraffen. Meer daarover leest u in De immobilisering van het voertuig.
Welke wettekst geldt voor uw dossier?
Sinds 1 september 2026 is de Wegverkeerswet afgestemd op het nieuwe Strafwetboek. De straffen worden nu in niveaus uitgedrukt. Voor feiten van vóór die datum kan de oude tekst nog van belang zijn. Welke versie op uw situatie van toepassing is, hangt dus af van de datum van de feiten.
Waarom het verschil voor u telt
Het onderscheid tussen straf en beveiligingsmaatregel bepaalt mee:
- hoe lang de maatregel duurt: een straf heeft een vaste duur, een beveiligingsmaatregel duurt zolang het gevaar blijft;
- hoe u ze beëindigt: bij een beveiligingsmaatregel toont u aan dat het gevaar weg is, bijvoorbeeld via een medisch of psychologisch onderzoek;
- welke waarborgen gelden in de procedure.
Komt uw dossier voor de politierechtbank, lees dan ook De procedure voor de Politierechtbank en Het maximale rijverbod bij onopzettelijke doding in het verkeer.
Kort samengevat: vraag en antwoord
Wat is een beveiligingsmaatregel in het verkeersrecht? Een maatregel die niet straft, maar een gevaar wegneemt. Voorbeelden zijn het rijverbod wegens lichamelijke of psychische ongeschiktheid (artikel 42 Wegverkeerswet) en de immobilisering van een voertuig.
Hoe lang duurt een rijverbod wegens ongeschiktheid? Zolang u niet aantoont dat u opnieuw geschikt bent om te rijden. Een herziening vragen kan ten vroegste zes maanden nadat het vonnis definitief werd.
Veelgestelde vragen
Is een rijverbod wegens medische ongeschiktheid een straf?
Nee. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Cassatie is het een beveiligingsmaatregel. Het doel is bescherming, niet bestraffing.
Hoe krijg ik mijn rijbewijs terug na een rijverbod wegens ongeschiktheid?
Door aan te tonen dat u opnieuw geschikt bent om te rijden, bijvoorbeeld na een behandeling. U kunt ten vroegste zes maanden nadat het vonnis definitief werd een herziening vragen.
Kan mijn voertuig worden vastgezet zonder dat ik een straf krijg?
Ja. De immobilisering kan als beveiligingsmaatregel worden toegepast, bijvoorbeeld als u rijdt zonder geldig rijbewijs of tijdens een rijverbod.
Bent u gedagvaard voor de Politierechtbank of wenst u beroep aan te tekenen tegen het ingetrokken rijbewijs?
Kom te weten wat uw mogelijkheden zijn en contacteer de advocaten van Wanted Law. Zij staan voor u klaar om u te helpen!
Kom ook alles te weten over
Wat vinden onze cliënten van onze dienstverlening?