Geen rechtspersoonlijkheid
De tijdelijke handelsvennootschap heeft geen rechtspersoonlijkheid en zal geen gemeenschappelijke naam hebben, maar heeft toch één of meerdere handelsverrichtingen tot doel (artikel 47 W. Venn.). In de bouwsector wordt hier heel vaak gebruik van gemaakt, om op die manier makkelijker een gezamenlijk doel te bereiken. Het moet dus de bedoeling van de vennoten zijn om samen te werken en te streven naar de verwezenlijking van een gezamenlijk doel.
Het ontbreken van rechtspersoonlijkheid wil dus zeggen dat zij geen eigen vermogen en maatschappelijke zetel hebben. Een tijdelijke vennootschap kan dus nooit gedagvaardigd worden of zelf een rechtszaak starten. Enkel de vennootschappen die er deel van uitmaken kunnen dit. Zo heeft een vennootschap ooit de overheid gedagvaard, omdat deze een factuur van een tijdelijke vennootschap niet had betaald. Dit werd eerst afgewezen omdat de dagvaarding slechts uitging van één vennootschap, maar het Hof van Cassatie aanvaardde toch dat dit kon. De Raad van State oordeelde dan weer dat alle vennootschappen samen moeten optreden en dat het optreden van één vennootschap afzonderlijk niet volstaat. Er is m.a.w. geen eensgezindheid in de rechtspraak.
Intuitu personae karakter
De tijdelijke vennootschap heeft een intuitu personae karakter, hetgeen wil zeggen dat deze vennootschap gekozen is op basis van de personen die er in zitten. Dit heeft bijvoorbeeld tot gevolg dat vennoten hun aandeel niet zomaar kunnen overdragen.
Er dient een onderscheid te maken tussen de geïntegreerde en de niet-geïntegreerde tijdelijke vennootschappen. In de geïntegreerde vennootschap deelt men de middelen, terwijl in de niet-geïntegreerde elke vennootschap apart een bepaalde fase zal behandelen om het uiteindelijke doel te verwezenlijken. Achteraf wordt de opbrengt verdeeld over de vennootschappen, waarbij diegene die meer inbreng heeft gehad, ook meer krijgt. Vaak wordt de verdeling evenwel gewoon geregeld aan de hand van de statuten.
De oprichting
De tijdelijke vennootschap is een consensuele vennootschap. Dit betekent dat ze tot stand komt door de loutere wilsovereenkomst: wanneer alle vennootschappen het eens zijn ontstaat de tijdelijke vennootschap. Best kan alles schriftelijk neergeschreven worden, om achteraf bewijsproblemen te vermijden. Na de oprichting dienen alle deelnemende vennoten een inbreng te doen. Dit kan op allerlei manieren gebeuren, met name in geld, goederen of nijverheid. Indien geld of goederen ingebracht worden zal, bij gebrek aan rechtspersoonlijkheid van de vennootschap, een vrijwillige mede-eigendom ontstaan.
De werking
Volgens artikel 36 W. Venn. zullen de vennoten zelf alles beheren. Wel is het mogelijk om één persoon als zaakvoerder aan te duiden. In praktijk wordt vaak gebruik gemaakt van een directiecomité, waarin dan mensen van de verschillende vennootschappen zetelen. Dit comité neemt dan alle beslissingen. Soms worden beslissingen van dagelijks bestuur wel overgeheveld naar ‘administratieve beheerders’.
Er wordt in het begin altijd een vennootschapscontract gesloten, aangezien dit verhindert dat vennoten zomaar gaan doen met hun aandeel wat ze willen. Dit zou ook niet goed zijn want dit zou het gezamenlijk doel in het gedrang kunnen brengen.
Het is toegestaan om overheidsopdrachten uit te voeren als tijdelijke vennootschap op voorwaarde dat één vennootschap over de juist erkenning beschikt voor de uitvoering van die werken. Ook de andere vennoten moeten aan bepaalde criteria voldoen.
De vennootschap kan factureren op basis van zijn eigen btw-nummer. De activiteiten zullen geboekt worden in een afzonderlijke rekening. Deze rekening zal vervolgens in de rekening van de geassocieerde onderneming worden geïntegreerd.
Aansprakelijkheid van de vennoten
De tijdelijke vennootschap is hoofdelijk aansprakelijk (art. 53 W. Venn.). Dit wil zeggen dat iemand, die contractuele schade heeft opgelopen, kan kiezen welke vennootschap hij aanspreekt binnen de tijdelijke vennootschap.
In verband met de buitencontractuele aansprakelijkheid dient er een onderscheid gemaakt te worden tussen 2 situaties:
- Er is één vennoot verantwoordelijk voor de schade: enkel die vennootschap is aansprakelijk.
- De schade is veroorzaakt door alle vennootschappen: alle vennootschappen zijn volledig aansprakelijk (in solidum).
In het kader met strafrechtelijke vervolging wordt een tijdelijke vennootschap gelijkgesteld met een rechtspersoon. Daardoor kunnen de vennoten dus strafrechtelijk vervolgd worden (artikel 5 Sw.).
Ontbinding- vereffening- verdeling
Na het bereiken van het doel zal de tijdelijke vennootschap verdwijnen. In principe zal dit voor bouwwerken gebeuren nadat de werken zijn afgerond. Toch kan men best nog even wachten tot dat alle rekeningen betaald zijn en tot er geen verantwoordelijkheden meer zijn of eventuele geschillen kunnen rijzen.
Soms zal de tijdelijke vennootschap ook worden ontbonden naar aanleiding van een faillissement van één van de vennoten. Je kan hiervan wel afwijken als je op voorhand bepaalt dat je als vennoot hun opdracht dan overneemt.
Na de ontbinding worden de rekeningen tussen de vennoten gemaakt door de aangestelde vereffenaar. Indien het aandeel van elke vennoot niet nader is bepaald, is ieders aandeel evenredig aan zijn inbreng. Meestal bepalen de statuten echter de wijze van verdeling tussen de vennoten van de winsten of verliezen. De toekenning van de volledige winst aan één vennoot of de vrijstelling van de deelname in de verliezen is evenwel ongeldig en leidt tot de nietigheid van de vennootschap.
Nieuw Wetboek van Vennootschappen
Belangrijk is dat het nieuwe Wetboek van Vennootschappen van 2019 de tijdelijke vennootschap afschaft. De maatschap blijft echter wel bestaan. Deze kent gelijkaardige kenmerken als de tijdelijke vennootschap, met name:afwezigheid van rechtspersoonlijkheid, onbeperkte aansprakelijkheid vennoten, enzovoort. In de praktijk zal men nu dus overstappen naar een tijdelijke maatschap.
Er is wel een overgangsregeling. Het wetboek trad in werking op 1 mei 2019, maar de bestaande vennootschappen moeten pas voldoen aan de nieuwe wetgeving vanaf 1 januari 2020 en dienen zich aan te passen als rechtspersoon tegen 1 januari 2024. Een tijdelijke vennootschap in de bouwsector bijvoorbeeld kan dus nog blijven bestaan tot 1 januari 2024.
Op zoek naar een goede advocaat in bouwgeschillen?
Neem dan eens contact op met de advocaten van Wanted Law. Zij staan paraat om u verder te helpen.
Kom ook alles te weten over