De vaderlijke erkenning: zo wordt u juridisch vader, ook vóór de geboorte

U bent niet getrouwd met de moeder van uw kind. Dan wordt u niet automatisch vader, zoals een echtgenoot. U moet het kind erkennen. Hoe gaat dat, wie moet akkoord gaan, en wat als de moeder weigert?

Wat is een erkenning?

Een erkenning is de vrijwillige verklaring waarmee een man het juridisch vaderschap tegenover een kind vastlegt, buiten de rechtbank, bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Ze gebeurt in de akte van geboorte of in een afzonderlijke akte van erkenning (art. 327 oud BW). U moet daarvoor geen biologisch bewijs voorleggen, maar een erkenning door iemand die niet de vader is, kan later worden betwist.

Wanneer is erkenning mogelijk?

• Het vaderschap staat niet vast door het huwelijk van de moeder, en er is geen meemoederschap (art. 319 oud BW). Zie Hoe wordt de afstamming langs vaderszijde binnen het heterohuwelijk vastgesteld?
• Een kind kan niet meer dan twee afstammingsbanden hebben (art. 329 oud BW).
• Erkenning is uitgesloten als ze een huwelijksbeletsel tussen de man en de moeder aan het licht brengt waarvoor de familierechtbank geen ontheffing kan geven (art. 321 oud BW).
• Er geldt geen termijn: ook een meerderjarig kind kan nog erkend worden.
• Een minderjarige vader met onderscheidingsvermogen kan zelf erkennen (art. 328 §1 oud BW).
• Erkenning is een hoogstpersoonlijke handeling: een bewindvoerder kan ze niet in de plaats van een beschermde persoon doen (art. 497/2 oud BW).

Wiens toestemming is nodig?

• Minderjarig kind: de ouder ten aanzien van wie de afstamming vaststaat, meestal de moeder; vóór de geboorte de moeder.
• Kind van 12 jaar of ouder: ook het kind zelf, tenzij het geen onderscheidingsvermogen heeft.
• Meerderjarig of ontvoogd kind: alleen het kind, en zijn weigering is beslissend.

Staat er geen moeder vast, of kan zij haar wil niet uiten, dan is er geen voorafgaande toestemming nodig. De erkenning wordt dan achteraf ter kennis gebracht, en het kind of zijn vertegenwoordiger kan ze binnen een bepaalde termijn laten vernietigen (art. 329bis §3 oud BW).

Wat als de moeder of het kind weigert?

Dan kan de kandidaat-erkenner de weigerende partij dagvaarden voor de familierechtbank, die eerst probeert de partijen te verzoenen (art. 329bis §2 oud BW). Lukt dat niet, dan:

• wijst de rechter het verzoek af als bewezen is dat de man niet de biologische vader is;
• kan de rechter de erkenning weigeren als ze strijdig is met de belangen van het kind.

Werd de man vervolgd of veroordeeld voor een verkrachting van de moeder in de periode van de verwekking, dan wordt de erkenning geschorst of uitgesloten. Sinds 1 september 2026 verwijst de wet daarvoor naar art. 146 van het nieuwe Strafwetboek, dat over intrafamiliale seksuele feiten gaat. Of die nieuwe verwijzing de regel beperkt tot een verkrachting door een familielid of partner, is nog niet duidelijk.

De procedure bij de gemeente

1. U doet de aangifte bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar u, de moeder of het kind ingeschreven is, of van de geboorteplaats van het kind (art. 327/1 oud BW).
2. U legt de nodige documenten voor: uw identiteit, de authentieke toestemming van de moeder en eventueel het kind, de keuze van de naam en, voor een erkenning vóór de geboorte, een zwangerschapsattest van een arts of vroedvrouw (art. 327/2 oud BW).
3. De ambtenaar ondertekent de akte binnen een maand. Bij twijfel over de documenten beslist hij uiterlijk binnen drie maanden. Tegen een weigering kunt u binnen een maand naar de familierechtbank stappen.

Bent u gehuwd met iemand anders dan de moeder, dan moet uw erkenning ter kennis worden gebracht van uw echtgeno(o)t(e).

Erkenning vóór de geboorte

Een erkenning kan op elk ogenblik van de zwangerschap, op basis van een zwangerschapsattest (art. 328 §3 oud BW). Dat is sterk aan te raden: zo staat uw vaderschap vast vanaf de geboorte, ook als er iets misgaat.

Een schijnerkenning

Is de erkenning kennelijk enkel gericht op het verkrijgen van een verblijfsrecht, dan ontstaat er geen afstammingsband (art. 330/1 oud BW). Bij een ernstig vermoeden kan de ambtenaar de erkenning uitstellen, tot twee maanden, door de procureur des Konings nog te verlengen met drie maanden (art. 330/2 oud BW).

Een erkenning kan achteraf worden betwist. Zie Kan men de vaderlijke erkenning betwisten?. Voor de meemoeder, zie Erkenning door de meemoeder, en voor de naam van het kind Hoe wordt de familienaam bepaald op grond van gewone afstamming

Kort samengevat: vraag en antwoord

Hoe erkent een vader zijn kind? Door een verklaring bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, in de geboorteakte of in een akte van erkenning, met de toestemming van de moeder en, vanaf twaalf jaar, van het kind (art. 327 en 329bis oud BW). Dat kan ook tijdens de zwangerschap.

Wat als de moeder de erkenning weigert? Dan kan de man naar de familierechtbank stappen. De rechter wijst de erkenning af als hij niet de biologische vader is, en kan ze weigeren als ze strijdig is met de belangen van het kind.

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn kind erkennen voor het geboren is?
Ja, op elk moment van de zwangerschap, met een zwangerschapsattest en de toestemming van de moeder.

Moet ik bewijzen dat ik de biologische vader ben?
Niet bij de gemeente. Weigert de moeder, dan kan de rechtbank wel nagaan of u de biologische vader bent.

Kan ik als minderjarige vader mijn kind erkennen?
Ja, als u onderscheidingsvermogen heeft (art. 328 §1 oud BW).

Welke naam krijgt het kind na mijn erkenning?
Bij de erkenning kiezen de ouders samen de naam. Is het kind twaalf jaar of ouder, dan moet het instemmen met een naamswijziging.