Alternatieve geschillenoplossing.
Wanneer iemand een (rechts)geschil wil oplossen, denkt men vaak eerst aan de rechtbank. Toch bestaan er tal van andere mogelijkheden die ook een einde aan uw geschil kunnen maken. De laatste jaren wordt er dan ook meer aandacht besteed aan alternatieve geschillenoplossing (AGO) of alternative dispute resolution (ADR). Dit kan verschillende vormen aannemen waaronder: arbitrage, bemiddeling, partijbeslissing … In deze bijdrage wordt dieper ingegaan op de meest voor de hand liggende alternatieve geschillenoplossing.
Waarom alternatieve geschillenoplossing?
Vaak associeert men de rechtbank met begrippen zoals duur (qua kostprijs), lange procedures, formalisme, geen voldane oplossing, een onpersoonlijke behandeling. De alternatieve geschiloplossing tracht het tegenovergestelde te bereiken: een snelle oplossing waar alle partijen zich (in grote mate) in kunnen vinden, tegen een lagere kost in een informelere en niet-publieke setting. Het is bovendien geen zwart-wit oplossing doordat partijen hun eigen inbreng hebben en zelf kunnen aangeven welke oplossing zij het meest efficiënt vinden en het meest hun belangen dient.
Het alternatieve aan deze geschiloplossing is dat er geen beroep wordt gedaan op een overheidsrechtbank, maar vooral dat de invulling van deze rechtspleging alternatief is. Partijen spelen namelijk een centrale rol en krijgen het heft in handen. De bedoeling is om een oplossing te vinden die zoveel mogelijk partijen tevredenstelt aangezien er in principe geen winnaars en verliezers zijn. Iedereen staat namelijk achter het eindresultaat. Het voordeel hiervan is ook dat dergelijke akkoord beter zal worden nageleefd aangezien men zich hier ook in kan vinden. Een rechter daarentegen zal het geschil beslechten en een oplossing opleggen. Kleine nuances en dingen die partijen belangrijk vinden die tijdens het gesprek aan bod komen, worden niet in een vonnis betrokken. Een ander voordeel is ook dat de relatie tussen de partijen eventueel kan worden hersteld en dat het niet tot een zuivere machtsstrijd komt, waardoor een eventuele verdere samenwerking niet is uitgesloten.
Bovendien wordt er vaak op gewezen dat een beroep op een rechter het laatste redmiddel moet zijn. Enkel wanneer de partijen er niet in slagen hun geschil buitengerechtelijk (dus zonder een beroep te doen op het gerecht) te beëindigen, wordt een beroep op de rechter toegelaten. Partijen zullen dus ook hun verantwoordelijkheid moeten nemen door hun geschil eerst in der minne te proberen regelen.
Arbitrage.
Indien u geen beroep wenst te doen op een rechtbank, maar u het niet ziet zitten om het geschil zelf op te lossen, kan arbitrage een oplossing bieden. Men kan namelijk in een overeenkomst bepalen dat een geschil door een (of meerdere) arbiters kan worden gebracht. Het voordeel hiervan is dat men zelf de regels bepaalt en ook zelf een (oneven aantal) arbiter(s) kan aanduiden. Wanneer een van de partijen toch naar de rechtbank stapt, zal de wederpartij helemaal in het begin van de procedure moeten wijzen op de arbitrageovereenkomst waardoor de rechter onbevoegd wordt. Het voordeel van arbitrage is dat de arbiter (technische) kennis van zaken heeft en op een doeltreffende en efficiënte manier een beslissing kan nemen. Het nadeel is wel dat er hoge kosten bij komen kijken en dat men alsnog beroep moet doen op een rechter indien een partij de arbitragebeslissing niet vrijwillig wil uitvoeren.
Bemiddeling.
Een alternatieve geschiloplossing die de laatste jaren in opmars is, is de bemiddeling. Hierbij is toch in zekere mate een (goede) verstandhouding tussen partijen vereist. Een bemiddelaar zal namelijk een constructief gesprek tussen partijen leiden en ervoor zorgen dat de belangen van de partijen op tafel komen te liggen. Op deze manier kan er een oplossing worden gevonden die in ieders belang is en waar iedereen achter staat. Het is wel de bedoeling dat de partijen zelf een oplossing bereiken, de bemiddelaar dient enkel om het gesprek in goede banen te leiden.
Doordat er met de belangen van alle partijen rekening wordt gehouden zullen partijen meer geneigd zijn het akkoord na te leven. Toch is het mogelijk om het akkoord te laten homologeren (dit wil zeggen bindende kracht geven) waardoor het mogelijk wordt de uitvoering hiervan te eisen. Deze homologatie is enkel mogelijk indien de bemiddelaar de beschermde titel ‘erkend bemiddelaar’ heeft. Ook een rechter zou als bemiddelaar kunnen optreden en partijen trachten te verzoenen. Toch zien we in de praktijk dat deze minnelijke schikkingen enkel bij familiezaken aanslaat. Wanneer partijen niet tot een gesprek kunnen komen, elkaar niet willen laten uitpraten of niet naar elkaar willen luisteren, zal een beroep op de ‘traditionele’ geschiloplossing (de rechtbank) meer aangewezen zijn.
Een minnelijke regeling buiten de rechtbank.
Het spreekt voor zich dat een geschil snel kan worden opgelost wanneer partijen onderling een oplossing kunnen bereiken. Dit kan in bepaalde gevallen bij overeenkomst worden geregeld. De partijen regelen hun verhoudingen definitief in een overeenkomst waarbij de rechter slechts een oppervlakkige controle kan uitoefenen.
Wanneer partijen wederzijdse toegevingen doen en op die manier een geschil beëindigen of een toekomstig geschil voorkomen, is er sprake van een dading (artikel 2044 oud BW). Ook bij een kwijtschelding van schuld (artikel 1282 – 1288 oud BW) beëindigen partijen een geschil aangezien een partij niet meer gehouden is tot een bepaalde geldsom.
Wanneer slechts één partij toegevingen doet en zo de situatie regelt, spreekt men van een partijbeslissing. Maar ook een derde kan het geschil op een definitieve manier beëindigen.
Bent u verwikkeld in een conflict en weet u niet goed hoe u dit oplost?
Kom te weten wat uw mogelijkheden zijn en contacteer de advocaten van Wanted Law. Zij staan voor u klaar om u te helpen!