Bij aanneming tegen eenheidsprijzen betaalt u per uitgevoerde hoeveelheid, niet één vast totaalbedrag. Bij een groot bouwproject weet u vaak nog niet precies hoeveel materiaal of arbeid nodig zal zijn. Deze prijsvorm, ook aanneming "op bestek" genoemd, biedt dan een oplossing. Hieronder leest u hoe ze werkt, wie welk risico draagt en wat er geldt bij overheidsopdrachten.
Wat is aanneming tegen eenheidsprijzen?
Partijen leggen voor elke werkpost of levering een vaste eenheidsprijs vast. Bijvoorbeeld een prijs per vierkante meter vloer of per kubieke meter beton. Die eenheidsprijs wordt achteraf toegepast op de werkelijk uitgevoerde hoeveelheden.
Er staat dus geen totaalprijs vast bij de start. De eindafrekening volgt pas na de werken. Dan worden de eenheidsprijzen vermenigvuldigd met de hoeveelheden die effectief geleverd of uitgevoerd zijn. Het bestek of de meetstaat vermeldt meestal wel een geraamde hoeveelheid per post. Die raming geeft u een idee van de kostprijs, maar is geen vaste prijs.
Wie draagt welk risico?
Voor de aannemer is deze prijsvorm minder riskant dan een vaste prijs.
- De aannemer draagt het risico van prijswijzigingen. Wordt een materiaal duurder, dan blijft de eenheidsprijs in principe dezelfde.
- De opdrachtgever draagt het risico van een verkeerde inschatting van de hoeveelheden. Zijn er meer vierkante meters nodig dan geraamd, dan betaalt hij meer.
Wilt u liever vooraf weten wat u in totaal betaalt? Lees dan Wat is aanneming tegen vaste prijs? Een overzicht van alle prijsvormen vindt u in Soorten aanneming in functie van de aannemingsprijs.
Wanneer mag een eenheidsprijs toch wijzigen?
De eenheidsprijs ligt in principe vast. Er zijn drie uitzonderingen:
- het contract voorziet een indexering of prijsherziening;
- de aard van de werken verandert wezenlijk;
- de werkelijke hoeveelheden wijken aanzienlijk af van de geraamde hoeveelheden.
Neem een duidelijke herzieningsclausule op in uw contract. Zo weet u vooraf onder welke voorwaarden de prijs kan bewegen.
De regeling bij overheidsopdrachten
Voor overheidsopdrachten voor werken bestaat een specifieke regeling. Artikel 81 van het koninklijk besluit van 14 januari 2013 tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten regelt het zogenaamde "spel van de vermoedelijke hoeveelheden". Overschrijden de werkelijk uitgevoerde hoeveelheden van een post het drievoud van de vermoedelijke hoeveelheid, dan kan onder de voorwaarden van dat artikel een herziening van de eenheidsprijs gevraagd worden.
Dat KB is niet vervangen, maar wel meermaals gewijzigd, onder meer door het KB van 22 juni 2017. Raadpleeg daarom altijd de geconsolideerde versie op Justel.
Private contracten en Boek 7 BW
Bij een private bouwopdracht gelden de algemene regels van het aannemingsrecht en wat partijen zelf afspreken. Het KB van 2013 is daar niet van toepassing, al nemen partijen soms gelijkaardige regels op in hun contract.
Let op: het nieuwe Boek 7 BW "Bijzondere contracten" (wet van 22 juli 2026, BS 23 september 2026) treedt in werking op 1 september 2027. Het geldt dan voor nieuwe aannemingscontracten. Contracten die vóór die datum gesloten zijn, blijven onder de huidige regels vallen. Wat een aannemingsovereenkomst precies is, leest u in De aannemingsovereenkomst.
Kort samengevat: vraag en antwoord
Wat is aanneming tegen eenheidsprijzen? Een aanneming waarbij voor elke post een vaste eenheidsprijs geldt, die na de werken wordt toegepast op de werkelijk uitgevoerde hoeveelheden.
Wanneer kan een eenheidsprijs wijzigen? Bij een contractuele indexering, een wezenlijke wijziging van de werken of een aanzienlijke afwijking van de geraamde hoeveelheden. Bij overheidsopdrachten geldt art. 81 KB 14 januari 2013.
Veelgestelde vragen
Wie draagt het risico bij aanneming tegen eenheidsprijzen?
De aannemer draagt het risico van prijswijzigingen, behalve in de erkende uitzonderingen. De opdrachtgever draagt het risico van een verkeerde inschatting van de hoeveelheden.
Kan de eenheidsprijs wijzigen tijdens de werken?
Alleen bij een contractuele indexering, een wezenlijke wijziging van de aard van de werken of een aanzienlijke afwijking tussen geraamde en werkelijke hoeveelheden.
Geldt art. 81 KB 14 januari 2013 ook voor private bouwprojecten?
Nee. Dat artikel is geschreven voor overheidsopdrachten. Bij private contracten gelden de algemene regels van het aannemingsrecht en de afspraken tussen partijen.
Wat is het verschil met aanneming in regie?
Bij aanneming in regie betaalt u de werkelijke kosten van materiaal en arbeid, vermeerderd met een vergoeding voor de aannemer. Bij eenheidsprijzen ligt de prijs per eenheid vooraf vast. Zie ook Wat is aanneming in regie?