De eis.
De eis is de proceshandeling door middel waarvan u uw vorderingsrecht uitoefent. “Ik eis een schadevergoeding.” Het zou een mogelijke eis kunnen zijn. Dit wil niet zeggen dat u deze vergoeding ook daadwerkelijk krijgt en of uw eis dus wordt ingewilligd. In de eerste plaats zal u een subjectief recht moeten hebben op grond waarvan u in rechte kan optreden (bijvoorbeeld een overeenkomst). Indien u ook een recht heeft om te vorderen (een vorderingsrecht) moet u dit ook door middel van een proceshandeling uitoefenen. Dit wordt de eis genoemd. Er bestaan verschillende soorten eisen. De eis bestaat uit meerdere onderdelen en kan verschillende gevolgen met zich meebrengen. Redenen genoeg om dit van naderbij te bekijken.
Het valt wel te benadrukken dat het hebben van een vorderingsrecht niet volstaat om uw eis toegewezen te krijgen. U moet namelijk ook over de theoretische mogelijkheid beschikken om dit recht effectief te laten spelen ten aanzien van iemand anders door een beroep te doen op een rechter of arbiter. U moet met andere woorden een rechtsvordering hebben. Deze rechtsvordering zal slechts toelaatbaar zijn indien aan enkele voorwaarden is voldaan, waarvan rechtspersoonlijkheid, procesbekwaamheid, belang en hoedanigheid de belangrijkste zijn.
Soorten eisen.
Om een rechtsgeding te openen zal u een vordering moeten instellen (art. 12, tweede lid Ger.W.). Dit wordt de hoofdeis genoemd. Dit wil niet zeggen dat u in de loop van de procedure geen andere eisen meer kan formuleren. Een incidentele eis (of een tussenvordering) kan gedurende de procedure worden gevorderd en drie verschillende doelstellingen hebben. In de eerste plaats kan u uw oorspronkelijke eis wijzigen of uitbreiden (art. 807 Ger.W.). Daarnaast kan u ook nieuwe eisen formuleren (art. 808 Ger.W.) of andere personen gedwongen laten tussenkomen in het geding waardoor zij ook procespartij worden (art. 15, eerste lid Ger.W.).
Het geding zal in de eerste plaats voornamelijk op de hoofdeis zijn gericht. Toch is het ook mogelijk om bijkomende eisen in te stellen. Zo kan u bijvoorbeeld in de eerste plaats de ontbinding van de overeenkomst eisen en bijkomend een schadevergoeding. Dit worden ook wel accessoire eisen genoemd. Indien u niet zeker bent van uw stuk en ook genoegen neemt met een andere oplossing kan u een subsidiaire eis instellen. Deze eis komt enkel ter sprake wanneer de rechter de eerste (primaire) eis afwijst. Indien u genoegen neemt met een voorlopig deel van uw hoofdeis, spreekt men van een provisionele eis.
Tenslotte kan u ook voorlopige maatregelen vorderen (art. 19, derde lid Ger.W.). Deze provisoire eisen zullen geen uitspraak doen over uw hoofdeis, maar kunnen er wel voor zorgen dat er een deskundige wordt aangesteld of een dringende situatie voorlopig wordt beslecht om een verdere escalatie te voorkomen.
Onderdelen van de eis.
Een van de belangrijkste eigenschappen van het burgerlijk procesrecht is de partijautonomie. Dit houdt in dat de rechter gebonden is door hetgeen partijen vorderen. Bij gevolg bepaalt de eiser zelf wat hij eist. Een eis heeft verschillende bestanddelen, waaronder het voorwerp, de oorzaak en de juridische middelen de belangrijkste zijn.
Het voorwerp van de eis is hetgeen men effectief eist, bijvoorbeeld de ontbinding van een overeenkomst, een uithuiszetting, een schadevergoeding … Het gaat in essentie om het feitelijke resultaat dat de eiser wenst te bereiken.
Er kunnen allerlei feiten ten grondslag liggen die verantwoorden waarom men iets eist. Dit geheel van (rechts)feiten en / of rechtshandelingen worden dan de oorzaak van de eis genoemd. Te denken valt aan het niet nakomen van afspraken, meerdere wanbetalingen, een slechte verhouding tussen de partijen …
Ten slotte kan u niet in het wilde weg iets claimen. U moet uw eis met middelen staven (art. 744, eerste lid, 3° Ger.W.). Dit kunnen verschillende argumenten zijn, zowel rechtsregels als feitelijke redeneringen. Ondanks het feit dat de rechter een passieve rol heeft in burgerlijke zaken, zal hij toch de juiste rechtsregels op de aangebrachte feiten moeten toepassen. Daarnaast is het zo dat hij die iets beweert dit ook moet bewijzen wanneer hier betwisting over bestaat. Indien de eiser zijn eis niet juridisch onderbouwt zal de rechter zijn eis ook niet toewijzen en gegrond verklaren.
Gevolgen van de eis.
Wanneer iemand een eis instelt doet dit een procesverhouding ontstaan tussen de eiser en de verweerder. Beide partijen krijgen verschillende plichten opgelegd, zoals de plicht om ‘te goeder trouw’ te handelen: u zal het ‘spel’ eerlijk moeten spelen. Daarnaast krijgt u ook enkele rechten, waarvan het recht op verdediging het belangrijkste is.
Een ander gevolg is dat ook de rechter betrokken wordt in de procesverhouding. Hij moet niet enkel een uitspraak vellen (art. 5 Ger.W.), maar ook het geding beheersen en in goede banen leiden. Indien het duidelijk is dat een partij er bijvoorbeeld alles aan doet om het proces te vertragen, kan de rechter uit zichzelf een boete opleggen wegens procesrechtsmisbruik (art. 780bis Ger.W.).
De rechter zal zich echter moeten houden aan hetgeen partijen vorderen. Hij mag niet meer toekennen dan het gevraagde. Toch kan hij uit zichzelf nieuwe rechtsmiddelen aanbrengen die van toepassing zijn op de aangevoerde feiten. De partijen moeten in dat geval de mogelijkheid krijgen hierop te antwoorden. Ofwel is dit mondeling net voor de zaak in beraad wordt genomen (dit is de periode die de rechter nodig heeft om uitspraak te doen), ofwel is dit schriftelijk wanneer de debatten worden heropend.
Heeft u vragen omtrent een gerechtelijke procedure of wenst u zelf een proces op te starten?
Kom te weten wat de mogelijkheden zijn en contacteer de advocaten van Wanted Law. Zij staan voor u klaar om u te helpen!