Wat is een deskundige?
De deskundige in bouwgeschillen, ook wel expert genoemd, kan omschreven worden als de persoon op wie men een beroep doet voor zijn bijzondere technische kennis in bouwgeschillen. Deze kennis stelt hem in staat om in volle afhankelijkheid de feitelijke elementen van een zaak vast te stellen, te ontleden en inlichtingen of adviezen te verstrekken die nodig zijn om een geschil tussen partijen te voorkomen of op te lossen.
Een deskundige in bouwgeschillen is meestal een architect of een burgerlijk ingenieur.
Een wettelijke definitie van de begrippen deskundige en deskundigenonderzoek bestaat niet. Deze begrippen zijn echter wel uitgewerkt in de rechtspraak en de rechtsleer.
Het deskundigenonderzoek (expertise) is het geheel van vaststellingen en/of een technisch onderzoek van een bepaalde situatie op vraag van de rechter of van een of meerdere partijen.
Naast het gerechtelijke onderzoek heb je ook nog het minnelijke of buitengerechtelijke onderzoek. In beide gevallen kan de expertise eenzijdig of tegensprekelijk zijn.
Wanneer doet men een beroep op een deskundige?
In bouwgeschillen wordt vaak beroep gedaan op een deskundige wanneer er discussie bestaat over de conformiteit van de uitvoering van de werken of installaties. De deskundige zal dan bewijsmateriaal verzamelen, de stand van de werken beschrijven, nagaan of de werken uitgevoerd werden zoals het zou moeten en de afrekening tussen de partijen opstellen. De aanstelling van een deskundige zal ook dikwijls gevorderd worden als er discussie bestaat over de oplevering of als er stabiliteitsproblemen dreigen.
De expertise van de deskundige wordt gebruikt in volgende situaties:
- Bindende derdenbeslissing of bindend advies.
- Arbitrage
- Minnelijk of gerechtelijk deskundigenonderzoek
De bindende derdenbeslissing of bindend advies.
Partijen met een tegenstrijdig belang kunnen samen een deskundige aanstellen, zodat hij bepaalde vaststellingen kan maken, een bepaalde zaak kan waarderen of de gevolgen van een contractuele of extracontractuele fout kan begroten. De partijen verbinden zich dan zich te schikken naar het resultaat van het onderzoek. Hier spreekt men dan van een bindende derdenbeslissing of bindend advies.
Arbitrage.
Men spreekt van arbitrage wanneer partijen die een rechtsgeschil hebben of verwachten op korte termijn een of meerdere scheidsrechters aanstellen om in de plaats van een rechter dit geschil te beslechten.
Het minnelijk of gerechtelijk deskundigenonderzoek.
De twee bovengenoemde gevallen verschillen allebei van een expertise, aangezien zij beiden principieel leiden tot een oplossing van een conflict. Een deskundigenonderzoek daarentegen dienst louter als bewijsmiddel of als advies voor de partijen (minnelijk) en de rechtbank (gerechtelijk).