Neemt u liever telefonisch contact op?

Bekijk het overzicht van onze Wanted kantoren op onze contactpagina.

04/10/2026
26/08/2019

Zelfdoding en het recht: wat zegt de Belgische wet?

Heeft u zelf gedachten aan zelfdoding, of maakt u zich zorgen over iemand? U hoeft er niet alleen mee te blijven. Praat erover met iemand die u vertrouwt, met uw huisarts, of met de Zelfmoordlijn 1813: gratis en anoniem, dag en nacht bereikbaar op het nummer 1813 en via www.zelfmoord1813.be. In Brussel en Wallonië kunt u terecht bij het Centre de Prévention du Suicide op 0800 32 123.

Dit artikel beantwoordt een juridische vraag: hoe gaat het Belgische recht om met zelfdoding? Het gaat om de strafwet, de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en de gevolgen voor bijvoorbeeld een levensverzekering.

Is zelfdoding strafbaar?

Nee. Zelfdoding en een poging tot zelfdoding zijn in België niet strafbaar. Dat betekent echter niet dat er een afdwingbaar recht bestaat om te sterven of om daarbij door anderen geholpen te worden.

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens

  • In de zaak Pretty t. Verenigd Koninkrijk (2002) oordeelde het Hof dat het recht op leven (art. 2 EVRM) geen recht om te sterven inhoudt.
  • In Haas t. Zwitserland (2011) erkende het Hof dat het recht op privéleven (art. 8 EVRM) ook het recht omvat om te beslissen hoe en wanneer men zijn leven beëindigt, op voorwaarde dat men in staat is die beslissing vrij te nemen. Staten hebben daarbij wel een ruime beoordelingsmarge.
  • In Mortier t. België (2022) oordeelde het Hof dat het Belgische wettelijke kader rond euthanasie op zich verenigbaar is met het recht op leven, maar dat de controle achteraf tekortschoot, onder meer door een gebrek aan onafhankelijkheid van de controlecommissie.

Aanzetting tot zelfdoding: een apart misdrijf

Sinds de inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek op 1 september 2026 is aanzetting tot zelfdoding een afzonderlijk misdrijf (art. 109): het opzettelijk stellen van een handeling die een persoon ertoe kan brengen zichzelf van het leven te beroven. Het is strafbaar als het een zelfdoding of een poging daartoe tot gevolg heeft. Het wordt bestraft met een straf van niveau 2, en een straf van niveau 3 als het slachtoffer bijvoorbeeld minderjarig of kwetsbaar is, of een (ex-)partner of familielid (art. 110).

Schuldig hulpverzuim

Wie iemand in groot gevaar ziet en niet helpt, terwijl hij dat kon zonder ernstig gevaar voor zichzelf of anderen, kan zich schuldig maken aan schuldig hulpverzuim. Dat geldt ook wanneer iemand in acute nood verkeert na een poging tot zelfdoding. Bel in dat geval altijd 112.

Euthanasie is iets anders

De euthanasiewet van 28 mei 2002 definieert euthanasie als het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een ander dan de betrokkene, op diens verzoek. Een arts die euthanasie toepast, pleegt geen misdrijf als hij alle strikte wettelijke voorwaarden en procedures naleeft. Hulp bij zelfdoding staat niet uitdrukkelijk in de wet. De Federale Controle- en Evaluatiecommissie aanvaardt ze wel als euthanasie, als alle voorwaarden vervuld zijn en de arts tijdens de hele procedure aanwezig blijft.

Heeft u vragen over wilsverklaringen, zorgvolmachten of wat er juridisch gebeurt na een overlijden in uw familie? Wanted Law beantwoordt ze discreet en met respect voor uw situatie.

