Pacta sunt servanda.
Pacta sunt servanda betekent letterlijk dat overeenkomsten partijen tot wet strekken. Dit betekent concreet dat een geldig aangegane overeenkomst de betrokken partijen verbindt over en weer of anders gezegd, zij strekt de contractspartijen tot wet (art. 1134, lid 1 BW).
Typerend voor de wilsovereenstemming waarop de overeenkomst steunt is, dat zij ertoe strekt rechtsgevolgen te doen ontstaan, met name bepaalde zakelijke rechten of verbintenissen te vestigen over te dragen, te wijzigen of teniet te doen. Precies om die reden is een overeenkomst een rechtshandeling.
Niet alle afspraken zijn juridisch bindende overeenkomsten.
Soms hebben partijen niet de bedoeling om zich in rechte te verbinden.Wanneer partijen niet de bedoeling hadden zich te verbinden, zal dit doorgaans blijken uit de strekking van de overeenkomst of uit de omstandigheden waarin het contract gesloten is. In ieder geval wordt niet vermoed dat partijen zich in rechte hebben verbonden.
Zo hebben partijen soms niet meer dan een afspraak in het sociale verkeer op het oog (bv. een afspraak om samen te gaan eten, een afspraak om examendagen te wisselen) of willen zij enkel een gentlemen’s agreement of een ‘morele verbintenis’ aangaan. Een voorbeeld hiervan zijn de ‘letters of confort’ ofwel patronagebrieven.
Juridische overeenkomsten binden alleen de contractspartijen.
Juridisch verbindende overeenkomsten binden alleen de contractspartijen. Toch is een overeenkomst een rechtsfeit, waaraan derden rechten kunnen ontlenen én dat hen ook tegengeworpen kan worden. Er zijn minstens twee contractspartijen, maar er kunnen er ook meer dan twee zijn. Tevens komt het vaak voor dat andere personen tot de overeenkomst toetreden, nadat de overeenkomst tussen twee partijen reeds werd gesloten.
Meerpartijenovereenkomsten.
Tot slot kan een overeenkomst, die tussen twee partijen bestaat, economisch gezien een geheel vormen met één of meerdere overeenkomsten die één van de partijen met anderen heeft gesloten. We denken hierbij aan de door een bouwheer verschillende afzonderlijk gesloten contracten met verschillende aannemers voor de bouw van hetzelfde huis. In plaats van afzonderlijke contracten te sluiten, kunnen de partijen er ook voor opteren om een meerpartijenovereenkomst te ondertekenen, waardoor het voor hen gemakkelijker is om ten opzichte van elkaar de exceptie van niet-nakoming in te roepen.
Pacta sunt servanda als component van de wilsautonomie.
De wilsautonomie bevat drie belangrijke componenten, namelijk
Aanvullend recht, dwingend recht en recht van openbare orde.