Neemt u liever telefonisch contact op?

Bekijk het overzicht van onze Wanted kantoren op onze contactpagina.

04/10/2026
22/08/2019

Uitvoering bij equivalent: geld in plaats van herstel door uw aannemer

Uitvoering bij equivalent betekent dat u als bouwheer een schadevergoeding in geld krijgt, in plaats van een herstelling door uw aannemer. Dat is interessant wanneer herstellen niet meer kan, te duur is, of wanneer u de aannemer niet meer vertrouwt. Wanneer hebt u daar recht op, en wat mag u met dat geld doen?

Wat is uitvoering bij equivalent?

Voert uw aannemer zijn werk niet of slecht uit, dan is de eerste remedie meestal uitvoering in natura: de aannemer moet doen wat hij beloofde of het gebrek herstellen (art. 5.84 BW). Meer daarover leest u in Wat verstaat men onder uitvoering in natura?

Soms is dat geen goede oplossing. Dan kan de rechter een schadevergoeding in geld toekennen die de herstelling vervangt. Dat noemen we uitvoering bij equivalent, of vervangende schadevergoeding. Zie ook het algemene artikel Wat is uitvoering bij equivalent (vervangende schadevergoeding)?

Wanneer kiest de rechter voor geld in plaats van herstel?

De rechtbank kan uitvoering bij equivalent toekennen in onder meer deze situaties:

  • de herstelling zou onevenredig duur zijn in verhouding tot het voordeel dat ze u als opdrachtgever oplevert;
  • er is een ernstige vertrouwensbreuk, bijvoorbeeld omdat de aannemer herhaaldelijk weigerde te herstellen;
  • eerdere herstelpogingen waren onvoldoende;
  • het herstel dat de aannemer voorstelt, wijkt af van wat de gerechtsdeskundige aanbeveelt.

De wettelijke basis

Sinds 1 januari 2023 staan de regels in Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek:

  • Art. 5.86 BW bepaalt dat de schuldeiser het integrale herstel van zijn schade kan eisen, in natura of in geld.
  • Art. 5.237 BW werkt dat uit: bij een toerekenbare niet-nakoming moet de schuldenaar de geleden schade integraal herstellen, "hetzij in natura, hetzij in geld".

Vroeger werd hiervoor verwezen naar art. 1149 oud BW. Dat artikel werd op 1 januari 2023 opgeheven, maar blijft gelden voor contracten die vóór die datum gesloten werden. Het beginsel bleef hetzelfde: u moet in de toestand komen waarin u zou zijn geweest als de aannemer correct had gepresteerd.

Staat uw werf al maanden stil, of blijft het herstel telkens mislukken? Wanted Law helpt u kiezen tussen herstel en een schadevergoeding, en bouwt uw dossier zo op dat de rechter het verschil ziet.

U kiest zelf wat u met de vergoeding doet

Krijgt u een schadevergoeding, dan bepaalt u zelf hoe u die gebruikt. U bent niet verplicht om er de herstelling mee te laten uitvoeren. U kunt bijvoorbeeld beslissen om met het gebrek te leven, of om later een grotere renovatie te doen.

Een andere aannemer inschakelen

Een tussenoplossing is de vervanging van de schuldenaar: u laat het werk door een andere aannemer uitvoeren, op kosten van de eerste. Dat kan onder bepaalde voorwaarden (art. 5.85 BW). Lees meer in Kan ik de werken door een derde laten uitvoeren op kosten van de aannemer?

Contractuele afspraken: het schadebeding

U en de aannemer kunnen van deze regels afwijken. Veel contracten bevatten een schadebeding: een vooraf vastgelegd, forfaitair bedrag dat verschuldigd is als een partij haar verbintenissen niet nakomt (art. 5.88 BW).

  • In principe kan de rechter dan geen hogere of lagere vergoeding toekennen.
  • Is het schadebeding kennelijk onredelijk, dan matigt de rechter het, ambtshalve of op vraag van de schuldenaar. Hij houdt daarbij rekening met de schade en met alle omstandigheden.
  • Bij matiging mag de rechter niet lager gaan dan een redelijk bedrag.

Meer daarover leest u in Wat zijn schadebedingen?

En onder Boek 7?

Op 1 september 2027 treedt Boek 7 "Bijzondere contracten" in werking, met specifieke regels voor de aanneming. Die gelden voor contracten die vanaf dan gesloten worden. De algemene regels over herstel en schadevergoeding uit Boek 5 blijven daarnaast bestaan.

Kort samengevat: vraag en antwoord

Wat is uitvoering bij equivalent? Een schadevergoeding in geld die de herstelling in natura vervangt, wanneer herstel niet meer mogelijk, onevenredig duur of niet redelijk is.

Moet ik de vergoeding gebruiken om te laten herstellen? Nee. U bepaalt zelf wat u met de toegekende vergoeding doet.

Veelgestelde vragen

Wanneer krijg ik geld in plaats van herstel?
Bijvoorbeeld als herstel onevenredig duur is, als het vertrouwen in de aannemer ernstig geschaad is, of als eerdere herstelpogingen mislukten.

Mag de rechter een schadebeding verlagen?
Ja, als het kennelijk onredelijk is. Hij mag dan wel niet lager gaan dan een redelijk bedrag (art. 5.88 BW).

Is art. 1149 BW nog van toepassing?
Alleen nog voor contracten van vóór 1 januari 2023. Voor nieuwere contracten gelden art. 5.86 en 5.237 BW.

Mag ik zelf een andere aannemer inschakelen?
Niet zomaar. Vervanging van de aannemer op zijn kosten kan alleen onder de voorwaarden van art. 5.85 BW.

Herstel of geld: de juiste keuze hangt af van uw dossier, uw budget en uw vertrouwen in de aannemer. Wanted Law legt de opties naast elkaar, zodat u met kennis van zaken beslist. Praktische gidsen en modellen vindt u in de Wanted Shop.

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van alle nieuwste Wanted Facts, schrijf u dan in op onze nieuwsbrief.

Schrijf u in

Disclaimer

De informatie over juridische onderwerpen die u in deze bijdrage aantreft, zijn louter informatieve, algemene besprekingen en kunnen in geen geval als juridisch advies worden beschouwd. Wanted Law aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enige schade die iemand zou lijden door voort te gaan op deze informatie. Als u juridisch advies wenst, dient u contact op te nemen met een gekwalificeerde advocaat die u zal adviseren op basis van uw persoonlijke situatie. Alle blogberichten gepubliceerd op de website van Wanted Law zijn geschreven met toepassing van het Belgisch Recht.

Copyright

Wanted Law bezit het exclusieve copyright van deze website, zijn design en de volledige inhoud ervan. Gebruik van deze website, of delen ervan, in welke vorm dan ook, is verboden zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Wanted Law.

Heeft u een probleem en wenst u betaalbaar juridisch advies?

Boek dan een consultatie bij Wanted Law!

Gedagvaard in een bouwgeschil?

Laat u bijstaan door Wanted Law!