Uw dochter raakte gewond bij een ongeval, en de rechter kent haar een schadevergoeding toe. U had gehoopt daarmee de extra kosten te betalen, maar de verzekeraar stort het geld op een geblokkeerde rekening op naam van uw kind. Waarom is dat zo, en kunt u er toch bij?
De regel: geblokkeerd tot 18 jaar
Elke rechterlijke beslissing die uitspraak doet over geldsommen die een minderjarige toekomen, beveelt ambtshalve dat die sommen op een rekening op naam van de minderjarige worden geplaatst (art. 379, tweede lid oud BW). Behoudens het recht op wettelijk genot is die rekening onbeschikbaar tot de meerderjarigheid van het kind.
De regel geldt voor iedere rechterlijke beslissing: een vonnis van de burgerlijke rechter, de strafrechter of de jeugdrechter, bijvoorbeeld over een schadevergoeding na een ongeval of een misdrijf. De rechter moet ze toepassen, ook als niemand erom vraagt.
Het doel is duidelijk: het geld moet het kind beschermen en mag niet vroegtijdig worden opgebruikt.
Wie zorgt ervoor dat het geld op de juiste rekening komt?
Is de beslissing in kracht van gewijsde gegaan, dan stuurt de griffier een afschrift bij aangetekende brief aan de schuldenaars, zoals de aansprakelijke of zijn verzekeraar (art. 379, derde lid). Vanaf dan kunnen zij zich alleen rechtsgeldig bevrijden door de beslissing na te leven. Betaalt een schuldenaar het geld toch aan de ouders of op hun eigen rekening, dan riskeert hij twee keer te moeten betalen.
Staat het kind onder voogdij, dan stuurt de griffier ook een afschrift aan de griffie van het vredegerecht. Zie Wat is voogdij?
Wat betekent het wettelijk genot?
De ouders die het beheer hebben over de goederen van hun kind, hebben in principe ook het wettelijk genot van die goederen tot de meerderjarigheid (art. 384 oud BW). Aan dat genot zijn lasten verbonden, onder meer het levensonderhoud, de opvoeding en een passende opleiding van het kind (art. 386 oud BW).
Art. 379 laat dat genot uitdrukkelijk bestaan. Het kapitaal blijft geblokkeerd. De opbrengsten, zoals de interesten, vallen in principe onder het wettelijk genot. Hoe dat concreet met de bank wordt geregeld, hangt af van de situatie. Zie Wat is het vruchtgenot van de goederen van de minderjarige? en Wie oefent het ouderlijk vruchtgenot uit?
Kunt u het geld toch vroeger gebruiken?
Ja, maar alleen met de machtiging van de vrederechter. Ouders hebben die machtiging nodig om te beschikken over goederen die onbeschikbaar zijn op grond van een beslissing krachtens art. 379 (art. 378 §1 en art. 410 §1, 14° oud BW).
Zo'n verzoek moet u goed motiveren. Denk aan een aangepaste rolstoel, een therapie of een aanpassing van de woning die het kind rechtstreeks ten goede komt. De vrederechter oordeelt in het belang van het kind. Dient maar één ouder het verzoek in, dan wordt de andere ouder gehoord of opgeroepen. Bij een belangenconflict tussen kind en ouders kan een voogd ad hoc worden aangesteld. Zie De voogd ad hoc bij een belangenconflict tussen de ouder(s) en de minderjarige
Wat valt er niet onder?
Art. 379, tweede lid gaat alleen over geldsommen die het kind toekomen krachtens een rechterlijke beslissing. Een dading (minnelijke regeling) voor een minderjarige heeft wel de machtiging van de vrederechter nodig (art. 378 §1 en 410 §1, 11° oud BW), en die kan daarbij voorwaarden opleggen.
Ook geld dat een minderjarige erft, wordt van rechtswege op een rekening op zijn naam geplaatst en is onbeschikbaar tot zijn meerderjarigheid, behoudens het wettelijk genot (art. 4.40 §2 BW).
Meer over het beheer door de ouders leest u in Wat is het beheer over de goederen van de minderjarige?. Lees ook Wat is de kindrekening?, een heel andere rekening voor de gezamenlijke kosten van de kinderen na een scheiding.
Kort samengevat: vraag en antwoord
Waarom staat de schadevergoeding van mijn kind op een geblokkeerde rekening? Omdat elke rechterlijke beslissing over geld dat een minderjarige toekomt, ambtshalve beveelt dat het op een rekening op zijn naam komt, onbeschikbaar tot zijn meerderjarigheid, behoudens het wettelijk genot (art. 379 oud BW).
Kan ik als ouder het geblokkeerde geld gebruiken? Alleen met een machtiging van de vrederechter (art. 378 §1 en 410 §1, 14° oud BW), die oordeelt in het belang van het kind.
Veelgestelde vragen
Mag de verzekeraar het geld aan mij als ouder betalen?
Nee, niet na de kennisgeving door de griffier. Hij kan zich alleen bevrijden door op de rekening op naam van het kind te betalen.
Wanneer komt het geld vrij?
Op de meerderjarigheid van het kind, dus op 18 jaar. Eerder kan alleen met een machtiging van de vrederechter.
Mogen wij de interesten gebruiken?
Het wettelijk genot van de ouders blijft bestaan. Dat genot moet onder meer dienen voor het levensonderhoud en de opvoeding van het kind. Het kapitaal blijft geblokkeerd.
Welke rechter is bevoegd om het geld vrij te maken?
De vrederechter, doorgaans die van de verblijfplaats van het kind.
De bestanddelen van het ouderlijk gezag.
De onderhoudsverplichting van de ouders t.o.v. hun kinderen