Uw naam wordt genoemd in een krantenartikel of een televisiereportage, en de feiten kloppen niet — of erger, ze zijn ronduit eer-aantastend. Het recht van antwoord laat u toe om kosteloos te reageren via datzelfde medium. De spelregels verschillen echter sterk naargelang het gaat om een geschrift of om audiovisuele media.
Twee aparte wettelijke kaders
Het recht van antwoord wordt in België door twee afzonderlijke regelingen beheerst:
- Voor periodieke geschriften (kranten, tijdschriften): de wet van 23 juni 1961 betreffende het recht van antwoord (ook wel "recht tot antwoord" genoemd).
- Voor audiovisuele media onder de bevoegdheid van de Vlaamse Gemeenschap: het Mediadecreet (decreet van 27 maart 2009 betreffende radio-omroep en televisie) — de vroegere, intussen verouderde benaming "Vlaams Omroepdecreet" wordt in de praktijk nog vaak gebruikt, maar is niet langer de officiële naam. Het recht van antwoord is er geregeld in hoofdstuk V, afdeling I (artikelen 103 en verder).
Belangrijk om te weten: de Franse Gemeenschap (via het SMA-decreet, toegepast onder meer door de RTBF) en de Duitstalige Gemeenschap (via haar eigen Mediendekret) hebben elk een eigen, vergelijkbare regeling voor omroepen onder hun bevoegdheid. Het Vlaamse Mediadecreet geldt dus uitsluitend voor Vlaamse omroepen.
Wanneer heeft u recht van antwoord?
U kan een beroep doen op het recht van antwoord wanneer u bij naam of op identificeerbare wijze wordt vermeld in een publicatie of uitzending.
Bij periodieke geschriften is het recht van antwoord in beginsel onbeperkt inzetbaar, met één belangrijke uitzondering: bij wetenschappelijke, artistieke of letterkundige kritiek is het antwoordrecht beperkt tot het rechtzetten van feiten of het verweer tegen een aantasting van de eer — niet tegen een louter waardeoordeel. Dezelfde beperking geldt bij audiovisuele media.
Bij audiovisuele media is het recht van antwoord in de regel beperkt tot het rechtzetten van onjuiste feiten of eer-aantastende beweringen, niet tot het weerleggen van opinies.
Binnen welke termijn moet u reageren?
Bij periodieke geschriften moet u uw verzoek indienen binnen 3 maanden na de publicatie; het antwoord moet vervolgens verschijnen in het eerstvolgende nummer, met een wettelijk voorziene marge van minstens twee vrije (niet-zon- of feestdag-)dagen om de plaatsing te verwerken.
Bij audiovisuele media geldt een termijn van 30 dagen. Uw antwoord moet bovendien in dezelfde taal worden gebracht als de oorspronkelijke publicatie of uitzending.
Wat als het medium weigert uw antwoord te plaatsen?
De sanctionering verschilt naargelang het toepasselijke kader. Onder de wet van 1961 (periodieke geschriften) is een ongerechtvaardigde weigering, een onvolledige plaatsing of een laattijdige publicatie strafrechtelijk gesanctioneerd: sinds 1 september 2026 met een straf van niveau 1, waarbij de geldboete kan oplopen tot 40.000 euro (art. 5 wet van 23 juni 1961). Is uw antwoord op de dag van het vonnis nog niet opgenomen, dan beveelt de rechtbank de opname en moet de uitgever u bovendien 100 euro per dag vertraging betalen. Onder het Mediadecreet (audiovisuele media) kan u aanspraak maken op een vergoeding en kan de rechter een bevel tot opname van uw antwoord uitvaardigen.
Let ten slotte op: voor zuiver online media (websites, sociale media) bestaat momenteel geen specifieke wettelijke regeling van het recht van antwoord — enkel deontologische regels, gehandhaafd door de Raad voor de Journalistiek, bieden hier houvast.
Veelgestelde vragen over het recht van antwoord
Binnen welke termijn moet ik mijn recht van antwoord uitoefenen?
Bij periodieke geschriften binnen 3 maanden na publicatie; bij audiovisuele media binnen 30 dagen na de uitzending.
Geldt het recht van antwoord ook tegen een opiniestuk?
Niet zonder meer. Bij wetenschappelijke, artistieke of letterkundige kritiek — en in de praktijk ook bij een zuiver waardeoordeel — is het recht van antwoord beperkt tot het rechtzetten van feiten of verweer tegen eeraantasting, niet tegen een mening op zich.
Wat als de krant of zender mijn antwoord weigert te plaatsen?
Bij periodieke geschriften riskeert de uitgever een straf van niveau 1 (met een geldboete tot 40.000 euro) en een bedrag van 100 euro per dag vertraging, te betalen aan u. Bij audiovisuele media onder het Mediadecreet kan u een vergoeding vorderen en kan de rechter een bevel tot opname uitvaardigen.
Kan ik een recht van antwoord uitoefenen tegen een Facebook-post?
Op vandaag bestaat er geen specifieke wettelijke regeling van het recht van antwoord voor zuiver online media of sociale media. U kan wel een klacht overwegen bij de Raad voor de Journalistiek, of, bij laster of eerroof, de gewone strafrechtelijke en burgerrechtelijke wegen bewandelen.