Producten zijn in het consumentenrecht het ruimste begrip: alles waarover u als consument met een onderneming een contract kunt sluiten. Een boek, een verbouwing, een appartement of een streamingabonnement: het voelt allemaal als "iets kopen". Toch maakt het juridisch verschil of u een product, een goed of een dienst koopt. Dat woord bepaalt welke beschermingsregels gelden.
Wat zijn producten?
Het Wetboek van Economisch Recht (WER) omschrijft producten in artikel I.1, 4° WER als "goederen en diensten, onroerende goederen en rechten en verplichtingen". Het begrip is dus heel ruim. Denk aan:
- een auto, een boek of een smartphone;
- een huis of een appartement;
- een lening of een verzekering;
- elektriciteit, een taxirit of een fietsherstelling.
Dat ruime begrip is vooral belangrijk bij de regels over onrechtmatige bedingen en oneerlijke handelspraktijken. Die regels beschermen u dus niet alleen bij de aankoop van een toestel, maar ook bij bijvoorbeeld een vastgoedtransactie.
Ook digitale inhoud en digitale diensten
Sinds 28 mei 2022 staat er in artikel I.8, 47° WER een eigen omschrijving van "product" voor Boek VI WER over marktpraktijken en consumentenbescherming. Die omschrijving noemt naast goederen, diensten, onroerende goederen en rechten en verplichtingen uitdrukkelijk ook digitale diensten en digitale inhoud. Ze kwam er met de wet van 8 mei 2022, die onder meer de Europese Omnibusrichtlijn (EU) 2019/2161 omzette.
Concreet: software, apps, e-books, games en streamingdiensten vallen uitdrukkelijk onder het productbegrip. Het oorspronkelijke artikel uit 2020 vermeldde die categorieën nog niet apart. Wat digitale inhoud en digitale diensten precies zijn, leest u in Wat is digitale inhoud en wat zijn digitale diensten?
Goederen en diensten: de twee bouwstenen
Binnen het brede begrip "producten" zitten twee kleinere begrippen:
Waarom het onderscheid uitmaakt
Niet elke regel geldt voor alle producten. Sommige regels hebben een enger toepassingsgebied. Ze zijn bijvoorbeeld alleen geschreven voor bepaalde goederen en diensten, en niet voor onroerende goederen of voor rechten en verplichtingen. Dat geldt onder meer voor bepaalde regels over overeenkomsten op afstand.
Wilt u weten welke bescherming u hebt? Kijk dan eerst welk begrip de toepasselijke regel gebruikt. Daarna kijkt u of u als consument contracteerde met een onderneming. Pas als beide vragen positief zijn, geniet u van de wettelijke consumentenbescherming.
Kort samengevat: vraag en antwoord
Wat is het ruimste begrip: product, goed of dienst? Product. Het omvat goederen, diensten, onroerende goederen en rechten en verplichtingen, en voor de regels van Boek VI WER uitdrukkelijk ook digitale inhoud en digitale diensten.
Vallen apps en streamingdiensten onder producten? Ja. Sinds 28 mei 2022 noemt artikel I.8, 47° WER digitale inhoud en digitale diensten uitdrukkelijk als product.
Veelgestelde vragen
Is een auto een goed of een product?
Allebei. Een auto is een goed, want het is een lichamelijke roerende zaak. Daardoor valt hij ook onder het bredere begrip product.
Vallen rechten en verplichtingen ook onder producten?
Ja. Dat onderscheidt het begrip product van het engere begrip goederen en diensten.
Is een woning een product?
Ja. Onroerende goederen vallen onder het productbegrip. Regels over onrechtmatige bedingen en oneerlijke handelspraktijken kunnen dus ook bij vastgoed spelen.
Ben ik altijd beschermd als ik een product koop?
Niet altijd. U moet ook als consument handelen tegenover een onderneming. Zie Wanneer geniet u van de wettelijke consumentenbescherming?