De tienjarige aansprakelijkheid van aannemers en architecten beschermt u als bouwheer tegen ernstige gebreken die pas na de oplevering opduiken. Denk aan verzakkingen, een slechte fundering of een draagmuur die scheurt. Wie valt eronder, wanneer begint de termijn, en kan een contract ze beperken?
Wat zegt de wet?
De regel staat in artikel 1792 van het oud Burgerlijk Wetboek: gaat een gebouw geheel of gedeeltelijk teniet door een gebrek in de bouw, zelfs door de ongeschiktheid van de grond, dan zijn de architect en de aannemer daarvoor tien jaar aansprakelijk. Artikel 2270 bepaalt dat ze na tien jaar ontslagen zijn van die waarborg voor de grote werken die ze uitvoerden of leidden.
Beide artikelen gelden vandaag nog. Het gaat om ernstige gebreken die de stabiliteit van het gebouw of van een belangrijk onderdeel bedreigen. Welke gebreken daaronder vallen, leest u in Wat zijn de toepassingsvoorwaarden van de tienjarige aansprakelijkheid van mijn aannemer of architect?
Wie is aansprakelijk?
De wet noemt de aannemer en de architect. De rechtspraak leest het begrip "aannemer" ruim: iedereen die het bouwwerk intellectueel of materieel mee uitvoert, kan eronder vallen. Zo kunnen ook ingenieurs en studiebureaus tienjarig aansprakelijk zijn.
Valt uw woning onder de Woningbouwwet (Wet Breyne), dan bepaalt artikel 6 van die wet uitdrukkelijk dat de artikelen 1792 en 2270 ook gelden voor de verkoper, zoals de bouwpromotor. Zie Wat zijn de voorwaarden van de tienjarige aansprakelijkheid volgens de Woningbouwwet (Wet Breyne)?
Sinds de wet van 31 mei 2017 (de wet-Peeters-Borsus) moeten aannemers, architecten en andere dienstverleners in de bouwsector die tienjarige aansprakelijkheid bovendien verplicht verzekeren, voor woningbouw waarvoor de bijstand van een architect verplicht is.
Wie kan zich erop beroepen?
De bouwheer die het contract sloot, kan zich op de tienjarige aansprakelijkheid beroepen. Ook latere eigenaars van het gebouw kunnen dat. Meer daarover leest u in Wie kan er allemaal een beroep doen op de tienjarige aansprakelijkheid van aannemer of architect?
Derden zonder contractuele band, zoals een buurman, kunnen dat niet. Zij vallen terug op de gewone foutaansprakelijkheid (art. 6.5 en 6.6 BW, Boek 6, van kracht sinds 1 januari 2025, vroeger art. 1382 en 1383 BW) of op de regels over burenhinder (art. 3.101 BW, Boek 3, van kracht sinds 1 september 2021, vroeger art. 544 BW).
Niet contractueel te beperken
De tienjarige aansprakelijkheid is van openbare orde. Partijen kunnen ze dus niet contractueel uitsluiten, beperken, verkorten of verlengen. Het Hof van Cassatie bevestigde dat onder meer op 5 september 2014. Op 10 februari 2022 verduidelijkte het Hof dat een exoneratiebeding ook vóór de (voorlopige) oplevering niet speelt, zodra een gebrek de stabiliteit bedreigt.
Wanneer begint de termijn?
De termijn van tien jaar begint niet bij de start van de werken. Hij begint bij de oplevering, het moment waarop u de werken aanvaardt.
- Is er één oplevering, dan start de termijn op dat moment.
- Zijn er een voorlopige en een definitieve oplevering, dan start de termijn in principe bij de definitieve oplevering.
- Het contract kan wel bepalen dat de voorlopige oplevering al als aanvaarding geldt. Het Hof van Cassatie aanvaardde dat al op 24 februari 1983. Het hof van beroep van Gent vond zo'n beding geldig op 7 april 2017.
- Bij overheidsopdrachten loopt de termijn vanaf de voorlopige oplevering (art. 152 van het KB Uitvoering overheidsopdrachten).
Meer details leest u in Wanneer begint en stopt de tienjarige aansprakelijkheid van de aannemer en de architect?
Wat verandert er met Boek 7?
Het nieuwe Boek 7 "Bijzondere contracten" van het Burgerlijk Wetboek (wet van 22 juli 2026, Belgisch Staatsblad van 23 september 2026) treedt in werking op 1 september 2027 en geldt dan voor nieuwe contracten. Het brengt de regels van de artikelen 1792 en 2270 samen in één nieuw artikel. Voor contracten die vóór die datum gesloten worden, blijven de huidige artikelen gelden.
Kort samengevat: vraag en antwoord
Wat is de tienjarige aansprakelijkheid? De aansprakelijkheid van aannemers en architecten voor ernstige gebreken die de stabiliteit van een gebouw bedreigen, gedurende tien jaar na de oplevering (art. 1792 en 2270 oud BW).
Kan mijn aannemer die aansprakelijkheid in het contract uitsluiten? Nee. Ze is van openbare orde en kan niet contractueel beperkt, verkort of verlengd worden.
Veelgestelde vragen
Begint de termijn bij de start van de werken?
Nee. De termijn begint bij de oplevering, in principe de definitieve oplevering, tenzij het contract de voorlopige oplevering als aanvaarding aanwijst.
Geldt de tienjarige aansprakelijkheid ook voor een ingenieur of studiebureau?
Ja. De rechtspraak leest het begrip aannemer ruim, zodat ook ingenieurs en studiebureaus eronder kunnen vallen.
Wat als ik geen contract heb met de aannemer?
Dan valt u terug op de gewone foutaansprakelijkheid (art. 6.5 en 6.6 BW) of op de regels over burenhinder (art. 3.101 BW).
Is deze aansprakelijkheid verzekerd?
Sinds de wet van 31 mei 2017 is een verzekering verplicht voor aannemers, architecten en andere dienstverleners, bij woningbouw waarvoor een architect verplicht is.