Van familienaam veranderen is volgens de wet nog steeds een uitzonderlijke stap. Sinds de wet van 7 januari 2024 (in werking sinds 1 juli 2024) bestaan er wel twee verschillende procedures, die elk hun eigen voorwaarden en gevolgen hebben.
De vereenvoudigde procedure
Deze procedure is beschikbaar wanneer de gewenste naam aansluit bij wat uw ouders bij uw geboorte hadden kunnen kiezen (bijvoorbeeld de naam van de andere ouder, of de omgekeerde volgorde van een dubbele naam).
Voorwaarden: eenmalig te gebruiken per persoon, enkel voor meerderjarigen of ontvoogde minderjarigen, en de gewenste naam moet binnen de ouderlijke keuzeregels vallen.
Procedure: een eenvoudige verklaring bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van uw woonplaats (art. 370/8/1 oud BW). De akte van naamsverandering wordt binnen een maand opgemaakt.
Kosten: het registratierecht van de algemene procedure is niet verschuldigd. Vraag bij uw gemeente na of zij een administratieve vergoeding aanrekent.
Gevolg: de wijziging geldt automatisch ook voor uw minderjarige kinderen, met dien verstande dat vanaf 12 jaar hun eigen instemming vereist is.
De algemene procedure
Deze procedure is nodig wanneer de gewenste naam afwijkt van wat de ouders bij de geboorte hadden kunnen kiezen, of wanneer niet aan de voorwaarden van de vereenvoudigde procedure is voldaan.
Voorwaarden: er moeten ernstige redenen zijn, de nieuwe naam mag geen verwarring wekken en mag derden niet schaden.
Procedure: een schriftelijk, gemotiveerd verzoek bij de Dienst Naamsverandering van de FOD Justitie. Die bereidt het dossier voor; de naamsverandering wordt toegekend bij koninklijk besluit, op voordracht van de minister van Justitie, en geldt vanaf de bekendmaking in het Belgisch Staatsblad.
Kosten: een registratierecht van € 140,00, dat niet wordt terugbetaald als de aanvraag wordt geweigerd.
Gevolg: de wijziging is persoonlijk en geldt enkel voor uw kinderen indien u dat vraagt, met opnieuw een instemmingsvereiste vanaf 12 jaar.
Veelgestelde vragen
Kost de vereenvoudigde procedure geld?
Het registratierecht van € 140,00 van de algemene procedure is niet verschuldigd. Vraag bij uw gemeente na of zij een administratieve vergoeding aanrekent.
Kan ik meerdere keren mijn naam wijzigen via de vereenvoudigde procedure?
Nee, de vereenvoudigde procedure kan u slechts eenmalig gebruiken. Voor een verdere wijziging moet u de algemene procedure volgen.
Heeft mijn kind vanaf welke leeftijd inspraak bij een naamswijziging?
Vanaf 12 jaar is de instemming van uw kind vereist, zowel bij de vereenvoudigde als bij de algemene procedure.
Wie beslist over een verzoek in de algemene procedure?
De Dienst Naamsverandering van de FOD Justitie bereidt het dossier voor. De naamsverandering wordt toegekend bij koninklijk besluit, op voordracht van de minister van Justitie.