Neemt u liever telefonisch contact op?

Bekijk het overzicht van onze Wanted kantoren op onze contactpagina.

04/10/2026
28/08/2019

Alleen ouder, alleen beslissen? Wie het gezag uitoefent als er maar één ouder is

In de meeste gezinnen oefenen twee ouders het ouderlijk gezag samen uit. Maar wat als er maar één ouder is? Of als de andere ouder overlijdt of niet meer in staat is om beslissingen te nemen? Dan geldt een eenvoudige regel: de andere ouder oefent het gezag alleen uit.

De regel van art. 375

Het gezag over de persoon en het beheer over de goederen van het kind komen toe aan één ouder alleen (art. 375, eerste lid oud Burgerlijk Wetboek) wanneer:

  • de afstamming maar ten aanzien van één ouder vaststaat, bijvoorbeeld bij een kind dat alleen een juridische moeder heeft, of bij een adoptie door één persoon;
  • de andere ouder overleden is;
  • de andere ouder vermoedelijk afwezig is;
  • de andere ouder in de onmogelijkheid verkeert zijn wil te kennen te geven, of wilsonbekwaam is.

Die onmogelijkheid wordt in principe vastgesteld door de rechtbank van eerste aanleg, tenzij ze al volgt uit een uitdrukkelijke beslissing in een beschermingsprocedure of uit een vermoeden van afwezigheid.

De ouder die alleen het gezag uitoefent, beheert ook alleen de goederen van het kind en vertegenwoordigt het (art. 376). Hij heeft ook alleen het ouderlijk genot (art. 384). Zie Wie oefent het ouderlijk vruchtgenot uit?

Wat als de ouder met exclusief gezag overlijdt?

Had één ouder na een scheiding het exclusieve gezag, dan blijft de andere ouder toch juridisch ouder. Overlijdt de ouder met het exclusieve gezag, dan oefent de overlevende ouder het gezag in principe alleen uit (art. 375). De familierechtbank kan in het belang van het kind nadien wel andere maatregelen nemen (art. 387bis). Lees ook Wat is exclusief ouderlijk gezag?

Alleen ouder na een overlijden, of zorgt u alleen voor uw kind terwijl de andere ouder niet meer kan beslissen? Wanted Law zoekt met u uit wat u alleen mag beslissen, en wat u best vooraf regelt.

Ook één ouder heeft grenzen

Alleen beslissen betekent niet dat alles mag:

  • Voor belangrijke vermogenshandelingen, zoals de verkoop van een woning van het kind of het aanvaarden van een nalatenschap, is een machtiging van de vrederechter nodig (art. 378). Zie Wat is het beheer over de goederen van de minderjarige?
  • Zijn de belangen van de ouder en het kind tegengesteld, dan wordt een voogd ad hoc aangewezen.
  • Grootouders en broers en zussen behouden hun recht op persoonlijk contact met het kind (art. 375bis).

Als er geen ouder meer overblijft

Is er geen ouder meer die het gezag kan uitoefenen, dan moet een voogdijregeling worden uitgewerkt (art. 375, tweede lid). De laatste ouder kan vooraf, bij verklaring voor de vrederechter of bij notariële akte, een voorkeur voor een voogd uitdrukken. Lees Wat is voogdij?, Wie vertegenwoordigt de minderjarige wanneer deze één ouder heeft? en Wie vertegenwoordigt de minderjarige wanneer de minderjarige geen ouders heeft?

Hoe het zit met twee ouders, leest u in Wie oefent het gezag uit wanneer de beide ouders samenleven? en Wie oefent het gezag uit wanneer de twee ouders niet samenleven?

Kort samengevat: vraag en antwoord

Wie oefent het gezag uit als er maar één ouder is? Die ene ouder, alleen: over de persoon van het kind en over zijn goederen. Dat geldt ook als de andere ouder overleden, vermoedelijk afwezig, niet in staat zijn wil te uiten of wilsonbekwaam is (art. 375 oud BW).

Wat als er geen ouder meer overblijft? Dan wordt een voogdij georganiseerd (art. 375, tweede lid oud BW). De laatste ouder kan vooraf een voorkeur voor een voogd vastleggen.

Veelgestelde vragen

Krijg ik het gezag automatisch als de andere ouder overlijdt?
In principe wel: de overlevende ouder oefent het gezag alleen uit (art. 375 oud BW). De familierechtbank kan in het belang van het kind andere maatregelen nemen.

Heb ik als enige ouder nog een machtiging nodig om de woning van mijn kind te verkopen?
Ja, een machtiging van de vrederechter blijft nodig (art. 378 oud BW).

Wie stelt vast dat de andere ouder zijn wil niet kan uiten?
In principe de rechtbank van eerste aanleg, tenzij dat al volgt uit een beslissing in een beschermingsprocedure of uit een vermoeden van afwezigheid.

Kan ik vooraf een voogd voor mijn kind kiezen?
Ja. Als laatste ouder kunt u een voorkeur uitdrukken bij verklaring voor de vrederechter of bij notariële akte.

Alleen ouder zijn is al zwaar genoeg; de juridische kant hoeft dat niet te zijn. Wanted Law helpt u alles goed te regelen. Handige documenten vindt u in de Wanted Shop.

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van alle nieuwste Wanted Facts, schrijf u dan in op onze nieuwsbrief.

Schrijf u in

Disclaimer

De informatie over juridische onderwerpen die u in deze bijdrage aantreft, zijn louter informatieve, algemene besprekingen en kunnen in geen geval als juridisch advies worden beschouwd. Wanted Law aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enige schade die iemand zou lijden door voort te gaan op deze informatie. Als u juridisch advies wenst, dient u contact op te nemen met een gekwalificeerde advocaat die u zal adviseren op basis van uw persoonlijke situatie. Alle blogberichten gepubliceerd op de website van Wanted Law zijn geschreven met toepassing van het Belgisch Recht.

Copyright

Wanted Law bezit het exclusieve copyright van deze website, zijn design en de volledige inhoud ervan. Gebruik van deze website, of delen ervan, in welke vorm dan ook, is verboden zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Wanted Law.

Heeft u vragen over een echtscheiding?

Boek hier uw adviesgesprek echtscheiding!

Gedagvaard voor de Familierechtbank?

Neem contact op met de advocaten van Wanted Law!

Heeft u een probleem en wenst u betaalbaar juridisch advies?

Boek dan een consultatie bij Wanted Law!