Beide ouders zijn onderhoudsplichtig voor hun kind. Maar wat is het aandeel van elke ouder in de onderhoudsverplichting? Betaalt iedereen de helft, of telt het inkomen mee? In dit artikel leest u hoe de kosten verdeeld worden, en wat het verschil is tussen gewone en buitengewone kosten.
Twee verhoudingen
De onderhoudsplicht van ouders (art. 203 oud BW) heeft twee kanten:
- de verhouding tussen de ouders onderling: wie draagt welk deel van de kosten? Juristen noemen dat de contributio;
- de verhouding tussen elke ouder en het kind: wat kan het kind van elke ouder eisen? Dat heet de obligatio.
De verdeelsleutel tussen de ouders
Elke ouder draagt bij in verhouding tot zijn aandeel in de samengevoegde middelen van beide ouders (art. 203bis, § 1 oud BW). Verdient de ene ouder twee keer zoveel als de andere, dan draagt hij of zij in principe ook twee keer zoveel bij.
Wat zijn die "middelen"? De wet noemt alle beroepsinkomsten, roerende en onroerende inkomsten, en alle voordelen en andere middelen die de levensstandaard van de ouders en de kinderen bepalen (art. 203, § 2 oud BW).
Dat is een ruim begrip. De rechtspraak vult het verder in, bijvoorbeeld met:
- de opbrengst van een genotsrecht, zoals een vruchtgebruik;
- de kinderbijslag (in Vlaanderen het Groeipakket);
- het verdienvermogen: wat een ouder zou kunnen verdienen, bijvoorbeeld als hij of zij bewust niet werkt.
Ook bijzondere lasten tellen mee, zoals een hypothecaire lening, huur, onderhoudsbijdragen voor andere kinderen of medische kosten.
Gewone en buitengewone kosten
De wet maakt een onderscheid tussen twee soorten kosten:
- Gewone kosten zijn de gebruikelijke kosten voor het dagelijkse onderhoud van het kind (art. 203bis, § 3, eerste lid oud BW).
- Buitengewone kosten zijn uitzonderlijke, noodzakelijke of onvoorzienbare kosten die voortvloeien uit toevallige of ongewone omstandigheden (art. 203bis, § 3, tweede lid oud BW).
Zo verdeelt u de gewone kosten
De gewone kosten worden forfaitair vastgelegd. Dat gaat in drie stappen. Eerst bepaalt men de verhouding tussen de middelen van beide ouders. Daarna berekent men wat het kind per maand nodig heeft. Ten slotte verdeelt men dat bedrag volgens de verhouding.
Een voorbeeld. Ouder A heeft een derde van het totale inkomen, ouder B twee derde. Het kind kost € 900,00 per maand. Dan draagt ouder A € 300,00 en ouder B € 600,00. Wat een ouder in natura bijdraagt, bijvoorbeeld tijdens het verblijf van het kind bij hem of haar, telt mee. Hoe het verblijf geregeld wordt, leest u in Wat verstaat men onder de verblijfsregeling?
Zo verdeelt u de buitengewone kosten
Voor buitengewone kosten is er geen forfait. Het koninklijk besluit van 22 april 2019 tot vaststelling van de buitengewone kosten die voortvloeien uit artikel 203, § 1 van het Burgerlijk Wetboek onderscheidt vier categorieën:
- medische en paramedische kosten;
- kosten voor de schoolse opleiding;
- kosten voor de ontwikkeling van de persoonlijkheid en de ontplooiing van het kind;
- overige kosten waarover de ouders het eens zijn, of die de rechter als buitengewoon beschouwt.
Ouders kunnen daarvan afwijken in een eigen overeenkomst, en de rechter kan dat in zijn vonnis. De verdeling volgt dezelfde verhouding als bij de gewone kosten.
Belangrijk: buitengewone kosten vragen in principe voorafgaand overleg en akkoord tussen de ouders. Dat is alleen anders bij hoogdringendheid of bewezen noodzaak.
Veel ouders regelen de dagelijkse kosten via een gezamenlijke rekening. Meer daarover in Wat is de kindrekening?
Kort samengevat: vraag en antwoord
Betalen beide ouders evenveel voor hun kind? Niet noodzakelijk. Elke ouder draagt bij in verhouding tot zijn aandeel in de samengevoegde middelen van beide ouders (art. 203bis, § 1 oud BW).
Wat zijn buitengewone kosten? Uitzonderlijke, noodzakelijke of onvoorzienbare kosten, zoals bepaalde medische of schoolkosten. Het KB van 22 april 2019 deelt ze in vier categorieën in, en ze vragen in principe voorafgaand overleg.
Veelgestelde vragen
Wordt het onderhoudsgeld altijd gelijk verdeeld?
Nee. De verdeling is evenredig: elke ouder draagt bij volgens zijn eigen aandeel in de samengevoegde middelen van beide ouders.
Telt het als een ouder bewust minder gaat werken?
Ja, dat kan. De rechtspraak houdt rekening met het verdienvermogen: wat een ouder redelijkerwijs zou kunnen verdienen.
Moet ik akkoord gaan voordat de andere ouder buitengewone kosten maakt?
In principe wel. Alleen bij hoogdringendheid of bewezen noodzaak is voorafgaand overleg niet nodig.
Is een beugel of een schoolreis een buitengewone kost?
Medische kosten en kosten voor de schoolse opleiding zijn twee van de vier categorieën uit het KB van 22 april 2019. Welke kosten er precies onder vallen, hangt af van het KB en van wat u samen afspreekt.
Alles over de onderhoudsverplichting van de ouders opzichtens hun kinderen
De andere ouderlijke plichten
Het ouderlijk gezag
Ouderlijk gezag: wie beslist over uw kind, en tot wanneer?
Wie oefent het ouderlijk gezag uit? Gescheiden ouders, stiefouders en andere bijzondere situaties
Verblijfsregeling voor uw kinderen na een scheiding: co-ouderschap of niet?
Schadevergoeding voor uw kind? Waarom dat geld geblokkeerd staat tot zijn 18de
Recht op persoonlijk contact: wie mag uw kind zien, en wat als contact wordt geweigerd?
Wie beslist over school, dokter en geloof van uw kind? Het gezag over de persoon uitgelegd
Spaargeld, erfenis of huis op naam van uw kind: wat mogen ouders ermee doen?
Samenwonende ouders: beslist u samen over alles, of mag één ouder alleen tekenen?
Gescheiden, maar nog altijd samen ouder: zo werkt het ouderlijk gezag als u niet meer samenwoont
Alleen ouder, alleen beslissen? Wie het gezag uitoefent als er maar één ouder is
Geen ouderlijk gezag, wel een vinger aan de pols: zo werkt het recht van toezicht
Mogen ouders de huur of rente van het vermogen van hun kind houden? Het ouderlijk genot uitgelegd
Samen, apart of alleen: welke ouder heeft het genot van de goederen van het kind?