Dronken sturen in herhaling: van boete naar mogelijke gevangenisstraf

Dronken sturen in herhaling wordt sinds 1 september 2026 veel zwaarder bestraft dan een eerste feit. Wie voor de eerste keer veroordeeld wordt voor dronken sturen, krijgt een zware boete en verliest zijn rijbewijs voor een tijd. Maar een gevangenisstraf is bij een eerste feit niet mogelijk. Dat verandert wanneer u binnen drie jaar hervalt. De wet spreekt dan van een "straf van niveau 2", en die heeft een echte tand.

Eerste keer dronken sturen: niveau 1

Dronkenschap achter het stuur (art. 35 Wegverkeerswet) is een straf van niveau 1, met een geldboete van effectief € 2.000,00 tot € 20.000,00 en een verplicht verval van het recht tot sturen van 1 maand tot 5 jaar of voorgoed. Een straf van niveau 1 kent geen gevangenisstraf. Dat is anders wanneer er tegelijk een ander misdrijf is gepleegd, zoals vluchtmisdrijf of onopzettelijke verwondingen.

Wat dronkenschap precies is, leest u in Wat is dronken sturen?. De boetes bij een eerste feit vindt u in Welke boete riskeer ik bij dronken sturen?.

Wanneer is er herhaling?

Artikel 36 Wegverkeerswet is van toepassing als u:

• eerder veroordeeld werd voor dronkenschap (art. 35), een alcoholintoxicatie vanaf 0,35 mg/l (art. 34, §2) of rijden onder invloed van drugs (art. 37bis, §1);
• en opnieuw een van die misdrijven pleegt binnen drie jaar te rekenen van de dag van de uitspraak van dat vorige vonnis;
• op voorwaarde dat dat vorige vonnis in kracht van gewijsde is gegaan.

Een vonnis gaat in kracht van gewijsde wanneer er geen gewoon rechtsmiddel meer tegen openstaat. Bij een vonnis op tegenspraak van de politierechtbank is dat in de regel na het verstrijken van de termijn voor hoger beroep van 30 dagen. Bij een verstekvonnis speelt ook de verzettermijn: zie Binnen welke termijn moet ik verzet aantekenen?.

De straf bij herhaling: niveau 2

Bij herhaling riskeert u een straf van niveau 2:

• een geldboete die in de wet op € 3.200,00 tot € 40.000,00 staat, of effectief € 4.000,00 tot € 50.000,00;
• een hoofdstraf van niveau 2: een gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar, of in de plaats daarvan onder meer een straf onder elektronisch toezicht (1 maand tot 1 jaar), een werkstraf (meer dan 120 tot 300 uur) of een probatiestraf.

Neemt de rechter verzachtende omstandigheden aan, dan kan hij terugvallen op een straf van niveau 1, maar de geldboete van € 3.200,00 tot € 40.000,00 (nominaal) blijft dan gelden.

En bij een nieuwe herhaling?

Hervalt u opnieuw binnen drie jaar na de tweede veroordeling, dan kan de rechter een straf van niveau 3 opleggen: een gevangenisstraf van meer dan 3 tot 5 jaar, met een geldboete van effectief € 8.000,00 tot € 100.000,00.

De vroegere regeling ("1 maand tot 2 jaar gevangenis en € 400,00 tot € 5.000,00 boete, verdubbeld bij een tweede herhaling") geldt niet meer voor feiten vanaf 1 september 2026.

Gevolgen voor uw rijbewijs

Bij herhaling binnen drie jaar moet de rechter (art. 38, §6 Wegverkeerswet):

• een verval van minstens 3 maanden uitspreken (bij een volgende herhaling minstens 6, daarna minstens 9 maanden);
• het herstel afhankelijk maken van de vier herstelonderzoeken (theoretisch, praktisch, medisch en psychologisch). Zie Wat zijn herstelonderzoeken en proeven?.

Werd u telkens betrapt met minstens 0,50 mg/l, dan legt de rechter in principe ook een alcoholslot op (art. 37/1 Wegverkeerswet). Lees Rijden zonder alcoholslot en Alcoholintoxicatie in herhaling.

Kort samengevat: vraag en antwoord

Kan ik de gevangenis in voor dronken sturen? Bij een eerste feit niet: dronkenschap is een straf van niveau 1 zonder gevangenisstraf. Bij herhaling binnen drie jaar wel: dan geldt een straf van niveau 2, met gevangenis van 6 maanden tot 3 jaar of een alternatieve straf.

Hoeveel bedraagt de boete bij herhaling van dronken sturen? Effectief € 4.000,00 tot € 50.000,00, en bij een nieuwe herhaling effectief € 8.000,00 tot € 100.000,00.

Veelgestelde vragen

Telt een veroordeling voor drugs mee voor herhaling bij dronken sturen?
Ja. Een eerdere veroordeling voor rijden onder invloed van drugs (art. 37bis, §1) telt mee, net als een veroordeling voor alcoholintoxicatie vanaf 0,35 mg/l.

Loopt de termijn van drie jaar vanaf de feiten of vanaf het vonnis?
Vanaf de dag van de uitspraak van het vorige veroordelende vonnis, op voorwaarde dat het in kracht van gewijsde is gegaan.

Is een werkstraf mogelijk bij herhaling?
Ja. Bij een straf van niveau 2 kan de rechter in plaats van een gevangenisstraf onder meer een werkstraf, een probatiestraf of een straf onder elektronisch toezicht opleggen.

Moet ik mijn rijexamens opnieuw afleggen bij herhaling?
Ja. Bij herhaling binnen drie jaar moet de rechter het herstel van uw rijrecht afhankelijk maken van de vier herstelonderzoeken.

Welke straf geldt voor feiten van vóór 1 september 2026?
Voor oudere feiten kan nog het vorige strafregime van toepassing zijn. Laat dit per dossier nakijken, want het tijdstip van de feiten bepaalt welke regels gelden.