Een technische controle van gebouwen en werken gaat over de veiligheid en de kwaliteit van liften, elektrische installaties, machines en de constructie zelf. Zulke controles vragen gespecialiseerde en onafhankelijke deskundigen. Wie mag die controles uitvoeren, wat controleren ze precies, en wie is aansprakelijk als er toch iets misloopt? U leest het hieronder.
Wie voert de controles uit?
De controles gebeuren door gespecialiseerde controleorganismen. Afhankelijk van het soort controle gelden andere regels.
Controles op de werkplaats: de EDTC's
Voor bepaalde toestellen en installaties op de werkplaats zijn externe diensten voor technische controles op de werkplaats (EDTC's) bevoegd. Zij keuren onder meer liften, hoogwerkers, elektrische installaties en stoomtoestellen, in opdracht van een werkgever.
Hun erkenning steunt op artikel 40, § 2 van de wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk. Het koninklijk besluit van 29 april 1999 betreffende de erkenning van externe diensten voor technische controles op de werkplaats werkte die erkenning uit. Die regels zijn intussen opgenomen in de Codex over het welzijn op het werk (Boek II, Titel 5).
Een EDTC moet onafhankelijk zijn. Ze mag niet de ontwerper, fabrikant, leverancier, installateur of gebruiker zijn van wat ze controleert. Haar vergoeding mag ook niet afhangen van het aantal controles of van de uitslag ervan.
Veiligheid van producten en installaties
Voor de veiligheid van producten en diensten geeft artikel IX.11 van het Wetboek van economisch recht de Koning de bevoegdheid om de erkennings- en werkingscriteria van zogenaamde tussenkomende organismen te bepalen. Voor specifieke installaties bepaalt de regelgeving zelf wie de controle mag uitvoeren. Een bekend voorbeeld is het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties (AREI) voor elektrische installaties.
Wat wordt er gecontroleerd?
Een controleorganisme in een bouwproject treedt op als technisch adviseur. De controle kan op drie niveaus gebeuren:
- de uitvoeringsdocumenten, zoals plannen en berekeningen;
- de gebruikte materialen;
- de kwaliteit van de uitvoering zelf.
Sommige controles zijn wettelijk verplicht, bijvoorbeeld voor elektrische installaties of liften. Andere controles laat de bouwheer vrijwillig uitvoeren, bijvoorbeeld omdat de verzekeraar van de werken dat vraagt.
Is het controleorganisme aansprakelijk?
Een controleorganisme valt normaal niet onder de tienjarige aansprakelijkheid van de artikelen 1792 en 2270 BW. Die strenge regeling geldt voor aannemers en architecten, en volgens de rechtsleer niet voor controleorganismen. De artikelen 1792 en 2270 BW zelf zijn vandaag nog steeds de geldende wettelijke basis. Lees ook Wat verstaat men onder de tienjarige aansprakelijkheid van aannemers en architecten?
Dat betekent niet dat een controleorganisme nooit aansprakelijk is:
- Tegenover zijn opdrachtgever is het aansprakelijk als het zijn contractuele verplichtingen niet goed nakomt.
- Tegenover derden geldt de gewone buitencontractuele aansprakelijkheid: er moeten een fout, schade en een oorzakelijk verband zijn.
Die buitencontractuele aansprakelijkheid stond vroeger in de artikelen 1382 en 1383 van het oude Burgerlijk Wetboek. Voor feiten vanaf 1 januari 2025 staat ze in Boek 6 BW, in de artikelen 6.5 en 6.6 BW. Dat is een hernummering. Het principe van fout, schade en oorzakelijk verband blijft hetzelfde.
Wat kost een controle?
De vergoeding van een controleorganisme kan een vast bedrag zijn. Ze kan ook afhangen van de kostprijs van de werken, bijvoorbeeld wanneer de controle deel uitmaakt van een verzekering.
Kort samengevat: vraag en antwoord
Wie mag technische controles uitvoeren op gebouwen en werken? Erkende, onafhankelijke controleorganismen. Voor controles op de werkplaats zijn dat de EDTC's, erkend op basis van de welzijnswet van 4 augustus 1996 en de Codex over het welzijn op het werk.
Is een controleorganisme aansprakelijk zoals een aannemer? Niet voor de tienjarige aansprakelijkheid van de artikelen 1792 en 2270 BW. Wel kan het aansprakelijk zijn tegenover zijn opdrachtgever op basis van het contract, en tegenover derden op basis van de gewone foutaansprakelijkheid (art. 6.5 en 6.6 BW).
Veelgestelde vragen
Mag een controleorganisme een belang hebben bij het project dat het controleert?
Nee. Onafhankelijkheid is een kernvereiste. Een EDTC mag bijvoorbeeld niet de ontwerper, fabrikant, leverancier of installateur zijn van wat ze controleert.
Wat als de controle een gebrek niet ontdekt?
Dan kan het controleorganisme aansprakelijk zijn, als u een fout, schade en een oorzakelijk verband bewijst. Tegenover de opdrachtgever speelt ook het contract.
Zijn technische controles altijd verplicht?
Niet altijd. Voor bepaalde installaties, zoals liften en elektrische installaties, legt de regelgeving wel een verplichte controle op.
Gelden de artikelen 1792 en 2270 BW nog?
Ja. Ze blijven van toepassing op aannemers en architecten. Vanaf 1 september 2027 geldt voor nieuwe contracten de regeling van Boek 7 BW.
Heeft u een vraag of bent u op zoek naar een goede advocaat in bouwgeschillen?
De advocaten van Wanted Law staan klaar om u te helpen. Ontdek wat zij voor u kunnen doen.
Kom ook alles te weten over
Anderen zijn ook op zoek naar