Bent u gedagvaard voor de politierechtbank? Dan staat u niet met lege handen. De wet geeft u een aantal rechten om uw verdediging voor te bereiden: bijstand van een advocaat, inzage in uw dossier, getuigen laten oproepen en het laatste woord op de zitting. Hieronder leest u wat elk recht inhoudt.
Recht 1: bijstand van een advocaat
U hebt het recht, maar niet de plicht, om u te laten bijstaan door een advocaat. Zie Kan ik zonder advocaat naar de Politierechtbank?
Kunt u een advocaat moeilijk zelf betalen? Er zijn twee mogelijkheden:
- Een rechtsbijstandsverzekering dekt vaak de kosten van een advocaat. Kijk uw polis na, of die van uw autoverzekering.
- Via juridische tweedelijnsbijstand (vroeger "pro Deo") kunt u gedeeltelijk of volledig kosteloos een advocaat krijgen, als uw inkomen onder bepaalde grenzen ligt. U vraagt dat aan bij het Bureau voor Juridische Bijstand van uw arrondissement.
De inkomensgrenzen worden elk jaar op 1 september geïndexeerd. De actuele bedragen vindt u op advocaat.be of bij het Bureau voor Juridische Bijstand.
Recht 2: inzage in uw strafdossier
U hebt het recht om uw strafdossier in te kijken voor de zitting. Na de dagvaarding ligt het dossier ter inzage op de griffie van de politierechtbank. Ook eerder in de procedure kunt u inzage vragen: tijdens het opsporingsonderzoek (art. 21bis Wetboek van Strafvordering, kortweg Sv) of tijdens een gerechtelijk onderzoek (art. 61ter Sv).
In een groeiend aantal dossiers kunt u het dossier sinds 2022 ook digitaal inkijken via het platform Just-on-Web, met uw eID of itsme. Meer daarover leest u in De inzage van het strafdossier op de Politierechtbank.
Recht 3: getuigen laten dagvaarden
Wilt u getuigen laten horen ter ondersteuning van uw verdediging? Komen ze niet vrijwillig, dan kunt u hen via een gerechtsdeurwaarder laten dagvaarden.
Een getuige die gedagvaard is, moet verschijnen. Komt hij niet, dan kan de rechtbank hem een geldboete opleggen. Blijft hij een tweede keer weg, dan kan de rechtbank lijfsdwang bevelen: de getuige wordt dan verplicht voorgeleid (art. 157 Sv).
Sinds 1 september 2026 is het nieuwe Strafwetboek van kracht. Daarin is het opzettelijk geen gevolg geven aan een dagvaarding als getuige bovendien een apart misdrijf, met een straf van niveau 1 (art. 654 Strafwetboek). Een getuige die bewust wegblijft, riskeert dus ook zelf strafvervolging.
Recht 4: het laatste woord
Op de zitting krijgt u als beklaagde altijd het laatste woord. Eerst spreken het openbaar ministerie en een eventuele burgerlijke partij. Daarna u, of uw advocaat. Hoe de zitting verder verloopt, leest u in Hoe verloopt de zitting bij de Politierechtbank?
Zo bereidt u zich voor
- Lees de dagvaarding goed: wanneer en waar moet u verschijnen, en wat wordt u ten laste gelegd? Zie U hebt een dagvaarding ontvangen voor de politierechtbank.
- Vraag tijdig inzage in uw dossier.
- Contacteer uw verzekeraar als u rechtsbijstand hebt.
- Verzamel stukken en namen van getuigen die uw versie kunnen bevestigen.
Kort samengevat: vraag en antwoord
Moet ik een advocaat nemen als ik gedagvaard ben voor de politierechtbank? Nee, maar u hebt er wel recht op. De kosten kunnen gedekt zijn door een rechtsbijstandsverzekering of door juridische tweedelijnsbijstand.
Kan ik mijn strafdossier inkijken? Ja. Het dossier ligt ter inzage op de griffie, en in een groeiend aantal dossiers kunt u het ook digitaal inkijken via Just-on-Web.
Veelgestelde vragen
Heb ik recht op een gratis advocaat?
Als uw inkomen onder de wettelijke grenzen ligt, kunt u via juridische tweedelijnsbijstand gedeeltelijk of volledig kosteloze bijstand krijgen. U vraagt dat aan bij het Bureau voor Juridische Bijstand.
Wanneer krijg ik als beklaagde het woord?
Als laatste, na het openbaar ministerie en een eventuele burgerlijke partij.
Wat riskeert een getuige die niet komt opdagen?
Een geldboete en, bij een tweede keer, een gedwongen voorleiding. Sinds 1 september 2026 is opzettelijk geen gevolg geven aan een getuigendagvaarding ook een apart misdrijf in het nieuwe Strafwetboek.
Kan ik mijn dossier online inkijken?
In een groeiend aantal dossiers wel, via Just-on-Web met uw eID of itsme. Anders kunt u het inkijken op de griffie.
Wenst u de bijstand van een gespecialiseerd advocaat in verkeersrecht?
Contacteer dan Wanted Law. De advocaten van Wanted Law staan klaar om u te helpen. Maak gerust uw dagvaarding voor de Politierechtbank over. Wij kijken dan samen met u wat uw mogelijkheden zijn.
Verwante artikelen
Procedure voor de politierechtbank bij verkeersovertredingen: het hele traject in 7 stappen
Verdachte bij een politieverhoor: al uw rechten op een rij, ook bij een aanhouding
Gedagvaard voor de politierechtbank? Zo bereidt u zich voor, van dossierinzage tot vonnis
Strafprocedure in België: zo verloopt het, van eerste verhoor tot vonnis
Zonder advocaat naar de politierechtbank: mag dat, en is het verstandig?
Inzage van uw strafdossier: wanneer, waar en mag u foto's nemen?
Zitting bij de politierechtbank: wie spreekt wanneer, en kan het via video?
Uitspraak van de politierechtbank: welke stappen kunt u nog zetten?
Werkstraf: wat houdt ze in en wat verandert het nieuwe Strafwetboek?
Opschorting van de uitspraak: schuldig, maar toch geen straf?
Uitstel van straf: zo werkt een voorwaardelijke straf, ook onder het nieuwe Strafwetboek
Hoger beroep tegen een vonnis van de politierechtbank: zo laat u de termijn niet verstrijken
Veroordeeld door de politierechtbank: hoe wordt uw straf nu uitgevoerd?
Bevel tot betaling voor een verkeersboete: betalen of beroep aantekenen?
Verjaring van een verkeersovertreding: sinds 2026 drie jaar, en soms veel langer
Verjaring van de strafvordering bij verkeersdelicten: hoe lang kunt u nog vervolgd worden?
Herhaling of recidive in het verkeer: waarom een tweede keer zoveel zwaarder weegt
Beveiligingsmaatregelen in het verkeer: geen straf, wel ingrijpend
Welke taal spreekt de rechtbank in uw strafzaak? De taalwet uitgelegd
Hoger beroep tegen een vonnis van de politierechtbank: u hebt 30 dagen
Verstekvonnis van de politierechtbank: zo tekent u binnen 15 dagen verzet aan
Kom ook alles te weten over
Anderen zijn ook op zoek naar
Wat zeggen de cliënten van Wanted Law over hun advocaten?