Het geslacht dat in uw akte van geboorte staat, kan om verschillende redenen niet (meer) kloppen. Het Belgisch recht maakt daarbij een onderscheid tussen drie situaties, elk met een eigen procedure.
1. Een fout in de akte
Werd het geslacht verkeerd vermeld of ontbreekt het, dan kan de akte worden verbeterd. Een louter materiële vergissing verbetert de ambtenaar van de burgerlijke stand zelf (art. 33-34 oud BW). Voor andere verbeteringen dient een belanghebbende, de ambtenaar van de burgerlijke stand of de procureur des Konings een verzoekschrift in bij de familierechtbank (art. 35 oud BW en art. 1383 e.v. Ger.W.).
2. Een onduidelijk geslacht bij de geboorte
Is het geslacht van een pasgeborene medisch niet duidelijk vast te stellen, dan kunnen de ouders het geslacht later aangeven, binnen drie maanden na de geboorte en met een medisch attest. De ambtenaar vult de geboorteakte dan aan (art. 48 oud BW). Blijkt een registratie achteraf niet te kloppen met de fysieke geslachtskenmerken, dan is ook de verbeteringsprocedure mogelijk. Het gaat dan om een verduidelijking, niet om een verandering van geslacht. Meer daarover leest u in ons artikel over geslachtschirurgie.
3. Uw genderidentiteit stemt niet overeen met uw registratie
Wie kan het vragen?
Sinds 1 januari 2018 kan u uw geslachtsregistratie laten aanpassen via een eenvoudige administratieve procedure, zonder medische voorwaarden (art. 135/1 oud BW, vroeger art. 62bis). Die procedure staat open voor:
- meerderjarigen en ontvoogde minderjarigen die de Belgische nationaliteit hebben of in de bevolkingsregisters zijn ingeschreven;
- minderjarigen vanaf 16 jaar, met een verklaring van een kinder- en jeugdpsychiater over hun onderscheidingsvermogen en bijgestaan door hun ouders of wettelijk vertegenwoordiger.
Een voornaamswijziging op basis van genderidentiteit kan al vanaf 12 jaar (art. 370/3 oud BW).
De procedure
- U legt een ondertekende verklaring af bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Die informeert u over de gevolgen, geeft u een brochure en een ontvangstbewijs.
- De ambtenaar brengt binnen drie dagen de procureur des Konings op de hoogte. Die kan binnen drie maanden een negatief advies geven, maar enkel wegens strijdigheid met de openbare orde, bijvoorbeeld bij identiteitsfraude.
- Ten vroegste drie en ten laatste zes maanden na het ontvangstbewijs verschijnt u een tweede keer.
- Is er geen negatief advies, dan stelt de ambtenaar de akte van aanpassing op.
Wordt uw aanvraag geweigerd, dan kan u binnen 60 dagen beroep instellen bij de familierechtbank.
De gevolgen
De aanpassing werkt enkel voor de toekomst, vanaf de opmaak van de akte. De afstamming van kinderen die al geboren zijn, blijft ongewijzigd.
Sinds 1 oktober 2023 is de aanpassing niet langer "in beginsel onherroepelijk" (wet van 20 juli 2023). U kan uw registratie opnieuw laten aanpassen via dezelfde administratieve procedure. Dat volgde op een arrest van het Grondwettelijk Hof (nr. 99/2019).
En niet-binaire personen?
Een derde registratie, zoals "X", bestaat in België nog altijd niet. De geslachtsvermelding in de akten van de burgerlijke stand blijft M of V. De regering kondigde in 2025 wel een optionele identiteitskaart zonder geslachtsvermelding aan. Of en wanneer die er komt, is op dit moment nog niet zeker.
Kort samengevat: vraag en antwoord
Hoe laat u uw geslacht juridisch aanpassen in België? Stemt uw genderidentiteit niet overeen met uw registratie, dan legt u een ondertekende verklaring af bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, zonder medische voorwaarden (art. 135/1 oud BW). Ten vroegste drie en ten laatste zes maanden later verschijnt u een tweede keer; is er geen negatief advies van de procureur des Konings, dan stelt de ambtenaar de akte van aanpassing op.
Welke drie situaties onderscheidt het Belgisch recht bij de geslachtsvermelding? Een fout in de akte, die verbeterd kan worden; een onduidelijk geslacht bij de geboorte, dat de ouders binnen drie maanden met een medisch attest kunnen aangeven; en een genderidentiteit die niet overeenstemt met de registratie, waarvoor een administratieve procedure bestaat.
Veelgestelde vragen
Moet ik een operatie ondergaan om mijn geslacht juridisch te laten aanpassen?
Neen. Sinds 2018 zijn er geen medische voorwaarden meer. Een verklaring bij de ambtenaar van de burgerlijke stand volstaat.
Kan ik de aanpassing later terugdraaien?
Ja. Sinds 1 oktober 2023 kan u uw registratie opnieuw laten aanpassen via dezelfde procedure.
Vanaf welke leeftijd kan een minderjarige zijn geslachtsregistratie laten aanpassen?
Vanaf 16 jaar, met een verklaring van een kinder- en jeugdpsychiater en met bijstand van de ouders. Een voornaamswijziging kan al vanaf 12 jaar.
Heeft u een probleem inzake familierecht of een persoonlijke vraag?
Kom te weten wat uw mogelijkheden zijn en contacteer de advocaten van Wanted Law. Zij staan voor u klaar om u te helpen!
Wat onze cliënten vinden van Wanted Law
Nog niet overtuigd van Wanted Law? Lees dan de recensies van onze cliënten.