De veiligheidscoördinator zorgt ervoor dat iedereen op uw bouwplaats veilig kan werken, ook als verschillende aannemers elkaar opvolgen. Zijn opdracht verschilt naargelang de fase van het project: eerst het ontwerp, daarna de uitvoering van de werken.
Waar staan zijn taken?
De taken van de veiligheidscoördinator staan in de wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk (de Welzijnswet) en in het koninklijk besluit van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen (het KB). Wanneer u verplicht een coördinator moet aanstellen, leest u in Wanneer moet u een veiligheidscoördinator aanstellen?
De coördinator-ontwerp: veiligheid vanaf de tekentafel
De coördinator-ontwerp werkt al tijdens de ontwerpfase. Hij zorgt ervoor dat de algemene preventiebeginselen uit artikel 5 van de Welzijnswet worden toegepast. Concreet: risico's voorkomen, gevaren bij de bron aanpakken en de betrokkenen goed informeren over de aard van de werken. Zijn opdracht steunt op artikel 18 van de Welzijnswet en artikel 11 van het KB. Hij moet onder meer:
- het veiligheids- en gezondheidsplan (VGP) opstellen en daarin de kritieke fasen aanduiden;
- het VGP aanpassen als het ontwerp wijzigt;
- de nodige onderdelen van het VGP bezorgen aan de betrokken partijen;
- advies geven over de vraag of de offertes van de aannemers overeenstemmen met het VGP;
- het coördinatiedagboek en het postinterventiedossier openen en bijhouden;
- aan het einde van de ontwerpfase alle documenten overdragen.
Meer over het VGP leest u in Het veiligheids- en gezondheidsplan (VGP): wanneer moet u er een hebben?
De coördinator-verwezenlijking: veiligheid op de werf
Zodra de werken starten, neemt de coördinator-verwezenlijking het over. Zijn opdracht steunt op artikel 22 van de Welzijnswet en artikel 22 van het KB. Hij moet onder meer:
- het VGP aanpassen aan de evolutie van de werken;
- het coördinatiedagboek bijhouden;
- tekortkomingen van aannemers noteren en melden;
- de opmerkingen van aannemers registreren;
- de coördinatiestructuur samenroepen, op werven waar die vereist is;
- het postinterventiedossier aanvullen.
Zijn opdracht eindigt bij de voorlopige oplevering van de werken. Op dat moment draagt hij het VGP, het coördinatiedagboek en het postinterventiedossier over, met een proces-verbaal. Zie ook Wat is de voorlopige oplevering van de uitgevoerde werken?
Resultaat of inspanning?
Wat kunt u als opdrachtgever van de coördinator eisen? Het Burgerlijk Wetboek maakt sinds 2023 een duidelijk onderscheid tussen een resultaatsverbintenis en een middelenverbintenis, ook wel inspanningsverbintenis genoemd (art. 5.72 BW).
In de rechtsleer wordt meestal aangenomen dat:
- het opstellen en overdragen van de coördinatiedocumenten (VGP, coördinatiedagboek, postinterventiedossier) een resultaatsverbintenis is: die documenten moeten er gewoon zijn;
- zijn adviserende taken eerder een middelenverbintenis zijn: hij moet zich zorgvuldig inspannen, maar garandeert geen bepaald resultaat.
Een rechtstreeks arrest dat dit onderscheid specifiek voor veiligheidscoördinatoren bevestigt, is ons niet bekend. Uw contract kan dus het verschil maken. Wat dit betekent voor zijn aansprakelijkheid, leest u in Waarvoor is de veiligheidscoördinator aansprakelijk?
Aanwezigheidsregistratie op grotere werven
Artikel 31bis van de Welzijnswet voegt nog een verplichting toe op grotere bouwplaatsen. Bedraagt het totaalbedrag van de werken € 500.000,00 of meer (exclusief btw), dan moet de aanwezigheid van iedereen die op de bouwplaats komt werken, elektronisch worden geregistreerd. Dat gebeurt via het systeem Checkin@Work. Die drempel lag vroeger op € 800.000,00 en werd op 1 maart 2016 verlaagd, in het kader van het sectoraal akkoord voor eerlijke concurrentie in de bouwsector.
Het gaat om een registratie van alle aanwezigen, niet om een aparte aanwezigheidsplicht voor de coördinator. Hoe vaak de coördinator-verwezenlijking zelf op de werf moet komen, hangt af van de omvang en de risico's van de werken en van zijn contract.
Kort samengevat: vraag en antwoord
Wat doet een veiligheidscoördinator? Hij past de preventieregels toe op de bouwplaats. Tijdens het ontwerp stelt hij het VGP, het coördinatiedagboek en het postinterventiedossier op. Tijdens de werken houdt hij die documenten bij en meldt hij tekortkomingen van aannemers.
Wanneer eindigt de opdracht van de veiligheidscoördinator? De opdracht van de coördinator-verwezenlijking eindigt bij de voorlopige oplevering, met de overdracht van alle documenten via een proces-verbaal.
Veelgestelde vragen
Moet de coördinator tekortkomingen van aannemers melden?
Ja. Tekortkomingen noteren in het coördinatiedagboek en ze melden aan de betrokkenen hoort tot zijn kerntaken.
Wat is het postinterventiedossier?
Een dossier met de informatie die nodig is om later veilig onderhouds- of herstellingswerken aan het gebouw uit te voeren. De coördinator opent en vervolledigt het, en het wordt bij de oplevering overgedragen.
Moet de veiligheidscoördinator elke dag op de werf zijn?
Niet automatisch. Artikel 31bis van de Welzijnswet verplicht op werven vanaf € 500.000,00 (exclusief btw) wel een dagelijkse elektronische registratie van alle aanwezigen. Hoe vaak de coördinator zelf langskomt, hangt af van de werken en van zijn contract.
Garandeert de coördinator dat er geen ongevallen gebeuren?
Nee. Voor zijn documenten moet hij een resultaat leveren, maar voor zijn advies geldt eerder een middelenverbintenis: hij moet zorgvuldig handelen, zonder een bepaald resultaat te garanderen.
Op zoek naar een goede advocaat in bouwgeschillen?
Contacteer dan de advocaten van Wanted Law. Zij staan klaar om u te helpen!
Alles over de veiligheidscoördinator
Kom ook alles te weten over