Afstand van recht.
Afstand van recht is een rechtshandeling waarbij een persoon verzaakt aan zijn recht. Afstand van recht is bijgevolg een wijze van uitdoven van verbintenissen. In contractuele verhoudingen gaat het om een wijze van tenietgaan van overeenkomsten. Een overeenkomst kan op verschillende manieren eindigen. Bijvoorbeeld door middel van betaling, kwijtschelding, nietigverklaring … Artikel 1234 BW somt nog enkele andere oorzaken op, maar heeft het niet over afstand van recht. Toch aanvaardt de rechtspraak en rechtsleer deze wijze van tenietgaan.
Het is niet omdat u een (vorderings)recht heeft dat u dit recht steeds moet uitoefenen. Het is mogelijk om hier afstand van te doen. Dit zorgt ervoor dat u de uitoefening van uw recht niet meer kan vorderen.
Hoewel de wet dit niet op algemene wijze regelt, aanvaardt de rechtspraak en rechtsleer dat een afstand van recht een mogelijke manier is waarop een overeenkomst kan tenietgaan. Er zijn wel enkele situaties waarin de wet uitdrukkelijk in een afstand van recht voorziet. Te denken valt bijvoorbeeld aan afstand (of verwerping) van een nalatenschap (artikel 784 ev. BW), afstand van vruchtgebruik (artikel 621-622 BW), afstand in het raam van een dading (dit is een speciaal type van overeenkomsten – artikel 2048 BW).
In principe kan u zelf kiezen waar u afstand van doet. Dit kan zeer ruim zijn: ook van zaken die u nog moet krijgen of waarvan u nog niet zeker bent dat u er recht op heeft, kan u afstaan. Het moet wel op voorhand te bepalen zijn waar u afstand van doet. Er zijn echter ook zaken die maatschappelijk zo belangrijk worden geacht dat men er geen afstand van kan doen in een overeenkomst. Dit zijn zaken van openbare orde, bijvoorbeeld uw nationaliteit, afstamming … Bovendien moet de reden van afstand ook steeds geoorloofd zijn.
De kenmerken van afstand van recht.
Een hoofdkenmerk van de rechtshandeling is dat de persoon eenzijdig geldig afstand doet van zijn recht. De wederpartij zal hier niet mee moeten toestemmen. Toch zijn er ook juristen die vinden dat men ook bij overeenkomst afstand kan doen. Hierdoor zal de toestemming van de wederpartij wel vereist zijn en zullen de voorwaarden die gelden voor deze overeenkomst ook vervuld moeten zijn.
Een afstand van recht moet in principe niet in een bepaalde vorm gebeuren. U kan mondeling zeggen dat uw verzekeraar u geen dekking moet verlenen voor bepaalde schade. U hoeft dit bovendien niet uitdrukkelijk te zeggen. Indien uw houding niet anders kan worden geïnterpreteerd, kan er ook een stilzwijgende afstand plaatsvinden. Toch zal de wet in bepaalde gevallen extra vereisten stellen. Zo moet een verwerping van een nalatenschap steeds uitdrukkelijk en in een notariële akte gebeuren (artikel 784 BW). Een afstand moet wel altijd zeker zijn. Er mag geen twijfel over bestaan. Om bewijsproblemen te voorkomen is het dan ook aangeraden de afstand toch schriftelijk te doen.
De gevolgen van afstand van recht.
Wanneer u afstand doet van een recht kan u dit niet opnieuw ongedaan maken. Eens dit is gedaan, bent u hierdoor gebonden. U kan uw schuldenaar dan ook niet meer aanspreken om zijn verbintenis uit te oefenen. Hij wordt namelijk definitief van zijn verbintenis bevrijd. Personen die niets met deze verbintenissen te maken hebben kunnen hier in principe ook geen gevolgen van ondervinden. Het feit dat iemand afstand doet van een recht kan wel niet worden genegeerd. Wanneer iemand afstand doet van zijn vruchtgebruik zorgt dit ervoor dat de blote eigenaar volle eigenaar wordt. Toch zal een derde geen nadelen kunnen ondervinden van een afstand van recht, tenzij hij hiermee heeft ingestemd.
Verschil met kwijtschelding van schuld.
Ook bij een kwijtschelding van schuld doet de houder van een recht hier afstand van. Het verschil is echter dat een kwijtschelding in principe een aanvaarding vereist van de wederpartij. Een persoon zou dus niet eenzijdig een schuld kunnen kwijtschelden. Toch neemt de meerderheid van de rechtsleer aan dat een kwijtschelding ook eenzijdig van één persoon kan uitgaan (bv. in een testament) waardoor het onderscheid tussen beide rechtsfiguren vervaagt.
Nieuw verbintenissenrecht.
Het wetsvoorstel voor het nieuwe verbintenissenrecht brengt hier een verandering in door de eenzijdige afstand van recht wettelijk te verankeren (artikelen 5.244, 4° en 5.253 BW).
Kom ook alles te weten over
Heeft u een juridisch probleem?
Neem dan gerust contact op met de advocaten van Wanted Law. Zij zullen u telefonisch al wat informatie kunnen bezorgen zodat u misschien al verder bent geholpen. De advocaten van Wanted Law zijn gespecialiseerd in contractenrecht en aansprakelijkheidsrecht.
Het loont dus zeker de moeite om even contact op te nemen met Wanted Law!
Wat vinden onze cliënten van Wanted Law?
Nog niet overtuigd van Wanted Law? Lees dan de recensies van onze cliënten.