Uw kind erft van een grootouder, krijgt een spaarrekening of wordt mede-eigenaar van een woning. Wie beheert dat vermogen, en mag u er als ouder zomaar over beschikken? Het antwoord ligt in het beheer over de goederen, het tweede luik van het ouderlijk gezag.
Wat houdt het beheer in?
Oefenen de ouders het gezag over de persoon van het kind samen uit, dan beheren zij ook samen zijn goederen en treden zij samen op als zijn wettelijke vertegenwoordiger (art. 376 oud Burgerlijk Wetboek). Tegenover derden te goeder trouw wordt elke ouder die alleen een daad van beheer stelt, vermoed te handelen met instemming van de andere. Oefent maar één ouder het gezag uit, dan beheert alleen die ouder de goederen. De andere ouder behoudt dan wel een recht van toezicht op het beheer.
Het beheer omvat onder meer:
- het vermogen bewaren en onderhouden, bijvoorbeeld een lek dak laten herstellen;
- de inkomsten innen, zoals huur of interesten;
- de gewone uitgaven betalen;
- het kind vertegenwoordigen bij rechtshandelingen en in rechte.
Voor belangrijke handelingen: machtiging van de vrederechter
Voor een aantal ingrijpende handelingen hebben de ouders een machtiging van de vrederechter nodig (art. 378, §1, dat verwijst naar art. 410, §1). De belangrijkste:
- goederen van het kind verkopen, zoals een woning of aandelen;
- een lening aangaan, of goederen hypothekeren of in pand geven;
- een huurovereenkomst van meer dan negen jaar of een handelshuur sluiten;
- een nalatenschap verwerpen of zuiver aanvaarden;
- een schenking of een legaat aanvaarden;
- een onroerend goed kopen;
- een dading of arbitrageovereenkomst sluiten;
- een geërfde handelszaak voortzetten.
Een nalatenschap voor een minderjarige kan in principe alleen worden aanvaard onder voorrecht van boedelbeschrijving, zodat het kind niet met de schulden blijft zitten. Zuiver aanvaarden kan alleen met een gemotiveerde machtiging, als de baten kennelijk hoger liggen dan de lasten.
Om het kind als eiser in rechte te vertegenwoordigen, is geen machtiging nodig (art. 378, §2). Hebben de ouders en het kind tegengestelde belangen, dan wijst de rechter een voogd ad hoc aan. Zie De voogd ad hoc bij een belangenconflict.
Kort samengevat: vraag en antwoord
Wie beheert de goederen van een minderjarige? De ouders die het gezag uitoefenen, in principe samen. Zij vertegenwoordigen het kind ook (art. 376 oud BW).
Mogen ouders de woning van hun minderjarig kind verkopen? Alleen met een machtiging van de vrederechter (art. 378, §1 en 410, §1 oud BW).
Veelgestelde vragen
Mogen ouders het spaargeld van hun kind gebruiken?
Niet voor zichzelf. Het kapitaal blijft van het kind en ouders moeten er rekening en verantwoording over afleggen. Geld dat een rechter toekent, blijft geblokkeerd tot de meerderjarigheid.
Is een machtiging nodig om een erfenis voor mijn kind te aanvaarden?
Een nalatenschap voor een minderjarige kan in principe alleen onder voorrecht van boedelbeschrijving worden aanvaard. Voor zuiver aanvaarden of verwerpen is een machtiging van de vrederechter nodig.
Wat als de ouders en het kind tegengestelde belangen hebben?
Dan wijst de vrederechter een voogd ad hoc aan die het kind vertegenwoordigt.
Heeft de ouder zonder gezag nog iets te zeggen over het vermogen?
Die ouder behoudt een recht van toezicht op het beheer (art. 376 oud BW).
De anderen bestanddelen van het ouderlijk gezag
De ouderlijke onderhoudsplicht t.o.v. hun kinderen