De naam van uw kind is een van de eerste belangrijke beslissingen die u als ouder neemt. Terwijl de familienaam grotendeels door de wet wordt bepaald, is de voornaam in principe een vrije keuze. Toch zijn er grenzen.
De voornaam staat in de geboorteakte
Bij de aangifte van de geboorte, binnen 15 dagen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de geboorteplaats (art. 43 oud BW), worden de voornamen van het kind vastgelegd. De geboorteakte vermeldt onder meer de geboortedatum en -plaats, het geslacht, de naam en de voornamen van het kind (art. 44 oud BW).
Het verschil met de familienaam: die wordt bepaald door de wet, op basis van de afstamming. Zie Hoe wordt de familienaam bepaald op grond van gewone afstamming?.
Wie kiest de voornaam?
De voornaam wordt gekozen door de ouders, als uitoefening van het ouderlijk gezag. Zijn de ouders het niet eens, dan kan een van beiden de zaak voorleggen aan de familierechtbank (art. 373 oud BW).
Vrije keuze, met grenzen
Sinds de wet van 15 mei 1987 is de keuze van de voornaam in principe vrij. Vroeger mocht men enkel namen uit kalenders of uit de geschiedenis gebruiken. Vandaag bepaalt art. 370/2 oud BW:
"De ambtenaar van de burgerlijke stand mag in de akte van geboorte geen voornamen opnemen die aanleiding geven tot verwarring dan wel het kind of derden kunnen schaden."
In de praktijk kan de ambtenaar bijvoorbeeld bezwaar maken tegen:
- belachelijke, absurde of aanstootgevende voornamen, die het kind later kunnen schaden;
- voornamen die verwarring kunnen veroorzaken, zoals een voornaam die één letter is of enkel uit medeklinkers bestaat;
- een eerste voornaam die niet overeenstemt met het geslacht van het kind. Dat is een praktijkregel die de ambtenaren hanteren; voornamen die voor beide geslachten gebruikt worden, zijn altijd toegelaten;
- een overdreven aantal voornamen of een zeer ongebruikelijke spelling.
Wat als de ambtenaar uw keuze niet aanvaardt?
De ambtenaar zal eerst met u in overleg gaan, bijvoorbeeld over een aangepaste spelling. Pas in laatste instantie kan hij een voornaam gemotiveerd weigeren, eventueel na advies van het parket.
Later nog iets veranderen?
Kort samengevat: vraag en antwoord
Mag ik elke voornaam kiezen voor mijn kind? In principe wel. De ambtenaar van de burgerlijke stand mag echter geen voornamen opnemen die verwarring veroorzaken of het kind of derden kunnen schaden (art. 370/2 oud BW).
Wat als de ouders het niet eens zijn over de voornaam? Dan kan een van beide ouders de zaak voorleggen aan de familierechtbank (art. 373 oud BW).
Veelgestelde vragen
Binnen welke termijn moet ik de geboorte aangeven?
Binnen 15 dagen na de geboorte, bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de geboorteplaats (art. 43 oud BW).
Mag de eerste voornaam van een jongen een meisjesnaam zijn?
In de praktijk vragen ambtenaren dat de eerste voornaam overeenstemt met het geslacht van het kind. Voornamen die voor beide geslachten gelden, zijn altijd toegelaten.
Kan de gemeente een voornaam weigeren?
Ja, als de voornaam verwarring veroorzaakt of het kind of derden kan schaden. De ambtenaar zal eerst met u overleggen.
Hoeveel voornamen mag mijn kind hebben?
De wet bepaalt geen maximum, maar de ambtenaar kan een overdreven aantal voornamen weigeren.
Kan ik de voornaam later nog veranderen?
Ja, via een verzoek tot voornaamsverandering bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van uw gemeente.