De grondvoorwaarden voor het aangaan van een huwelijk
Vooraleer men in het huwelijk kan treden, moet men voldoen aan een aantal voorwaarden. Naast de formele vereisten zijn er ook nog materiële vereisten, de zogenaamde grondvoorwaarden van het huwelijk.
In deze Wanted Wiki gaan wij wat dieper in op deze grondvoorwaarden.
Geen vereiste meer inzake geslacht
Sinds een wet van 13 februari 2003 is het huwelijk tussen twee personen van hetzelfde geslacht mogelijk geworden in België. Zowel een heteroseksueel, als homoseksueel huwelijk kan geldig tot stand komen in België.
Een minimumleeftijdsvereiste van 18 jaar
Het is in principe verboden om te huwen voordat men de minimumleeftijd van achttien jaar heeft bereikt. Als minderjarige is het toch mogelijk om te huwen wanneer de familierechtbank de leeftijdsvereiste om gewichtige redenen opheft (artikel 145 oud Burgerlijk Wetboek). De verwijzing naar het oud Burgerlijk Wetboek blijft hier correct: de regels over de voorwaarden om een huwelijk aan te gaan, staan nog steeds in dat wetboek.
Het verzoek tot ontheffing van de minimumleeftijd voor het huwelijk kan enkel ingesteld worden door:
- de enige ouder indien de minderjarige slechts één ouder heeft;
- de beide ouders wanneer de minderjarige zijn beide ouders nog heeft;
- de voogd;
- de minderjarige zelf wanneer de voogd of zijn ouder(s) zou(den) weigeren.
Als de ouders weigeren in te stemmen met het huwelijk van de minderjarige zal de familierechtbank in diezelfde procedure uitspraak doen over het verzoek tot ontheffing van de leeftijdsvereiste en het verzoek tot het bekomen van een vervangende instemming door de familierechtbank.
Toestemming tot het huwelijk van de aanstaande echtgenoten
Artikel 146 van het oud Burgerlijk Wetboek is duidelijk: ‘Er is geen huwelijk wanneer er geen toestemming is.’
Een huwelijk dat "geforceerd" wordt of een huwelijk waarbij minstens een van beide partners niet in staat is om zijn wil te uiten, is bijgevolg ongeldig.
De partijen moeten bovendien persoonlijk verschijnen om hun toestemming te geven. het huwelijk is een hoogstpersoonlijke rechtshandeling. Dit heeft enkele gevolgen:
- ‘trouwen met de handschoen’ (= trouwen bij volmacht) is niet mogelijk.
- Een postuum huwelijk is niet mogelijk. Beide partners dienen nog in leven te zijn.
Verder is het ook zo dat de instemming met de verloving geen juridisch afdwingbare wederzijdse verbintenis om met elkaar te trouwen kan inhouden. De verloving is slechts een feitelijke toestand.
Geen schijnhuwelijk
Er is evenmin een huwelijk wanneer, ondanks de formele toestemming van beide partners, uit de omstandigheden blijkt dat minstens één partner kennelijk niet de bedoeling heeft om een duurzame levensgemeenschap op te bouwen, maar enkel een verblijfsrechtelijk voordeel wil verkrijgen. Dit wordt een schijnhuwelijk genoemd. Ook een gedwongen huwelijk en een schijnhuwelijk zijn strafbaar. Meer informatie vindt u bij de Federale overheid over wettelijke huwelijksvoorwaarden.
Ongehuwde partners
Het huwelijk is monogaam. Binnen België kan een huwelijk enkel geldig tot stand komen indien beide partners ongehuwd zijn (artikel 147 oud BW). Polygamie is verboden en kan zelfs strafrechtelijk vervolgd worden. De persoon die een huwelijk aangaat, terwijl deze nog verbonden is door een eerder huwelijk, begaat een misdrijf. Het is uiteraard wel mogelijk om na een eerder huwelijk opnieuw te trouwen, zolang men reeds uit de echt gescheiden is.
Geen wettelijke huwelijksbeletselen
Tussen bepaalde verwanten en aanverwanten is het huwelijk verboden (artikel 161-164 oud BW):
- Een huwelijk tussen bloedverwanten in de rechte lijn is steeds verboden;
- Een huwelijk tussen bloedverwanten in de zijlijn is verboden tot en met de derde graad, waarbij de familierechtbank eventueel ontheffing kan verlenen van het huwelijksverbod aan bloedverwanten in de derde graad;
- Een huwelijk tussen aanverwanten in de rechte lijn is verboden, waarbij de familierechtbank eventueel ontheffing kan verlenen van het huwelijksverbod.
Wie in België wil huwen en niet de Belgische nationaliteit heeft, moet daarnaast ook rekening houden met de toepasselijke regels over de bevoegdheid van de Belgische ambtenaar van de burgerlijke stand en de vereiste documenten. De gemeente waar het huwelijk wordt voltrokken, kan hierover informeren.
Heeft u een persoonlijke vraag?
Neem dan gerust contact op met de advocaten van Wanted Law. Het team van Wanted Law staat klaar om u met raad en daad bij te staan.
Wij geloven dat het recht toegankelijk moet zijn voor iedereen. Daarom verstrekken wij via onze website al heel wat kwalitatieve informatie. Vindt u toch het antwoord niet op onze site, dan kan u ons gerust contacteren.