Wanneer bent u echt gescheiden? Het einde van het huwelijk na een EOO

De rechter heeft de echtscheiding uitgesproken. Toch bent u op dat moment nog niet meteen "officieel" gescheiden. Het huwelijk eindigt in stappen, en voor uw vermogen werkt de echtscheiding zelfs terug in de tijd. Wie die tijdlijn kent, vermijdt verrassingen, bijvoorbeeld bij een nieuw huwelijk of een aankoop.

Stap 1: het vonnis en de betekening

De familierechtbank spreekt de echtscheiding uit in een vonnis. Daarna wordt dat vonnis door een gerechtsdeurwaarder betekend aan de andere partij. Vanaf die betekening loopt de termijn om hoger beroep in te stellen: één maand (art. 1051 Gerechtelijk Wetboek). Ook de termijn om cassatieberoep in te stellen tegen een beslissing die de echtscheiding uitspreekt, bedraagt één maand (art. 1274 Ger.W.).

Stap 2: tussen de echtgenoten, vanaf de kracht van gewijsde

Tussen de echtgenoten heeft de echtscheiding gevolg vanaf de dag waarop de beslissing in kracht van gewijsde is getreden (art. 1278, eerste lid Ger.W.). Dat is het moment waarop er geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat, bijvoorbeeld wanneer de termijn voor hoger beroep verstreken is zonder dat iemand beroep instelde.

Stap 3: tegenover derden, na de registratie

Tegenover derden, zoals banken, schuldeisers of de overheid, heeft de echtscheiding pas gevolg nadat ze is geregistreerd in de burgerlijke stand. Sinds 31 maart 2019 gebeurt dat elektronisch: de griffie voert de beslissing die in kracht van gewijsde is gegaan, in de databank akten burgerlijke stand (DABS) in, en de echtscheiding wordt automatisch gemeld bij de huwelijksakte. De ambtenaar van de burgerlijke stand hoeft daarvoor niets meer te doen. Alleen als er geen huwelijksakte in de DABS staat, wordt een aparte akte opgemaakt.

De bijzondere regel voor uw goederen: terugwerkende kracht

Voor het overige werkt de echtscheiding enkel voor de toekomst. Maar voor de goederen tussen de echtgenoten geldt een belangrijke uitzondering: de echtscheiding werkt terug tot op de dag waarop de vordering werd ingesteld, en bij meerdere vorderingen tot op de dag van de eerste vordering, ongeacht of die werd toegewezen of niet (art. 1278, tweede lid Ger.W.).

Concreet: bent u gehuwd onder het wettelijk stelsel, dan valt wat u na de inleiding van de echtscheidingsvordering verwerft of aan schulden aangaat, in principe niet meer in de gemeenschap.

Uitzonderlijke omstandigheden. Leefde u al lang feitelijk gescheiden voor de procedure startte? Dan kan de familierechtbank, op vraag van een van de echtgenoten en als dat billijk is wegens uitzonderlijke omstandigheden, beslissen dat bij de verdeling geen rekening wordt gehouden met sommige goederen of schulden die sinds de feitelijke scheiding werden verworven of aangegaan (art. 1278, vierde lid Ger.W.). De rechter verschuift dus niet de datum zelf, maar kan bepaalde goederen of schulden buiten de verdeling laten.

Verder lezen

Hoe verloopt de echtscheidingsprocedure (EOO)? · Hoe lever ik het bewijs van de EOO? · EOO op gezamenlijk verzoek · Kan de onderhoudsbijdrage na echtscheiding gewijzigd worden?

Kort samengevat: vraag en antwoord

Vanaf wanneer ben ik gescheiden na een EOO-vonnis? Tussen u en uw ex-partner vanaf de dag waarop het vonnis in kracht van gewijsde gaat. Tegenover derden vanaf de registratie van de echtscheiding in de databank akten burgerlijke stand (art. 1278 Ger.W.).

Werkt de echtscheiding terug voor de goederen? Ja. Voor de goederen tussen de echtgenoten werkt ze terug tot de dag waarop de eerste echtscheidingsvordering werd ingesteld (art. 1278, tweede lid Ger.W.).

Veelgestelde vragen

Hoe lang heeft mijn ex-partner om in beroep te gaan?
Eén maand vanaf de betekening van het vonnis (art. 1051 Ger.W.).

Moet ik zelf naar de gemeente om de echtscheiding te laten registreren?
Nee. De griffie voert de beslissing die in kracht van gewijsde is gegaan, in de databank akten burgerlijke stand in, en de melding bij de huwelijksakte gebeurt automatisch.

Valt een erfenis die ik tijdens de procedure ontvang in de gemeenschap?
Een erfenis is in het wettelijk stelsel in principe altijd een eigen goed. Voor andere goederen die u na de inleiding van de vordering verwerft, geldt de terugwerkende kracht tot de dag van de eerste vordering.

Kan de rechter rekening houden met een lange feitelijke scheiding vóór de procedure?
Ja, in uitzonderlijke omstandigheden kan de familierechtbank beslissen dat bepaalde goederen of schulden sinds de feitelijke scheiding buiten de verdeling blijven (art. 1278, vierde lid Ger.W.).

Wanneer mag ik opnieuw trouwen?
Zodra de echtscheiding definitief is, dus nadat de beslissing in kracht van gewijsde is getreden en geregistreerd is in de burgerlijke stand.