Levensverzekering en zelfdoding

Volgens de Verzekeringswet dekt een levensverzekering, tenzij anders bedongen, een zelfdoding die gebeurt minder dan één jaar na de inwerkingtreding van het contract niet. Na dat eerste jaar is zelfdoding in principe wel gedekt. Voor een niet-verplichte ziekteverzekering mag de verzekeraar de gevolgen van een poging tot zelfdoding niet uitsluiten. Lees ook Betaal ik erfbelasting bij een levensverzekering?

Zie ook Wat zijn persoonlijkheidsrechten?, Wanneer eindigt de persoonlijkheid van een natuurlijke persoon? en Zorgvolmacht of buitengerechtelijke bescherming.

Kort samengevat: vraag en antwoord

Is zelfdoding strafbaar in België? Nee, zelfdoding en een poging daartoe zijn niet strafbaar. Er bestaat echter geen afdwingbaar recht om te sterven of daarbij geholpen te worden.

Is aanzetten tot zelfdoding strafbaar? Ja. Sinds 1 september 2026 is aanzetting tot zelfdoding een misdrijf van niveau 2, en van niveau 3 bij een kwetsbaar slachtoffer (art. 109 en 110 nieuw Strafwetboek).

Veelgestelde vragen

Waar kan ik terecht als ik aan zelfdoding denk?
Bij de Zelfmoordlijn 1813, gratis en anoniem, dag en nacht (www.zelfmoord1813.be), of in Brussel en Wallonië bij het Centre de Prévention du Suicide op 0800 32 123. Bij acuut gevaar belt u 112.

Keert een levensverzekering uit na zelfdoding?
Tenzij anders bedongen, niet als de zelfdoding plaatsvindt in het eerste jaar na de inwerkingtreding van het contract. Daarna in principe wel.

Is euthanasie hetzelfde als zelfdoding?
Nee. Euthanasie is levensbeëindiging door een ander op verzoek, binnen de strikte voorwaarden van de euthanasiewet en uitgevoerd door een arts.

Is het een misdrijf om iemand niet te helpen na een poging tot zelfdoding?
Wie iemand in groot gevaar niet helpt terwijl dat kon zonder ernstig gevaar, kan zich schuldig maken aan schuldig hulpverzuim. Bel altijd 112.

Heeft u na een overlijden in uw omgeving juridische vragen, bijvoorbeeld over een verzekering of een nalatenschap? Wanted Law staat u met zorg bij. Praktische gidsen vindt u in de Wanted Shop.

Heeft u hulp nodig?

Bij de Zelfmoordlijn 1813 staat er iemand voor u klaar. Ze zijn 24/7 beschikbaar en elk gesprek is anoniem en gratis.

Heeft u hulp nodig?

Bij de Zelfmoordlijn 1813 staat er iemand voor u klaar. Ze zijn 24/7 beschikbaar en elk gesprek is anoniem en gratis.

Geen zin om te praten? Via deze link kunt u ook chatten met iemand of een e-mail sturen. 

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van alle nieuwste Wanted Facts, schrijf u dan in op onze nieuwsbrief.

Schrijf u in

Disclaimer

De informatie over juridische onderwerpen die u in deze bijdrage aantreft, zijn louter informatieve, algemene besprekingen en kunnen in geen geval als juridisch advies worden beschouwd. Wanted Law aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enige schade die iemand zou lijden door voort te gaan op deze informatie. Als u juridisch advies wenst, dient u contact op te nemen met een gekwalificeerde advocaat die u zal adviseren op basis van uw persoonlijke situatie. Alle blogberichten gepubliceerd op de website van Wanted Law zijn geschreven met toepassing van het Belgisch Recht.

Copyright

Wanted Law bezit het exclusieve copyright van deze website, zijn design en de volledige inhoud ervan. Gebruik van deze website, of delen ervan, in welke vorm dan ook, is verboden zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Wanted Law.

Wenst u een videoconsultatie bij Wanted Law?

Ik boek een videoconsultatie bij Wanted Law!

Heeft u een probleem en wenst u betaalbaar juridisch advies?

Boek dan een consultatie bij Wanted Law!