Voorrang van rechts: de regel, de uitzonderingen en de valkuilen

Voorrang van rechts is een van de bekendste verkeersregels. Toch passen veel bestuurders ze verkeerd toe. Wie komt van rechts, maar moet toch stoppen? En wat als u zelf even stilstaat? Een heldere uitleg vermijdt veel discussie, op de weg en voor de politierechtbank.

De basisregel

Art. 12.3.1 van de Wegcode (koninklijk besluit van 1 december 1975) is duidelijk: elke bestuurder moet voorrang verlenen aan de bestuurder die van rechts komt.

Dat geldt niet alleen op kruispunten. U moet ook voorrang verlenen aan wie u kruist wanneer u een weg oprijdt vanuit:

• een landelijk pad zonder verharde rijbaan;
• een weg met een voorrangsbord (B1) of een stopbord (B5).

In die laatste gevallen heeft u zelf geen voorrang, ook niet als u van rechts komt.

De uitzonderingen

Voorrang van rechts geldt niet:

• als u op een rotonde rijdt: wie op de rotonde rijdt, heeft voorrang op wie de rotonde wil oprijden;
• als de bestuurder van rechts uit een verboden rijrichting komt;
• als verkeerslichten of verkeersborden de voorrang anders regelen;
• tegenover prioritaire voertuigen die met een dringende opdracht rijden.

Stilstaan: u verliest uw voorrang niet

Een hardnekkig misverstand: wie stilstaat, zou zijn voorrang verliezen. Dat klopt niet meer. Sinds 1 maart 2007 behoudt de bestuurder van rechts zijn voorrang, ook als hij tijdelijk moest stoppen, bijvoorbeeld door druk verkeer. Het oude principe dat u bij het herstarten uw voorrang kwijt was, werd toen uitdrukkelijk geschrapt.

Manoeuvres: nooit voorrang

Wie een manoeuvre uitvoert, moet altijd voorrang verlenen aan de andere weggebruikers, ongeacht de richting waaruit hij komt (art. 12.4 Wegcode). Manoeuvres zijn onder meer:

• van rijstrook veranderen;
• een rijbaan oversteken;
• in- of uitparkeren;
• keren;
• achteruitrijden.

Ritsen bij een versmalling is uitdrukkelijk geen manoeuvre (art. 12bis Wegcode). Daarvoor gelden eigen regels: de bestuurders voegen beurtelings in, vlak voor de versmalling.

Wat riskeert u?

Wie de voorrang niet verleent, begaat een verkeersovertreding. Bij een ongeval speelt de voorrangsregel bovendien een grote rol bij de vraag wie aansprakelijk is. Welke straffen u riskeert, leest u in Wat riskeer ik wanneer ik de voorrangsregels schend? Hoe overtredingen worden ingedeeld, leest u in De verschillende categorieën verkeersovertredingen. Komt het tot een zaak, lees dan Hoe verloopt de procedure voor de Politierechtbank bij verkeersovertredingen?

Nieuwe regels op komst

De huidige Wegcode blijft vandaag volledig van toepassing. Vanaf 1 juni 2027 wordt ze vervangen door een nieuwe Code van de openbare weg (koninklijk besluit van 3 juni 2024). Die zou oorspronkelijk op 1 september 2026 in werking treden, maar werd uitgesteld. In de nieuwe code worden de voorrangsregels samengebracht in één geheel. Voor feiten van vandaag verandert er nog niets.

Kort samengevat: vraag en antwoord

Wat is voorrang van rechts? Elke bestuurder moet voorrang verlenen aan de bestuurder die van rechts komt (art. 12.3.1 Wegcode), behalve op een rotonde, bij een verboden rijrichting, bij borden of lichten die het anders regelen en tegenover prioritaire voertuigen.

Verlies ik mijn voorrang als ik moet stoppen? Nee. Sinds 1 maart 2007 behoudt u uw voorrang van rechts, ook na een tijdelijke stilstand.

Veelgestelde vragen

Verlies ik mijn voorrang van rechts als ik moet stilstaan?
Nee. Sinds 1 maart 2007 blijft uw voorrang behouden, ook als u even moest stoppen voor u verder rijdt.

Heeft een bestuurder die een manoeuvre uitvoert ooit voorrang?
Nee. Wie van rijstrook wisselt, keert, achteruitrijdt of in- of uitparkeert, moet altijd voorrang verlenen (art. 12.4 Wegcode).

Geldt voorrang van rechts op een rotonde?
Nee. Op een rotonde heeft de bestuurder die op de rotonde rijdt voorrang. Voorrang van rechts geldt daar niet.

Heb ik voorrang als ik van rechts kom uit een straat met een stopbord?
Nee. Komt u uit een weg met een stopbord (B5) of een voorrangsbord (B1), dan moet u voorrang verlenen, ook al komt u van rechts.