Van richtingaanwijzer tot spookrijden: de vier graden van verkeersovertredingen

Verkeersovertredingen zijn niet allemaal even ernstig. Daarom deelt de wet de overtredingen van de verkeersreglementen in vier graden in, van licht tot zeer zwaar (KB van 30 september 2005). De graad bepaalt wat u betaalt en of u uw rijbewijs riskeert.

Wat betaalt u per graad?

Er zijn twee soorten bedragen. Het bedrag van de onmiddellijke inning betaalt u meteen of na het voorstel van de politie. Sinds 1 juli 2026 gelden nieuwe bedragen. Komt uw zaak voor de politierechter, dan legt die een geldboete op binnen een wettelijke vork. Sinds 1 september 2026 gelden daarvoor de volgende effectieve bedragen, opdeciemen inbegrepen.

• Eerste graad: onmiddellijke inning € 64,00. Voor de rechter € 100,00 tot € 2.500,00. Een rijverbod volgt in principe niet.
• Tweede graad: onmiddellijke inning € 128,00. Voor de rechter € 200,00 tot € 2.500,00. Een rijverbod is mogelijk.
• Derde graad: onmiddellijke inning € 191,00. Voor de rechter € 300,00 tot € 5.000,00. Een rijverbod is mogelijk.
• Vierde graad: onmiddellijke inning € 520,00. Voor de rechter € 400,00 tot € 5.000,00. Een rijverbod is in principe verplicht.

Voor de rechter is elke graad een straf van niveau 1 (art. 29 Wegverkeerswet). Bij een overtreding van de vierde graad moet de rechter een verval van het recht tot sturen van acht dagen tot vijf jaar opleggen. Doet hij dat niet, dan moet hij dat motiveren.

Snelheidsovertredingen hebben een eigen regeling. Die leest u in Wat zijn de boetes voor te snel rijden?

Voorbeelden per graad

Eerste graad

Lichte overtredingen die niet in een andere graad zijn ingedeeld. Een voorbeeld: uw richtingaanwijzers niet gebruiken bij het afslaan.

Tweede graad

Overtredingen die de veiligheid onrechtstreeks in gevaar brengen, bijvoorbeeld:

• voorrang van rechts niet verlenen;
• door het oranje licht rijden terwijl u nog veilig kon stoppen;
• rechts inhalen;
• parkeren op een plaats voor personen met een handicap.

Derde graad

Overtredingen die de veiligheid rechtstreeks in gevaar brengen, bijvoorbeeld:

• door het rood licht rijden;
• een mobiel toestel met scherm (gsm) gebruiken, vasthouden of bedienen tijdens het rijden;
• 's nachts zonder lichten rijden;
• een doorlopende witte streep overschrijden.

Wat u riskeert voor een rood licht, leest u in Wat is mijn boete voor door het rood licht te rijden?

Vierde graad

Overtredingen die de veiligheid rechtstreeks en in hoge mate in gevaar brengen, bijvoorbeeld:

• spookrijden op de autosnelweg;
• stilstaan of parkeren op een overweg;
• deelnemen aan snelheidswedstrijden;
• iemand aansporen om te snel te rijden.

Extra aandachtspunten

• Herhaling: pleegt u binnen drie jaar na een veroordeling opnieuw een overtreding, dan wordt de geldboete van de rechter verdubbeld.
• Beginnende bestuurders: wie minder dan twee jaar een rijbewijs B heeft, riskeert strengere gevolgen. In bepaalde gevallen moet de rechter een rijverbod opleggen dat pas eindigt na het slagen voor een theoretisch en praktisch examen (art. 38, § 5 Wegverkeerswet).
• Nieuwe regels in 2027: de Wegcode van 1975 blijft gelden tot en met 31 mei 2027. Op 1 juni 2027 treden de nieuwe Code van de openbare weg en de gewestelijke verkeersreglementen in werking, met nieuwe artikelnummers.

Een overzicht van alle overtredingen vindt u in ESSENTIE: Verkeersovertredingen. Wanneer u uw rijbewijs moet inleveren, leest u in Voor welke overtredingen riskeert u een rijverbod?

Kort samengevat: vraag en antwoord

Welke graden van verkeersovertredingen zijn er? Vier: de eerste graad (licht), de tweede graad (onrechtstreeks gevaar), de derde graad (rechtstreeks gevaar) en de vierde graad (rechtstreeks en in hoge mate gevaar) (KB van 30 september 2005).

Hoeveel kost een verkeersovertreding in 2026? Via onmiddellijke inning € 64,00, € 128,00, € 191,00 of € 520,00, naargelang de graad. Voor de rechter riskeert u effectief € 100,00 tot € 5.000,00, afhankelijk van de graad.

Veelgestelde vragen

In welke graad valt door het rood licht rijden?
In de derde graad: € 191,00 via onmiddellijke inning, effectief € 300,00 tot € 5.000,00 voor de rechter.

In welke graad valt gsm-gebruik achter het stuur?
Ook in de derde graad.

Verlies ik mijn rijbewijs voor een overtreding van de tweede graad?
Dat kan, als de rechter een verval oplegt. Het is niet verplicht.

Wanneer is een rijverbod verplicht?
Bij een overtreding van de vierde graad, zoals spookrijden of parkeren op een overweg. Legt de rechter toch geen verval op, dan moet hij dat motiveren.