De rechten van het kind
Kinderen hebben rechten en plichten, maar wat is hun rechtspositie tegenover hun ouders? M.a.w. wat zijn de rechten van het kind ten opzichte van hun ouders?
Het recht op onderhoud, opvoeding en opleiding
Het kind heeft recht op huisvesting, levensonderhoud, opvoeding, opleiding en ontplooiing, dit is vastgelegd in artikel 203, §1 oud BW.
- recht op huisvesting: de juridische ouders dienen onderdak te bieden aan hun kind.
- recht op opvoeding: elk kind heeft ten aanzien van zijn ouders recht op een opvoeding.
- recht op levensonderhoud: de juridische ouders zijn zowel tijdens als na de minderjarigheid voor de duurtijd van de opleiding van hun kind nog financieel verantwoordelijk voor hun kind.
- recht op ontplooiing: elk kind heeft het recht ten aanzien van zijn ouders om zich als persoon te kunnen ontwikkelen.
Indien de juridische ouders weigeren om een van deze vier rechten te respecteren en na te leven, heeft het kind recht op een onderhoudsuitkering en/of ontvangstmachtiging. Op deze manier zal dan toch voldaan kunnen worden aan de bovenstaande rechten voor het kind.
Het recht op zelfstandige uitoefening van persoonlijkheidsrechten en grondrechten
Hoe ouder het kind wordt, hoe meer het kind zijn persoonlijkheidsrechten en grondrechten zelfstandig kan uitoefenen. Het zelf en zelfstandig uitoefenen van zijn rechten is een uitzondering op de principiële handelingsonbekwaamheid van de minderjarige.
Het recht om gehoord te worden in gerechtelijke procedures die het kind treffen
Kinderen boven de twaalf jaar worden op initiatief van de familierechtbank geïnformeerd over hun hoorrecht. Kinderen onder de twaalf jaar kunnen ook gehoord worden, maar dit gebeurt dan op eigen vraag of door de partijen, het openbaar ministerie of de rechter.
Wanneer de rechter een kind hoort, gebeurt dit in principe zonder de advocaten of partijen. Het horen van een kind heeft evenmin tot gevolg dat het kind partij wordt bij het geschil.
Bij het horen van een kind, houdt de rechter rekening met de leeftijd en volwassenheid van het kind. Aangezien een kind beïnvloedbaar is, dient de rechter steeds kritisch te luisteren.