Rechtsbijstand bij alcoholintoxicatie: betaalt uw verzekering de advocaat?

Rechtsbijstand bij alcoholintoxicatie: na een positieve ademtest volgt vaak een dagvaarding voor de politierechtbank. Wie een advocaat inschakelt, vraagt zich meteen af wie dat betaalt. In veel gevallen is het antwoord uw rechtsbijstandsverzekering. Maar die heeft u niet automatisch, en niet elke polis dekt elk alcoholdossier.

Zit rechtsbijstand in mijn autoverzekering?

Niet vanzelf. Verplicht is enkel de BA-autoverzekering (art. 2 WAM-wet). Rechtsbijstand is een aparte, facultatieve waarborg. De wet eist dat ze in een afzonderlijk contract of in een afzonderlijk hoofdstuk van de polis staat (art. 3 KB van 12 oktober 1990). Vaak wordt ze als optie aan de autopolis gekoppeld, maar u heeft ze pas als u ervoor gekozen heeft.

Tip: zoek in uw polis naar het hoofdstuk "rechtsbijstand" of vraag het na bij uw makelaar of verzekeraar.

Wat dekt een rechtsbijstandsverzekering doorgaans?

• de erelonen en kosten van uw advocaat;
• gerechtskosten, zoals dagvaardingen en de kosten van een gerechtsdeskundige;
• vaak ook de kosten van een technisch expert of tolk, afhankelijk van de polis.

Er geldt altijd een plafond per schadegeval, soms ook een interventiedrempel of franchise.

Wat niet gedekt is: geldboetes (en de opdeciemen), minnelijke schikkingen met het openbaar ministerie en de schadevergoeding die u aan anderen moet betalen. Een verval van het recht tot sturen is een straf, geen kost. Een verzekering kan u die dus ook niet afnemen.

Dekt de polis ook een alcoholzaak?

Dat hangt echt van uw polis af. In de praktijk dekken veel polissen de strafverdediging voor inbreuken op de verkeerswetgeving, ook als u uiteindelijk veroordeeld wordt. Sommige polissen beperken of sluiten de dekking echter uit bij dronkenschap of alcoholintoxicatie, bijvoorbeeld voor het verhaal van uw eigen schade. De wet laat verzekeraars toe gevallen van zware fout uit te sluiten, op voorwaarde dat die uitdrukkelijk en beperkend in de polis omschreven staan (art. 62 Verzekeringswet).

Wie is verzekerd?

Doorgaans zijn verzekerd: de verzekeringnemer en zijn inwonende gezinsleden, de eigenaar en de toegelaten bestuurder van het verzekerde voertuig, en de passagiers. Een bestuurder die niet de eigenaar is, is dus meestal gedekt, maar alleen als hij de wagen met toestemming gebruikte. Sommige polissen dekken u ook als bestuurder van een ander voertuig.

U kiest zelf uw advocaat

Moet er een gerechtelijke of administratieve procedure gevoerd worden, of is er een belangenconflict tussen u en uw verzekeraar, dan heeft u het recht om vrij uw advocaat te kiezen (art. 156 Verzekeringswet). U bent dus niet verplicht om de advocaat te nemen die de verzekeraar voorstelt. Bij een dagvaarding voor de politierechtbank geldt dat recht.

Zolang er nog geen procedure is, kan de verzekeraar het dossier wel zelf behandelen.

Geen rechtsbijstandsverzekering?

• Eerstelijnsbijstand: een eerste juridisch advies is gratis voor iedereen, zonder inkomensvoorwaarde, via de Commissie voor Juridische Bijstand of de justitiehuizen.
• Tweedelijnsbijstand (pro deo): met een laag inkomen kunt u een gedeeltelijk of volledig kosteloze advocaat krijgen via het Bureau voor Juridische Bijstand (BJB) van de balie. De inkomensgrenzen worden regelmatig geïndexeerd. Het BJB zegt u of u in aanmerking komt.

Ook zonder advocaat kunt u zich verdedigen voor de politierechtbank. Lees daarover Kan ik zonder advocaat naar de Politierechtbank? en Wat zijn mijn rechten wanneer ik gedagvaard ben voor de Politierechtbank? Wat alcoholintoxicatie precies is, leest u in Wat is alcoholintoxicatie?

Kort samengevat: vraag en antwoord

Betaalt mijn verzekering mijn advocaat bij alcoholintoxicatie? Alleen als u een rechtsbijstandsverzekering heeft en uw polis alcoholdossiers niet uitsluit. Rechtsbijstand is niet automatisch inbegrepen in de verplichte BA-autoverzekering.

Mag ik zelf mijn advocaat kiezen? Ja. Zodra een procedure nodig is of bij een belangenconflict, kiest u vrij uw advocaat (art. 156 Verzekeringswet).

Veelgestelde vragen

Betaalt de rechtsbijstandsverzekering ook mijn boete?
Nee. Boetes, opdeciemen en minnelijke schikkingen worden niet gedekt, net zomin als de schadevergoeding die u moet betalen.

Ben ik ook gedekt als ik veroordeeld word?
Voor verkeersinbreuken dekken veel polissen de verdediging ook bij een veroordeling. Controleer wel de uitsluitingen voor alcohol in uw eigen polis.

Moet ik de advocaat van de verzekeraar nemen?
Nee. Bij een gerechtelijke procedure kiest u vrij uw advocaat (art. 156 Verzekeringswet).

Kan ik de premie van mijn rechtsbijstandsverzekering nog fiscaal inbrengen?
Nee. De federale belastingvermindering voor rechtsbijstandsverzekeringen werd afgeschaft vanaf aanslagjaar 2026 (inkomsten 2025).