Neemt u liever telefonisch contact op?

Bekijk het overzicht van onze Wanted kantoren op onze contactpagina.

05/10/2026
03/03/2021

De eis in een rechtszaak: zo brengt u uw vordering voor de rechter

De eis is de stap waarmee u uw recht effectief voor de rechter brengt. U hebt een recht, u hebt er belang bij en u wilt het laten gelden. Met de eis zet u dat vorderingsrecht om in een concrete vraag aan de rechter. Welke soorten eisen bestaan er, uit welke onderdelen bestaat een eis, en waar ligt de grens?

Wat hebt u nodig voor u een eis instelt?

Een recht hebben volstaat niet. U moet dat recht ook voor de rechter mogen laten gelden. Daarvoor moeten vier voorwaarden in orde zijn: rechtspersoonlijkheid, procesbekwaamheid, belang en hoedanigheid. Lees daarover Het belang om in rechte op te treden en Kenmerken van een rechtsvordering.

Welke soorten eisen bestaan er?

Het procesrecht kent verschillende soorten eisen. Sommige staan uitdrukkelijk in de wet:

  • De hoofdeis opent het geding (art. 12, tweede lid Ger.W.).
  • Een incidentele eis wordt ingesteld tijdens een lopend geding. Denk aan de uitbreiding of wijziging van een eis (art. 807 Ger.W.), een nieuwe eis binnen dezelfde procedure (art. 808 Ger.W.) of de tussenkomst van een derde in het geding (art. 15, eerste lid Ger.W.).
  • Een vraag naar een voorlopige maatregel is mogelijk zonder dat de rechter zijn rechtsmacht over het geschil uitput (art. 19, derde lid Ger.W.).

Daarnaast spreekt men van accessoire, subsidiaire en provisionele eisen. Dat zijn geen afzonderlijke wettelijke figuren met een eigen artikel. Het zijn gangbare begrippen uit de rechtsleer, die aangeven welke functie een eis heeft. Een subsidiaire eis bijvoorbeeld legt u voor voor het geval de rechter uw hoofdvraag afwijst.

Uit welke onderdelen bestaat een eis?

Elke eis heeft drie bestanddelen:

  • het voorwerp: wat u precies vraagt, bijvoorbeeld de ontbinding van een contract of een schadevergoeding;
  • de oorzaak: de feiten waarop u uw vraag steunt;
  • de middelen: de juridische argumenten die u aanvoert.

Volgens art. 744, eerste lid, 3° Ger.W. moeten uw conclusies de middelen vermelden die u inroept. In voorkomend geval nummert u ze en vermeldt u of u ze in hoofdorde of in ondergeschikte orde aanvoert.

Een eis die slecht is opgebouwd, kost u later tijd en kansen. Wanted Law helpt u voorwerp, feiten en middelen zo te structureren dat de rechter meteen ziet wat u vraagt en waarom.

Wat mag de rechter met uw eis doen?

Het instellen van een eis creëert een procesverhouding met wederzijdse plichten. Beide partijen moeten te goeder trouw handelen. De rechten van verdediging moeten gerespecteerd worden.

De rechter is gebonden door wat u vraagt. Hij mag u niet meer toekennen dan u vorderde. Hij mag wel zelf de juiste rechtsgrond toepassen op de feiten die u aanbrengt.

Misbruikt een partij de procedure, bijvoorbeeld door ze louter te gebruiken om te vertragen, dan riskeert ze een geldboete wegens procesmisbruik (art. 780bis Ger.W.).

De eis heeft een spiegelbeeld: het verweer van de tegenpartij. Lees Het verweer in de burgerlijke procedure en, over de rol van de partijen, Wat is het accusatoir karakter van de procesgang?

Kort samengevat: vraag en antwoord

Wat is een eis in een burgerlijke procedure? De proceshandeling waarmee u uw vorderingsrecht uitoefent en de rechter iets vraagt. De hoofdeis opent het geding (art. 12, tweede lid Ger.W.).

Uit welke onderdelen bestaat een eis? Uit het voorwerp (wat u vraagt), de oorzaak (de feiten) en de middelen (uw juridische argumenten). Uw conclusies moeten die middelen vermelden (art. 744, eerste lid, 3° Ger.W.).

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn eis nog wijzigen tijdens de procedure?
Ja, als de nieuwe vraag steunt op een feit of akte die al in de dagvaarding stond (art. 807 Ger.W.).

Mag de rechter meer toekennen dan ik vraag?
Nee. De rechter is gebonden door uw eis. Hij mag wel zelf de juiste rechtsgrond toepassen op de feiten.

Wat is een subsidiaire eis?
Een eis die u voorlegt voor het geval de rechter uw hoofdvraag niet toekent. Het is een begrip uit de rechtsleer, geen afzonderlijke wettelijke figuur.

Kan ik een derde bij de procedure betrekken?
Ja, via tussenkomst. Een derde kan zo partij worden in het geding (art. 15, eerste lid Ger.W.).

Een goed opgebouwde eis maakt het werk van de rechter eenvoudiger, omdat hij meteen weet waarover hij moet oordelen. Wilt u uw vordering scherp formuleren? Wanted Law denkt mee, van de eerste dagvaarding tot de laatste conclusie. Praktische modeldocumenten voor uw procedure vindt u in de Wanted Shop.

Heeft u vragen omtrent een gerechtelijke procedure of wenst u zelf een proces op te starten?

Kom te weten wat de mogelijkheden zijn en contacteer de advocaten van Wanted Law. Zij staan voor u klaar om u te helpen!

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van alle nieuwste Wanted Facts, schrijf u dan in op onze nieuwsbrief.

Schrijf u in

Disclaimer

De informatie over juridische onderwerpen die u in deze bijdrage aantreft, zijn louter informatieve, algemene besprekingen en kunnen in geen geval als juridisch advies worden beschouwd. Wanted Law aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enige schade die iemand zou lijden door voort te gaan op deze informatie. Als u juridisch advies wenst, dient u contact op te nemen met een gekwalificeerde advocaat die u zal adviseren op basis van uw persoonlijke situatie. Alle blogberichten gepubliceerd op de website van Wanted Law zijn geschreven met toepassing van het Belgisch Recht.

Copyright

Wanted Law bezit het exclusieve copyright van deze website, zijn design en de volledige inhoud ervan. Gebruik van deze website, of delen ervan, in welke vorm dan ook, is verboden zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Wanted Law.

In beroep of niet?

Laat uw slaagkansen beoordelen!

De procedure voor het vredegerecht

Vraag uw gratis informatiedocument aan!

Heeft u een probleem en wenst u betaalbaar juridisch advies?

Boek dan een consultatie bij Wanted Law!