Wat als uw aannemer overlijdt tijdens de werken? Dat is in de eerste plaats een menselijk drama. Voor u als bouwheer roept het ook meteen praktische vragen op. Loopt het contract door? En wat moet u betalen voor wat al gebouwd of klaargelegd is?
Het contract eindigt door het overlijden
Een aanneming wordt vaak gesloten met het oog op de persoon en de vakkennis van de aannemer. Daarom bepaalt de wet kort en krachtig: de aanneming wordt ontbonden door de dood van de werkman, de architect of de aannemer (art. 1795 oud BW). Partijen kunnen in hun contract wel iets anders afspreken.
De ontbinding werkt van rechtswege. Er is dus geen rechter nodig. Ze werkt ook niet terug in de tijd: het contract eindigt vanaf het overlijden, niet vanaf het begin. Wat al rechtsgeldig uitgevoerd werd, blijft dus bestaan.
Is uw aannemer een vennootschap? Dan is de vennootschap uw contractpartij. Het overlijden van de zaakvoerder maakt in principe geen einde aan het contract met de vennootschap. Wat er gebeurt als die vennootschap in moeilijkheden komt, leest u in Wat als mijn aannemer failliet gaat?
De afrekening met de erfgenamen
Het contract eindigt, maar de rekening moet nog gemaakt worden. De bouwheer moet aan de nalatenschap van de aannemer betalen (art. 1796 oud BW):
- de waarde van het werk dat al gedaan is;
- de waarde van de bouwmaterialen die al in gereedheid gebracht zijn.
Twee voorwaarden gelden daarbij:
- de vergoeding wordt berekend in verhouding tot de prijs die in het contract was afgesproken;
- u betaalt alleen voor werk en materialen die voor u van nut kunnen zijn.
De wet legt geen vast moment vast waarop de waarde bepaald wordt. Ze spreekt alleen van een vergoeding in verhouding tot de overeengekomen prijs, niet van een marktwaarde op een bepaalde datum. Hoe de prijs berekend wordt, hangt af van het soort aanneming. Zie Wat is aanneming tegen vaste prijs? en Wat is aanneming in vrije rekening?
Wat met de onderaannemers?
Wat het overlijden van de hoofdaannemer betekent voor lopende onderaannemingen, is in de praktijk vaak onduidelijk. Er bestaat geen eenduidige rechtspraak over. De uitkomst hangt sterk af van wat de hoofdaannemer en de onderaannemer precies afspraken. Laat dat dus altijd afzonderlijk nakijken.
En onder het nieuwe Boek 7 BW?
Het aannemingsrecht krijgt een nieuwe regeling in Boek 7 "Bijzondere contracten" van het Burgerlijk Wetboek (wet van 22 juli 2026, BS 23 september 2026). Dat boek treedt in werking op 1 september 2027 en geldt voor contracten die vanaf dan gesloten worden. Voor uw lopende contract blijven de artikelen 1795 en 1796 oud BW dus van toepassing. Sluit u een nieuw contract vanaf 1 september 2027, kijk dan na wat Boek 7 over het overlijden van de aannemer bepaalt.
Praktische tips
- Laat zo snel mogelijk een staat van de werken opmaken, met foto's en bij voorkeur samen met uw architect.
- Maak een lijst van de materialen op de werf en van wat al betaald werd.
- Neem contact op met de erfgenamen of de notaris die de nalatenschap regelt.
- Wacht met een nieuwe aannemer tot de vaststellingen gebeurd zijn.
Wilt u het contract om een andere reden beëindigen, lees dan De gerechtelijke ontbinding van de aannemingsovereenkomst.
Kort samengevat: vraag en antwoord
Wat gebeurt er met mijn aannemingscontract als de aannemer overlijdt? Het contract wordt van rechtswege ontbonden door het overlijden (art. 1795 oud BW), tenzij partijen iets anders afspraken. De ontbinding werkt niet terug.
Moet ik de erfgenamen betalen voor het werk dat al gedaan is? Ja. U betaalt de waarde van het gedane werk en van de in gereedheid gebrachte materialen, in verhouding tot de afgesproken prijs, voor zover ze voor u van nut zijn (art. 1796 oud BW).
Veelgestelde vragen
Eindigt mijn contract automatisch als de aannemer overlijdt?
In principe wel, tenzij u en de aannemer in het contract iets anders afspraken. Is de aannemer een vennootschap, dan eindigt het contract niet door het overlijden van de zaakvoerder.
Moet ik betalen voor materialen die nog niet verwerkt zijn?
Ja, voor de materialen die al in gereedheid gebracht waren, in verhouding tot de afgesproken prijs en voor zover ze voor u van nut zijn.
Kan ik de erfgenamen aanspreken voor fouten van de overleden aannemer?
In principe wel. Erfgenamen die de nalatenschap aanvaarden, nemen ook de schulden van de overledene over, ook zijn aansprakelijkheid voor uitvoeringsfouten.
Wat gebeurt er met de onderaannemers op de werf?
Dat is niet eenduidig geregeld en hangt af van de concrete afspraken. Laat dat afzonderlijk nakijken.