U bestelt online bij een buitenlandse webshop in Frankrijk, Duitsland of Nederland. In de algemene voorwaarden staat dat "het recht van het land van de verkoper" geldt. Verliest u dan uw Belgische consumentenbescherming? Meestal niet. Hieronder leest u welk recht geldt, wanneer u beschermd bent, en bij welke rechter u terechtkunt.
De hoofdregel: u behoudt uw bescherming
Binnen de Europese Unie bepaalt de Rome I-Verordening (nr. 593/2008) welk recht op een contract van toepassing is. Art. 6 bevat een beschermende regel voor consumenten:
- Kozen de partijen geen recht, dan geldt het recht van het land van uw gewone verblijfplaats.
- Kiest de onderneming wel voor haar eigen recht, dan mag die keuze u niet de bescherming ontnemen van de dwingende consumentenregels van het land waar u gewoonlijk verblijft (art. 6, lid 2). U kunt zich dus beroepen op de regel die u het best beschermt.
Wie als consument geldt, leest u in Wat is een consument in het consumentenrecht?
Wanneer geldt die bescherming?
De beschermende regel geldt als de onderneming (art. 6, lid 1):
- ofwel haar commerciële of beroepsactiviteiten uitoefent in het land waar u gewoonlijk verblijft;
- ofwel haar activiteiten, met welke middelen ook, op dat land richt.
Dat zijn twee alternatieve voorwaarden. Eén ervan volstaat. Het contract moet wel onder die activiteiten vallen.
Wanneer richt een webshop zich op België?
Het Hof van Justitie gaf in de zaken Pammer en Hotel Alpenhof (C-585/08 en C-144/09, 7 december 2010) een reeks aanwijzingen. Die zaken gingen over de bevoegde rechter, maar het begrip "richten" wordt in de regel ook voor Rome I zo uitgelegd. Aanwijzingen zijn onder meer:
- het internationale karakter van de activiteit;
- een andere taal of munt dan die van het land van de onderneming, met de mogelijkheid om in die taal te bestellen;
- een telefoonnummer met internationaal kengetal;
- betaalde advertenties in zoekmachines, gericht op andere landen;
- verwijzingen naar klanten uit andere landen;
- een neutrale domeinnaam zoals ".com" of ".eu".
De loutere toegankelijkheid van een website volstaat niet. Ook een vermeld e-mailadres alleen is niet genoeg. Levert de webshop naar België, dan is dat een bijkomende aanwijzing. De rechter kijkt naar het geheel.
Uitzonderingen
De beschermende regel geldt onder meer niet voor (art. 6, lid 4):
- diensten die uitsluitend in een ander land worden verleend, bijvoorbeeld een hotelverblijf ter plaatse;
- vervoerscontracten, behalve pakketreizen;
- huur of zakelijke rechten op onroerend goed, behalve timesharing;
- bepaalde financiële instrumenten.
Welke rechter is bevoegd?
Ook voor de bevoegde rechter bent u beschermd, door de Brussel Ibis-Verordening (nr. 1215/2012, art. 17 tot 19). U kunt de onderneming dagvaarden in het land waar u woont. Omgekeerd kan de onderneming u alleen daar dagvaarden (art. 18). Een beding dat u naar een buitenlandse rechter stuurt, geldt in principe niet tegen u (art. 19).
Een misleidend beding kan oneerlijk zijn
Vermeldt de webshop alleen dat zijn eigen recht geldt, zonder te zeggen dat u uw eigen consumentenbescherming behoudt? Dan kan dat beding oneerlijk zijn. Dat oordeelde het Hof van Justitie in de zaak VKI/Amazon (C-191/15, 28 juli 2016). Wanneer algemene voorwaarden u binden, leest u in Wanneer zijn algemene voorwaarden bindend?
Kort samengevat: vraag en antwoord
Verlies ik mijn Belgische consumentenrechten als een buitenlandse webshop zijn eigen recht kiest? Nee, niet als de webshop in België actief is of zich op België richt. U behoudt de bescherming van de dwingende Belgische consumentenregels (art. 6, lid 2 Rome I).
Moet ik naar het buitenland om te procederen? Nee. U kunt de onderneming in België dagvaarden, en zij kan u alleen in België dagvaarden (art. 18 Brussel Ibis).
Veelgestelde vragen
Is een .com-website een teken dat de webshop zich op België richt?
Het is een van de aanwijzingen, maar op zichzelf niet genoeg. De rechter kijkt naar het geheel.
Geldt de bescherming ook voor een hotel dat ik online boek?
Niet altijd. Diensten die uitsluitend in een ander land worden verleend, zoals een hotelverblijf ter plaatse, vallen buiten de beschermende regel.
Wat als de webshop buiten de Europese Unie gevestigd is?
Rome I geldt ook dan voor de Belgische rechter. Richt de webshop zich op België, dan behoudt u in principe uw dwingende consumentenbescherming. De praktische afdwinging kan wel moeilijker zijn.
Kan een buitenlandse webshop mij in zijn eigen land dagvaarden?
In principe niet. Binnen de Europese Unie kan een onderneming u als consument alleen dagvaarden in het land waar u woont (art. 18, lid 2 Brussel Ibis).